Nöbetçi Eczaneler
5. Cerrahpaşa Pediatri Günleri: Pediatri 2.0 ve Çocuk Sağlığında Yenilikçi Yaklaşımlar
Üç gün süren kongrede pediatrinin bugünü ve yarınını ilgilendiren başlıklar ele alındı. Yapay zekânın klinik pratikteki yeri, genetik ve moleküler tanıda güncel yöntemler, biyolojik ve hedefe yönelik tedaviler, adölesan sağlığı, beslenme ve beden algısı, acil pediatri, solunum yetersizliği ve travma yönetimi ile aşılama ve küresel sağlık dinamikleri alanında uzman konuşmacılarla güncel bilimsel veriler ışığında değerlendirildi. Bilimsel programda ileri teknolojik gelişmeler, pediatristlerin sahada karşılaştıkları klinik sorunlarla birlikte ele alınacak şekilde kurgulandı.
V. Cerrahpaşa Pediatri Günleri: Pediatri 2.0 vizyonu kongrenin ilk gününde düzenlenen iki yenilikçi kursla pratiğe taşındı. Kurs programında pediatristlerin günlük meslek yaşamında giderek daha belirleyici hâle gelen iki temel alana odaklanıldı:
- Pediatride Yapay Zekâ Kullanımı: Klinik Uygulama ve Akademik Üretim başlıklı kursta yapay zekânın klinik karar destek süreçlerinde ve akademik üretimde nasıl akılcı ve etik biçimde kullanılabileceği ele alındı.
- Oyun Diliyle Anlaşmak: Pediatride İletişim Becerileri atölyesinde çocuk ve ailesiyle güvene dayalı, empatik ve etkili iletişimin oyun temelli pratik yöntemleri interaktif biçimde paylaşıldı.
Bu iki kurs, Pediatri 2.0’ın teknolojiyi hekimin yerine koyan değil, hekimi güçlendiren bir dönüşümü ifade ettiğini ve çocukla kurulan doğru iletişimin en gelişmiş tedaviler kadar belirleyici bir iyileştirici güç olduğunu vurguladı.
“ÇOCUKLARIN SAĞLIĞINI KORUMAK İNSAN HAKKIDIR”
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Özgür Kasapçopur, kongre kapsamında düzenlenen basın toplantısında çocuk sağlığının yalnızca tıbbi bir konu değil, aynı zamanda temel bir insan hakkı olduğunu vurguladı. Prof. Dr. Kasapçopur açıklamasında şu ifadelere yer verdi: “Cerrahpaşa Pediatri olarak, çocuk sağlığı ve hastalıklarını yalnızca bir bilim dalı olarak değil, çocukların yaşam hakkını ve geleceğini koruyan bir sorumluluk alanı olarak görüyoruz. Bugün 5. Cerrahpaşa Pediatri Günleri’nde bu sorumluluğun bilinciyle büyük bir heyecan ve gurur yaşıyoruz. Çocuklar, yaşamın en kırılgan grubudur. Yoksulluk, çevresel etkiler, yanlış beslenme, dijital bağımlılık, zararlı alışkanlıklar ve bilim dışı uygulamalar çocukları yetişkinlere göre çok daha derinden etkiler. Bu nedenle bu kongreyi, çocukları her türlü olumsuzluktan korumayı hedefleyen bir anlayışla düzenledik.”
Kongrenin yoğun bir bilimsel emekle hazırlandığını belirten Prof. Dr. Kasapçopur, kurslarla başlayan kongre programının çocuk sağlığı alanında güncel, bilimsel ve yol gösterici bir içerik sunduğunu ifade etti. Prof. Dr. Kasapçopur açıklamasında güncel halk sağlığı başlıklarına da dikkat çekti: “Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı olarak, 15 yaş altındaki çocukların sosyal medya uygulamalarından korunmasını destekliyoruz. Sosyal medyanın çocukların ruhsal, sosyal ve bilişsel gelişimi üzerinde ciddi olumsuz etkiler yaratabildiğini biliyoruz. Aynı şekilde 18 yaş altındaki çocukların ultra işlenmiş, paketli ve sağlıksız gıdalardan korunması gerektiğini savunuyoruz. Bunun yanı sıra toplumda hızla yaygınlaşan elektronik sigara ve benzeri ürünlerin çocuklar ve gençler için ciddi bir tehdit oluşturduğunu özellikle vurgulamak istiyoruz.”
Prof. Dr. Kasapçopur sözlerini şöyle tamamladı: “Bizim temel amacımız, çocukları yaşamın her alanında korumak; onları bilimsel, çağdaş ve etik hekimlik anlayışıyla geleceğe hazırlamaktır. Çağdaş ve bilimsel tıp bu ülkenin tüm çocukları için bir haktır. Bu anlayışla çalışan tüm meslektaşlarıma ve kongremize katkı sunan herkese teşekkür ediyorum.”
“KLİNİK TIP İLE HIZLA GELİŞEN TEKNOLOJİYİ BİR ARAYA GETİRMEYİ HEDEFLEDİK”
Kongre Başkanı Prof. Dr. A. Çiğdem Aktuğlu Zeybek, kongrenin teması ve hazırlık süreci hakkında şu değerlendirmelerde bulundu: “Bu yıl 5’incisini düzenlediğimiz Cerrahpaşa Pediatri Günleri’ni gerçekleştirmenin büyük mutluluğunu yaşıyoruz. Ülkemizin içinde bulunduğu zorlu ekonomik koşullara rağmen, tamamen bilimsel bir sorumluluk anlayışıyla ve büyük bir özveriyle bu kongreyi hayata geçirdik. Karşılıksız emekle hazırlanan bu organizasyonun bugün başarıyla başlamış olmasından büyük gurur duyuyoruz. Bu yıl kongremizin ana temasını özellikle farklı bir bakış açısıyla belirledik. Amacımız, klinik tıp ile hızla gelişen teknolojiyi bir araya getirmekti. Tıp ve teknoloji son derece hızlı ilerliyor; biz hekimler de bu dönüşümün bir parçası hâline geliyoruz. Artık hastalarımız acil servislere ya da polikliniklere internetten araştırma yaparak geliyor, hatta zaman zaman ‘ChatGPT böyle söyledi’ diyerek karşımıza çıkıyor. Bizler de bu yeni dijital dünyayı tanımak, doğru kullanmak ve klinik pratiğe bilimsel çerçevede entegre etmek zorundayız. Kongremizde düzenlenen kurs ve oturumlarla bu konular ayrıntılı biçimde ele alındı. Elbette yapay zekâ hiçbir zaman hekimin yerini alamaz. Ancak önemli olan, bu teknolojileri klinik karar süreçlerine nasıl doğru ve güvenli biçimde dahil edebileceğimizdir. Genç pediatristlere ve uzman meslektaşlarımıza bu dönüşümü nasıl aktaracağımız da bu kongrenin temel başlıklarından biridir. Bu yılki programımızda yalnızca teknolojik gelişmeleri değil, aynı zamanda bu dönüşümün çocuk sağlığı üzerindeki etkilerini de tartıştık. Dijitalleşmeyle birlikte çocukların daha az hareket etmesi, sağlıksız beslenme alışkanlıklarının artması ve yeni sağlık sorunlarının ortaya çıkması önemli bir risk alanı oluşturuyor. Bu nedenle kongremizde, bu sorunlara karşı alınabilecek önlemleri ve doğru yaklaşımları da ele aldık. Hedefimiz; bilimsel, güncel, sahada karşılığı olan ve çocuk sağlığına gerçek katkı sağlayan konuları bir araya getirmekti. Katkı sunan tüm konuşmacılarımıza, emeği geçen ekip arkadaşlarıma ve katılımcılara teşekkür ediyorum.”
“GENETİK VE METABOLİZMADA YENİ TEKNOLOJİLER”
Kongre Sekreteri Doç. Dr. Nilay Güneş, Genetik ve Metabolizma Oturumu kapsamında çocuk sağlığının geleceğinin genetik bilimi ışığında ele alındığını belirtti. Oturumda yeni nesil ve uzun okuma dizileme teknolojileri, genomik yaklaşımlar ve yapay zekâ destekli varyant yorumlama araçları değerlendirildi. Nadir genetik ve metabolik hastalıklarda hedefe yönelik tedaviler güncel verilerle tartışıldı. Doç. Dr. Güneş, genetik tanının klinik pratiğe entegrasyonu ve kişiselleştirilmiş tedavi yaklaşımlarının pediatrik hasta yönetimine katkılarını vurguladı; metabolik hastalıklarda erken tanının kritik rolüne değinerek oturumda ileri teknolojilerin yanı sıra genetik danışmanlık ve etik boyutların da ele alındığını ekledi.
“PEDİATRİK UYKU TIBBINDA YENİ NESİL TANI”
Kongre Düzenleme Kurulu Üyesi Doç. Dr. Ayşe Ayzıt Kılınç, çocuklarda uyku bozukluklarının büyüme, öğrenme ve kalp-akciğer sağlığını doğrudan etkilediğini vurguladı. Geleneksel yöntemlerin çocuklar için zahmetli ve erişimi sınırlı olabildiğine dikkat çeken Doç. Dr. Kılınç, uyku tıbbının yeni nesil teknolojilerle dönüşüm geçirdiğini belirtti: giyilebilir sensörler, evde uygulanabilen uyku testleri ve yapay zekâ destekli analiz sistemleri çocukların daha doğal uyku ortamlarında değerlendirilmesine olanak sağlıyor. Bu yöntemlerin özellikle prematüre bebekler ve nörogelişimsel bozukluğu olan çocuklar için alternatif sunduğu, bu gelişmelerin uyku tıbbının geleceğini yeniden şekillendirdiği ifade edildi.
“SPOR YAPAN ADÖLESANLARDA BESLENME YAKLAŞIMLARI”
Kongre Düzenleme Kurulu Üyesi Doç. Dr. Tanyel Zübarioğlu, spor yapan adölesanlarda beslenmenin temel amacının kısa vadeli performans artışı değil, sağlıklı büyüme ve gelişmenin desteklenmesi olduğunu belirtti. Önceliğin her zaman doğal ve dengeli besinler olması gerektiğini vurgulayan Doç. Dr. Zübarioğlu, yanlış takviye kullanımının sağlık riskleri yarattığını, yetersiz beslenmenin ise büyüme geriliğine yol açabileceğini söyledi. Çocukların küçük erişkinler olmadığı ve erişkin sporcu beslenme önerilerinin doğrudan çocuklara uygulanmaması gerektiği uyarısında bulunan Doç. Dr. Zübarioğlu, süreçte spor hekimi, diyetisyen ve ruh sağlığı profesyonellerinin iş birliğinin önemine değinerek doğru bilgi okuryazarlığını güçlendirmeyi hedeflediklerini ifade etti.
“PEDİATRİDE SOLUNUM YETERSİZLİĞİ YÖNETİMİ”
Kongre Düzenleme Kurulu Üyesi Doç. Dr. Atalay Demirel, solunum yetmezliğini erken tanımanın ve doğru desteği zamanında başlamanın önemini vurguladı. Kongrede akut solunum yetmezliğinde noninvaziv ve invaziv ventilasyon seçeneklerine klinik yaklaşım ele alındı ve term bebekte solunum sıkıntısı olgu temelli bir akışla tartışıldı. Amaç, katılımcılara kanıta dayalı ilkeleri günlük pratiğe aktarabilecekleri somut karar noktaları ile sunmaktı. Doç. Dr. Demirel, hasta güvenliğini merkeze alan yönetim stratejileri ve ekip içi iletişimin öneminin oturumun ana mesajları arasında yer aldığını ekledi.
“KÜRESEL SAĞLIKTA ENFEKSİYON DİNAMİKLERİ VE AŞILAMA”
Kongre Düzenleme Kurulu Üyesi Doç. Dr. Deniz Aygün, küreselleşme, iklim değişikliği ve göçlerin enfeksiyonları küresel bir tehdit haline getirdiğini belirtti. Aşılamanın toplumları korumadaki en etkili yol olduğunu vurgulayan Doç. Dr. Aygün, küresel aşılama oranlarındaki düşüşün aşıyla önlenebilir hastalıklarda artışa neden olduğu uyarısında bulundu ve antimikrobiyal dirençle mücadelede aşıların stratejik rolüne dikkat çekti. Önlemenin tedavi etmekten daha kolay olduğunu hatırlatan Doç. Dr. Aygün, güçlü bağışıklama programları ve akılcı antibiyotik kullanımının çocukları geleceğin tehditlerine karşı korumanın anahtarı olduğunu ifade etti.
Toplantıda ayrıca Kongre Düzenleme Kurulu Üyeleri Doç. Dr. Elvan Bayramoğlu ve Kongre Bilimsel Kurul Üyesi Doç. Dr. Süheyla Ocak da konuşmalarını gerçekleştirdiler.