Manisa’nın Salihli ilçesindeki Sardes Antik Kenti’nde yürütülen kazılarda, yaklaşık MÖ 5. yüzyıla tarihlenen anıtsal bir genç erkek mermer heykeli gün yüzüne çıkarıldı. 2,2 metre yüksekliğindeki eser, dönemine özgü giysi detayları ve korunmuş yapısıyla arkeoloji dünyası için önemli veriler sunuyor.
Kültür ve Turizm Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen çalışmada heykel, Roma Dönemi’nde sütunlu caddenin döşemesinde devşirme taş olarak kullanılırken yüzü aşağı gelecek şekilde yerleştirildiği için uzun süre iyi korunmuş şekilde bulundu. Buluntu, heykelin ayrıntıları ve bulunduğu bağlam ile Sardes’in antik toplumsal yaşamına dair yeni ipuçları veriyor.
Heykelin fiziksel özellikleri ve korunma durumu
Eserin mevcut yüksekliği 2,2 metre olarak belirlendi; iki büyük parçadan oluşuyor ve ayakları ile bazı küçük parçalarının eksik olduğu tespit edildi. Heykelin yüzünde, saçlarında ve ellerindeki anatomik ayrıntılarda iyi korunmuş izler görülüyor. Uzun süre toprak altında kalması ve yüzü aşağı yerleştirilmiş olması, yüz hatları ile ince ayrıntıların korunmasına katkı sağlamış.
Lidya kültürüne işaret eden giysi ve simgeler
Genç erkeğin üzerinde kalın bir himation, ince bir chiton ve bunların altında yatay çizgili farklı bir giysi bulunuyor; Anadolu ve Yunan örneklerinde yaygın olmayan bu giysi düzeni, eserin yerel karakterini ve Lidya kültürüyle bağını güçlendiriyor. Heykelin sağ elinde bulunan meyve, sunak adaklarına benzer bir bağlamda yorumlanıyor; söz konusu meyvenin ayva olabileceği üzerinde duruluyor.
Arkeolojik ve kültürel önemi
Buluntu, Sardes’in Ahameniş Pers İmparatorluğu dönemindeki statüsünü yansıtan, seçkin kesime ait kültürel pratikleri aydınlatma potansiyeline sahip. Ege’de gelişen klasik sanat anlayışı ile Lidya giyim alışkanlıklarının bir araya geldiği örnek olması, Anadolu arkeolojisi açısından nadir ve değerli sayılmasını sağlıyor.
Bilimsel inceleme, konservasyon ve sergileme planı
Konservasyon ekibi, eserin yüzeyinde korunmuş olabilecek pigmentlerin zarar görmemesi için aşamalı ve bilimsel temizlik yöntemleri uygulayacak. Antik polikrom heykel uzmanlarının katkısıyla yüzey ve çevre toprak örneklerinde boya izleri araştırılacak. Temizlik, analiz ve restorasyon çalışmaları tamamlandıktan sonra heykel Manisa Müzesi’nde ziyaretçilere açılacak.
Kazı ve konservasyon sürecine katkı veren Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü, akademisyenler ve saha ekibine teşekkür ediliyor; yürütülecek bilimsel değerlendirmeler sayesinde heykelin döneme, üretim tekniğine ve kullanım bağlamına ilişkin daha ayrıntılı bilgiler elde edilmesi bekleniyor.
