Nöbetçi Eczaneler
Hürmüz Boğazı’nda Hareketlenme: İlk 20+ Gemi ve 60 Günlük Ücretsiz Geçiş Süreci Başladı
ABD ile İran arasında varılan mutabakatın yansımalarıyla Hürmüz Boğazı’nın yeniden kullanıma açılması yönündeki adımlar atılırken, bugüne kadar en az 20 ticari geminin boğazdan geçiş yaptığı kaydedildi. Uluslararası veri ve analiz şirketi Kpler’in paylaştığı verilere göre, perşembe günü gerçekleşen tanker geçişleri 2 Haziran tarihinden bu yana kaydedilen en yüksek sayıya ulaştı.
Bu hareketlilik, savaş patlak vermeden önce günde 100’den fazla geminin ve onlarca petrol tankerinin geçiş yaptığı eski ortamdan hâlâ uzak. Perşembe günü boğazdan petrol tankerleri, yük ve konteyner gemileri ile diğer deniz araçları da dahil olmak üzere toplamda 25 geminin geçtiği belirlendi.
ÜCRET ALINACAK MI? Kpler’in aktardığı bilgilere göre, deniz trafiğindeki canlanma, ABD Donanması’nın İran’a uyguladığı deniz ablukasını kaldırmasının ardından yaşandı. Tahran cephesi ise gemilerin Hürmüz Boğazı’nı kullanımları için 60 gün süresince herhangi bir ücret talep edilmeyeceğini duyurdu. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran’ın şu ana dek anlaşmanın getirdiği yükümlülüklere sadık kaldığını belirtti.
Kpler Emtia Araştırma Direktörü Matt Smith, bölgedeki geçişlerin dengeli bir seyir izlediğine dikkat çekti; perşembe günü 13 geminin batıdan doğuya, 12 geminin ise doğudan batıya doğru yol aldığı bildirildi.
KADEMELİ NORMALE DÖNÜŞ Veriler, perşembe günü Suudi Arabistan çıkışlı üç ve Birleşik Arap Emirlikleri çıkışlı çok sayıda büyük ham petrol tankeri (VLCC) sınıfı geminin Hürmüz Boğazı’nı kullandığını gösteriyor. Bu dev tankerler her biri 2 milyon varile kadar petrol taşıma hacmine sahip.
Kpler’in kendi müşterileri için hazırladığı değerlendirme raporuna göre, petrol yüklü beş İran süpertankerinin de bölgeden çıkış yaptığı izlendi. Uzmanlar, her iki yöne doğru gerçekleşen bu gemi trafiğinin İran’ın ham petrol ticaretinde yavaş yavaş olağan düzene dönüldüğünün bir göstergesi olduğunu ifade ediyor.
60 GÜN SONRA NE OLACAK? Aynı verilere göre, perşembe günü boğazı kullanan 18 gemi rotasını İran’ın belirlediği güzergâhlardan seçti. Uluslararası Denizcilik Örgütü tarafından belirlenen rotayı sadece bir gemi kullanırken, altı geminin tercih ettiği yol teyit edilemedi.
ABD-İran mutabakatının ardından Hürmüz Boğazı’nın ilerleyen süreçte nasıl bir yönetim modeline sahip olacağı da tartışılmaya başlandı. Anlaşmanın maddelerine göre, 60 günlük ücretsiz geçiş sürecinin dolmasının ardından Körfez ülkeleri, Umman ve İran boğazın idaresine dair yeni müzakerelere başlayacak. Bu durum, yakın gelecekte Hürmüz Boğazı’nda geçiş ücretlerinin yeniden masaya getirilebileceği ihtimalini açık bırakıyor.