Nöbetçi Eczaneler
İstanbul Barosu: 11. Yargı Paketi Deprem Yargılamalarında Cezasızlık Riskini Derinleştiriyor
İstanbul Barosu Afet Hukuku ve Koordinasyon Merkezi, TBMM’de görüşülen 11. Yargı Paketi’ne ilişkin yazılı bir açıklama yaptı. Yapılan açıklamada, paketin 27. maddesinin içeriği itibarıyla deprem kaynaklı ceza soruşturmaları ve kovuşturmaları üzerinde doğrudan etki doğuracağı vurgulandı.
Madde, suç ayrımı yapılmaksızın ve infaz kurumunda bulunma şartı aranmaksızın erken salıverme imkanı tanımakta; bu yönüyle taksirle ölüme ve yaralanmaya neden olma suçundan yürütülen dosyaların cezai sonuçlarını fiilen ortadan kaldırabilecek bir düzenleme niteliği taşımaktadır. Henüz tamamlanmamış yüzlerce deprem yargılaması varken böyle bir değişikliğin hukuki öngörülebilirliği, cezaların caydırıcılığını ve kamu güvenini zedeleyeceği belirtildi.
6 Şubat 2023 depremlerine ilişkin ceza dosyalarının büyük bölümü halen bilirkişi incelemeleri, keşifler ve teknik rapor aşamasındadır. Bu süreç devam ederken infaz rejimini kapsamlı biçimde değiştirmek, yargılamaların somut etkisini zayıflatacak, verilecek cezaların infazını anlamsızlaştıracak ve cezanın genel ile özel önleme fonksiyonunu ortadan kaldıracaktır.
İstanbul Barosu Afet Hukuku ve Koordinasyon Merkezi açıklamasında, deprem suçlarında cezanın anlamının yalnızca bireysel sorumluluğu belirlemek olmadığı; aynı zamanda toplumun yaşam hakkını korumak ve kamusal güvenliği temin etmek olduğu ifade edildi. Türkiye’nin en temel sorunu olan yapı güvenliğinin yalnızca teknik standartlarla değil, etkili denetim ve caydırıcı yaptırımlarla sağlanabileceği kaydedildi.
Açıklamada, cezasızlık algısını güçlendiren düzenlemelerin yapı üretiminde maliyet baskısıyla standart dışı uygulamalara; belediyelerde proje ve ruhsat süreçlerinde keyfiyete; denetim kuruluşlarında sorumluluktan kaçınmaya yol açacağı uyarısı yer aldı.
“DEPREM YARGILAMALARINDA CEZASIZLIK POLİTİKASI KABUL EDİLEMEZ”
Taslakla öngörülen düzenlemenin kritik yönlerinden birinin 31 Temmuz 2023 öncesini kapsayacak şekilde uygulanması olduğuna dikkat çekildi. Bu kapsam nedeniyle 6 Şubat 2023 depremlerinde hayatını kaybeden binlerce insanın ölümünde sorumluluğu bulunanların, mahkum olsalar dahi kapalı infaz kurumunda fiilen yalnızca 1 ila 3 ay arası kalabilecekleri, hatta çoğu durumda denetimli serbestlik hükümleriyle cezaevine hiç girmeyecekleri belirtildi. Bu durumun deprem yargılamalarında fiilen bir cezasızlık rejimi yaratacağı vurgulandı.
İstanbul Barosu Afet Hukuku ve Koordinasyon Merkezi açıkça ifade etti: Adaletin tesisi için deprem yargılamalarında etkin soruşturma ve caydırıcı yaptırımlar kaçınılmazdır. Deprem yargılamalarında cezasızlık öngören infaz taslağı kabul edilemez. Bu düzenleme bu haliyle yürürlüğe girerse, toplumun yaşam hakkı korunamaz; gelecekte daha ağır felaketlerin önü açılır.
Bu nedenle, kamu yararına ve yaşam hakkına açıkça aykırı olan söz konusu düzenlemenin deprem suçları yönünden kapsam dışı bırakılması gerektiği belirtildi. 6 Şubat 2023 tarihi ve sonrasında yaşananların afetin katliama dönüşmüş hali olduğu vurgulanarak, deprem yargılamalarında cezasızlık zırhının kabul edilmediği ifade edildi.