Osteoporoz hangi kemikleri hedef alır?

Kemik Erimesi (Osteoporoz): Erken İşaretler, Riskler ve Korunma Yolları

Kemiklerimiz hayat boyunca sürekli olarak kendi hücrelerini ve dokularını yeniler. Yaklaşık 30 yaşına kadar vücudumuz, kaybettiğimizden daha fazla kemik üretir; ancak 35 yaşından sonra kemik yıkımı başlar. Bu süreç kademeli olarak kemik kütlesi kaybına yol açar. İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Osman Erk, menopoz döneminde daha hızlı ilerleyebilen kemik erimesi (osteoporoz) ile ilgili bilinmesi gereken noktaları aktardı.

Kemik erimesinin erken belirtisi: Osteopeni

50 yaş üstü ve osteoporozu olmayan yetişkinlerin yaklaşık üçte birinde osteopeni görülür. Osteopeni, kemik yoğunluğunuzun yaşınıza göre olması gerekenden düşük olduğunun göstergesidir; yani kemik kaybının erken dönemidir. Genellikle yaşa bağlı hormon değişimleri, kalsiyum eksikliği, sigara ve hareketsiz yaşam gibi faktörlerden kaynaklanır. Tedavi edilmezse osteoporoza dönüşebilir.

İŞTE UYARI İŞARETLERİ

Osteoporoz, birçok rahatsızlığın aksine belirti göstermediği için “sinsi hastalık” olarak tanımlanır. En yaygın belirtisi ise hastalığın ileri aşamalarında ortaya çıkar; örneğin bir düşme veya normalde zarar vermeyecek hafif bir kaza sonucunda aniden bir kemiğin kırılmasıdır.

Osteoporoz doğrudan belirti vermese de kemiklerinizin güç veya yoğunluk kaybettiğini şu işaretlerle anlayabilirsiniz:

Boyunuzda kısalma,
Duruş bozukluğu (örneğin kamburlaşma veya aşırı öne eğilme),
Nefes darlığı (omurgadaki disklerin sıkışmasının akciğer kapasitesini azaltması),
Bel ağrısı.

Mini test

Kemik erimesi herkeste görülebilir; ancak aşağıdaki durumlarda risk daha yüksek olur:

50 yaş üstü olmak,
Menopoz sonrası dönemde olmak,
Ailede osteoporoz öyküsünün bulunması,
Zayıf vücut yapısına sahip olmak,
Sigara kullanımı,
D vitamini eksikliği,
Genellikle hareketsiz bir yaşam sürmek,
Düzenli alkol tüketimi.

Bu soruların çoğuna “Evet” yanıtı verdiyseniz kemik erimesi riskiniz artmıştır.

Bu bölgelere dikkat!

Osteoporoz, kemiklerin zayıflamasına ve kırılgan hâle gelmesine neden olur; bazen düşme, eğilme ya da şiddetli öksürme bile kemiklerde çatlama veya kırılmaya yol açabilir. Kırıkların en sık görüldüğü üç ana bölge şunlardır:

Kalça,
El bileği,
Omurga.

Bu hastalıklar da riski artırıyor

Bazı sağlık sorunları kemik erimesi riskini yükseltir. Bunlar arasında:

Tiroid ve şeker hastalığı gibi endokrin bozukluklar,
Romatoid artrit veya ankilozan spondilit gibi kemikleri etkileyen otoimmün hastalıklar,
Çölyak ve iltihaplı bağırsak hastalığı gibi gastrointestinal hastalıklar yer alır.

Ayrıca bazı ilaçlar veya cerrahi işlemler de riski artırabilir; örneğin idrar söktürücüler, kan sulandırıcılar, tiroid ilaçları ve bariatrik cerrahi gibi müdahaleler.

Risk faktörleri

Önlenebilir olanlar: