Prof. Dr. Mustafa Sarı: Marmara Uyarısı
Marmara Denizi’nde ilk kez geniş kitlelerin gündemine 2021’de gelen ve deniz yüzeyini kaplayan müsilaj, yeniden ortaya çıktı. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Sarı, Haziran 2025’te görünmez durumda bulunan yüzey ve su kolonundaki müsilajın yalnızca üç ay sonra, 14 Eylül 2025 itibarıyla yeniden gözlendiğini açıkladı. Sarı, bu kadar erken ortaya çıkmasının konunun aciliyetini gösterdiğine dikkat çekti.
“4 HAFTA İÇİNDE BÜTÜN MARMARA’YI KAPLAYABİLİR”
Prof. Dr. Sarı’nın paylaştığı verilere göre Gemlik Körfezi, Tekirdağ kıyıları, Marmara Adası çevresi, Bandırma ve Erdek körfezleri ile Çanakkale Boğazı girişi civarında 10 ila 30 metre derinliklerde müsilaj tespit edildi. Bu yayılma hızı devam ederse müsilajın en geç dört hafta içinde tüm Marmara’ya yayılabileceği öngörülüyor.
“YENİ BİR DÖNGÜYE GİRİYORUZ”
Müsilajın tetikleyicileri arasında Marmara Denizi’nin hassas yapısı, iklim değişikliğine bağlı sıcaklık artışları ve yüksek kirlilik yükü bulunuyor. Sarı, ilk iki tetikleyiciye müdahale etme şansımızın olmadığını, eldeki tek aracın denizin kirlilik yükünü azaltmak olduğunu belirtti. 1994, 2007, 2020, 2024 ve 2025’te tekrar eden müsilaj vakalarının giderek daha kısa aralıklarla görülmesinin yeni bir kısır döngüye işaret ettiğini vurguladı.
2021’de imzalanan Marmara Denizi Eylem Planı’nın etkili uygulanmadığını söyleyen Prof. Dr. Sarı, yetkili birimlerin müsilajın kendiliğinden geçmesini beklediğini, ardından sonuçsuz toplantılar yapıldığını ifade etti. Yazın yüzeyde görünmeyince ‘kurtulduk’ diye sevindiğimizi ancak bunun tam anlamıyla bir kısır döngü olduğunu belirtti.
“BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİK VE BALIKÇILIK TEHDİT ALTINDA”
Sarı, müsilajın Marmara’nın doğal filtreleri olan pinalar ve deniz çayırlarını yok ettiğini hatırlatarak, denizin biyolojik çeşitliliğinin uzun yıllar geri dönmeyecek şekilde zarar gördüğünü söyledi. Balıkçılık sektörünün ilk kurban olduğunu, küçük balıkçıların avlanamaz hale geldiğini ve endüstriyel balıkçıların Marmara’yı terk ettiğini belirtti. Turizm ve denizcilik sektörlerinin de ciddi risk altında olduğunu söyledi.
Prof. Dr. Sarı, acilen atılması gereken adımları şu başlıklarla sıraladı:
- Yeni bir acil eylem planı hazırlanmalı.
- Çalışmayan arıtma tesisleri devreye alınmalı, inşaatı sürenler tamamlanmalı.
- Arıtma tesisleri ileri biyolojik arıtmaya dönüştürülmeli.
- Merkezi yönetim ve yerel yönetimler işbirliği yapmalı.
- Ulusal ölçekte farkındalık kampanyaları başlatılmalı.
- Balıkçılık başta olmak üzere zarar gören sektörlere destek mekanizmaları oluşturulmalı.
Prof. Dr. Mustafa Sarı, Marmara Denizi’nde yeniden ortaya çıkan müsilajın artık her yıl tekrarlayabileceğine dikkat çekerek, toplantılarla zaman kaybetmekten ve suçu birbirimize atmaktan vazgeçilmesi gerektiğini söyledi. “Artık işin şakası kalmadı. Marmara Denizi ağır yaralı. Acilen tedavi için harekete geçip gerekli adımları atalım” ifadelerini kullandı.
