Nöbetçi Eczaneler
NASA’nın Ay Programında Değişiklik: Artemis III Ertelendi
NASA cuma günü, gecikmelerle boğuşan Artemis III görevinin amaçlarını kökünden değiştirdiğini resmen ilan etti. The Guardian’a göre, Amerikan uzay ajansı son dönemde yaşanan teknik arızalar ve süreç açısından aşırı iddialı hedefleriyle ilgili eleştiriler sonrasında planlarını revize etti.
Yeni strateji, kısa süre önce göreve atanan NASA Başkanı Jared Isaacman tarafından kamuoyuna sunuldu. Isaacman yaptığı açıklamada, Ay’a tekrar insan gönderilmeden önce ayrı bir ay görevinin daha yapılacağını ve bunun 2028 yılında gerçekleşebileceğini belirtti. Bu tarih, Apollo programının 1972’deki son görevinden beri insanın ilk kez Ay’a dönüşü olma özelliğini taşıyacak.
Kademeli Test ve Güvenlik Odaklı Yaklaşım
Yeni kademeli hareket planı sayesinde NASA mühendisleri teknolojilerini test etme ve geliştirme fırsatı bulacak. Bu çerçevede Artemis II görevinin de takvimi değiştirildi. Ay etrafında dönecek ancak iniş yapmayacak olan bu misyon, önceki planlanan 6 Mart tarihi yerine en erken 1 Nisan’da havalanacak.
Isaacman, “Bütün taraflar bunun doğru yol olduğunun farkındadır” diyerek ekledi: “NASA geçmişte dünyayı değiştirdi, ve yine bu metodla aynı sonucu başaracak.”
Bağımsız Kuruldan Sert Uyarı: ‘Son Derece Tehlikeli ve Riskli’
Tasarlanan yeni yol haritası, NASA’nın son haftalarda sayısız gecikme ve teknik problemle karşı karşıya kalmasının doğal bir sonucu olarak değerlendiriliyor. Hafta başında, uzay operasyonlarının güvenliğini denetleyen bağımsız bir kurul, ajansın şimdiki planlarının son derece tehlikeli ve riskli olduğunu sert dille ifade eden resmi raporunu yayınladı.
Havacılık ve Uzay Güvenliği Danışma Kurulu, NASA’nın Artemis III için belirlediği hedefleri gözden geçirmesini acil olarak önerdi. Kurulun raporunda, söz konusu görevlerin “son derece hırslı” nitelikte olması nedeniyle bu tavsiyenin ertelenmeyeceği vurgulandı. Artemis III, 1972’nin son Apollo görevinden bu yana yapılacak ilk insanlı Ay iniş operasyonu olarak tasarlanmıştı.
Aşama Aşama İlerleme ve Risk Azaltma
Yeni planda Ay’a varış, büyük teknolojik sıçramalar yerine sırasıyla gerçekleştirilecek adımlarla sağlanacak. Isaacman, CBS News’e verdiği demeçte: “Aşama aşama ilerleyeceğiz, her öğrendiğimiz bilgiyi kullanarak riski azaltacağız ve bu tecrübeleri gelecek tasarımlara yansıtacağız.” Başkan ayrıca “temel ilkelere geri dönmek gerektiğini” vurguladı.
Kalkışlardaki Gecikmeler ve Teknik Sorunlar
Revize edilen takvimin ilk aşaması Artemis II’nin başlatılması. Bu görev şimdiye kadar pek çok aksamayla karşılaştı. Roket, bu hafta başında Florida’daki Kennedy Uzay Merkezi’ndeki yapı hangarına tekrar muayene edilmek üzere geri getirildi.
Teknik ekip, roketin üst seviyesinde helyum dolaşımını sağlayan sistemde bir tıkanıklık tespit etti. Bu son engel, Şubat ayında yaşanan başka bir sorunun ardından ortaya çıktı. Geçen ay Space Launch System roketinin yakıtında kaçak keşfedilmiş, kalkış ertelenmiş ve NASA’nın projesi konusunda endişeler artmıştı.
Artemis II, dört astronotu 10 günlük bir uzay yolculuğuna çıkaracak. İniş yapılmayacak olan bu görev, insanı Apollo 13’ün 1970’te ulaştığı rekor mesafenin ötesine taşıyacak.
Uzun Vadeli Plan: Yılda Bir Ay Görevi
Isaacman’a göre takvime başka görevler de eklenecek. Bu yaklaşım, Neil Armstrong ve Buzz Aldrin’in 20 Temmuz 1969’da Ay yüzeyine ayak basan eski NASA uygulamasını andırıyor; o ünlü başarının öncesinde üst üste üç ay görevinin tamamlanması gerekmişti.
Revize edilen planda Artemis III artık doğrudan Ay’a iniş yapmayacak. Bunun yerine, 2027 yılının ortasında Dünya etrafında düşük bir yörüngede işletilecek ve kritik teknolojilerin test edilmesini sağlayacak. Bu ara aşama, NASA’ya karmaşık sistemler üzerinde pratik kazanma ve insan Ay misyonunu hazırlamadan önce araçlarını sınamak için gerekli zamanı tanıyacak. Plana göre ilerlerse, 2028’de Artemis IV, Ay’a inişi gerçekleştirecek.
Uzun vadeli hedef, astronotları Ay’ın güney kutbu bölgesine indirmek olarak belirtiliyor. İkinci bir Ay iniş operasyonu olan Artemis V, yine 2028’de yapılabilir ve ardından her sene bir ay görevinin gerçekleştirilmesi öngörülüyor.