Black Beauty: Mars Kökenli En Eski Kayalarda Su İzleri Yeni CT Çalışmasıyla Doğrulandı
Black Beauty, yaklaşık 4,48 milyar yıl öncesine tarihlenen yapısıyla bilinen en eski Mars kökenli materyallerden biri olarak kabul ediliyor. Mars’ta meydana gelen büyük bir çarpışma sonucu koparak Dünya’ya ulaştığı düşünülen bu meteorit, daha önce yapılan araştırmalarda incelenebilmesi için kesilmiş, ezilmiş ya da çözündürülmüştü.
Yeni çalışmada bilim insanları, meteoritin yapısını bozmadan inceleme imkânı veren bilgisayarlı tomografi (CT) teknolojilerinden yararlandı. Araştırmacılar, yaygın olarak tıpta kullanılan X-ışını CT ile daha az bilinen nötron CT yöntemlerini birlikte kullanarak çalışmayı yürüttü. X-ışını CT yoğun ve ağır elementleri tespit etmede öne çıkarken, nötron CT özellikle hidrojen gibi suyun temel bileşenlerini saptamada etkili oluyor.
Bu iki yöntem sayesinde siyah taşın iç yapısı detaylı biçimde görüntülendi. İncelenen, tırnak büyüklüğündeki cilalı örnek içinde küçük kaya parçaları belirlendi. Black Beauty’nin bir çarpışma sonucu farklı kaya parçalarının birleşmesiyle oluştuğu zaten bilinmekteydi; ancak bu çalışmada tespit edilen kaya parçalarının türü daha önce belgelenmemişti.
Araştırmada, hidrojen bakımından zengin demir oksihidroksit (H-Fe-ox) kaya parçaları saptandı. Bu yapıların örneğin hacminin yalnızca yüzde 0,4’ünü oluşturmasına rağmen, kimyasal hesaplamalara göre numunedeki toplam su içeriğinin yaklaşık yüzde 11’ini barındırdığı belirlendi. Black Beauty’nin genel olarak yaklaşık 6000 ppm su içerdiği ve bunun, günümüzde oldukça kuru olan Mars için dikkat çekici derecede yüksek olduğu vurgulandı.
Elde edilen sonuçlar, Mars’taki Jezero Krateri’nde Perseverance gezgini tarafından bulunan suya işaret eden örneklerle de örtüşüyor. Siyah kayanın Mars’ın tamamen farklı bir bölgesinden gelmesine rağmen benzer bulgular sunması, milyarlarca yıl önce gezegenin yüzeyinde yaygın ve muhtemelen sıvı halde su bulunduğunu destekliyor.
