İlber Ortaylı’dan İstanbul su kemerlerinin çevresinin imara açılmasına tepki
Tarihçi Prof. Dr. İlber Ortaylı, Mimar Sinan’ın eseri olan su kemerlerinin çevresinin imara açılmasına ilişkin tepkisini dile getirdi. Ortaylı, kaleme aldığı köşe yazısında “Gün geçmiyor ki güzel ülkemizde doğaya zarar verilecek bir haber daha duymayalım.” ifadelerini kullandı ve bir yatırımın övülmesinin aksine bölgeyi kötüye götüren bir girişim olduğunu belirtti.
Ortaylı, yeni zengin sınıfın doymazlığından söz ederek, tarihi su kemerinin etrafındaki sit alanına göz dikildiğini; buranın doldurulmak istendiğini öne sürdü. İddiasına göre bahaneler arasında “orada ziraat yapılamıyormuş” söyleniyor; ancak Ortaylı bunun yapılabilir olduğunu, ama gerçekte yapılamayacağını vurguladı. Ona göre söz konusu alan ancak bir gezi mahalli veya çiçek bahçesi olmalı; konut yapımı için bu gerekçe geçerli değil.
Ortaylı, eleştirisini sürdürerek hicivli bir dille “Eğer utanmıyorsanız Süleymaniye’nin yanına da bir gökdelen dikin. Ayasofya Camii ile Sultanahmet Camii arasında biraz boşluk var, oraya da güzel bir otel olmaz mı(!)” dedi. Bazı kişilerin ipin ucunu kaçırdığını ve 30 yıl sonra genç Türklerin utanacağını, tarihi eserlere zarar veren yapıların yıkılacağını savundu.
1554–1564 yılları arasında tamamlanan su kemerinin korunması gerektiğini, İstanbul’un göz bebeği olması gerekirken kimsenin bunu dinlemediğini belirten Ortaylı, “Göz göre göre orman sahası satılıyor” ifadelerini kullandı. Ayrıca bazı yerlerde artık yerleşme olmaması gerektiğini; eğer 50 yıl sonra hayatta kalınmak isteniyorsa Türklerin akıllanması gerektiğini söyledi.
Ortaylı, kanunsuz yapılanmaların canlar yanarken yıkılacağını, bunun için Bolşevik devrimine gerek olmadığını, yaşanan çevresel boğuculuk ve zehirlenmenin insanları buna zorlayacağını ifade etti. Bu tür akılsız yatırımlara girilmemesi gerektiğini vurguladı.
Son olarak Ortaylı, Roma’nın büyük mimarı Vitruvius’u kıskandıracak eseri gölgeleyecek görgüsüz yapılara bir de AVM ekleneceği eleştirisinde bulunarak, “Mahmut Paşa Çarşısı neyinize yetmiyor!” dedi.
