Gazze Barış Sürecinde Yeni Kurullar

Trump Yönetiminden Gazze İçin Yeni Yapılanma: Barış Kurulu, NCAG ve Uluslararası İstikrar Gücü Atamaları

WASHINGTON — Serra Karaçam

ABD Başkanı Donald Trump, Gazze’de çatışmayı sona erdirmeyi amaçlayan 20 maddelik Kapsamlı Barış Planı’nın ikinci aşaması kapsamında Gazze Ulusal Yönetim Komitesi’nin (NCAG) kurulduğunu açıkladı. Komiteye, teknokrat kimliğiyle tanınan Dr. Ali Sha’ath liderlik edecek. Komite, Gazze’de temel kamu hizmetlerinin yeniden kurulması, sivil kurumların inşası ve günlük hayatın istikrara kavuşturulmasından sorumlu olacak.

Beyaz Saray açıklamasında, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 2803 sayılı kararıyla uyumlu olarak oluşturulan Barış Kurulu’nun (Board of Peace) başkanlığını Trump’ın üstlendiği; Marco Rubio, Steve Witkoff, Jared Kushner, Tony Blair gibi isimlerin ise Kurucu Yönetim Kurulu üyesi olarak görevlendirildiği ifade edildi.

Sahadaki koordinasyonu sağlamak üzere Nickolay Mladenov Gazze Yüksek Temsilcisi olarak atanırken, güvenliği tesis etmek amacıyla Uluslararası İstikrar Gücü’nün başına Tümgeneral Jasper Jeffers getirildi. Açıklamaya göre Tümgeneral Jasper Jeffers, Uluslararası İstikrar Gücü’nün (ISF) Komutanı olarak atandı. ISF’nin görev tanımı; Gazze’de güvenliğin tesis edilmesi, barışın korunması, kapsamlı silahsızlandırma sürecinin desteklenmesi, insani yardımın güvenli şekilde ulaştırılmasının sağlanması ve yeniden inşa için gerekli malzemelerin girişinin kolaylaştırılmasını kapsıyor. Açıklamada, Gazze’ye yönelik bir güvenlik ve istikrar gücüne dair yapılan tek atıf bu atama oldu.

Çarşamba günü düzenlenen Beyaz Saray arka plan toplantısında Türkiye’nin Gazze İstikrar Gücü’nde yer alıp almayacağı soruldu; yetkililer, bunun için “İsrail ile ilişkilerin iyileştirilmesi gerektiği” şeklinde cevap verdi. ABD, İsrail ve kilit Arap ülkeleriyle birlikte bu geçiş sürecini desteklemeye devam edeceğini vurguladı.

Damat Kushner’in Danışmanları Barış Kuruluna da Danışman oldu

Beyaz Saray, Jared Kushner’ın yakın danışmanlarından ikisinin; son aylarda Kushner’ın İsrail’deki temsilcisi olarak görev yapan Aryeh Lightstone ile Gazze’nin yeniden inşa planını kaleme alan Josh Gruenbaum’un “Barış Kurulu’na kıdemli danışman” olarak atanacağını açıkladı.

Barış Kurulu Kurucu Yürütme Kurulu

Beyaz Saray’ın açıklamasında, Başkan Donald J. Trump’ın başkanlığında diplomasi, kalkınma, altyapı ve ekonomik strateji alanlarında deneyime sahip isimlerden oluşan bir Kurucu Yürütme Kurulu oluşturulduğu belirtildi. Kurula atanan üyeler şöyle sıralandı:

• Dışişleri Bakanı Marco Rubio
• Steve Witkoff – Trump’ın özel elçisi
• Jared Kushner – Trump’ın damadı, yatırımcı
• Sir Tony Blair – İngiltere eski Başbakanı ve uluslararası diplomat
• Marc Rowan – yatırımcı ve iş dünyası yöneticisi
• Ajay Banga – Hint asıllı Amerikalı iş lideri ve finans uzmanı
• Robert Gabriel – ABD Başkanlık Yönetimi’nde Ulusal Güvenlik Danışma görevlisi

Gazze Yürütme (İcra) Kurulu ve Netanyahu’nun itirazları

Yüksek Temsilcilik Ofisi ve Gazze Ulusal Yönetim Komitesi’ni (NCAG) desteklemek amacıyla kurulan Gazze Yürütme Kurulu, Gazze halkı için barış, istikrar ve refahı ileriye taşıyacak etkili yönetişimi ve yüksek standartlarda hizmet sunumunu desteklemeyi amaçlıyor. Kurucu Yönetim Kurulu üyelerinden beş ismin de dahil olduğu yürütme kuruluna atanan üyeler şu şekilde belirtildi:

• Steve Witkoff – Trump’ın özel elçisi
• Jared Kushner – Trump’ın damadı, yatırımcı
• Dışişleri Bakanı Hakan Fidan
• Ali Al-Thawadi – Katarlı üst düzey diplomat ve devlet görevlisi
• General Hassan Rashad – Mısırlı istihbarat ve askeri lider
• Sir Tony Blair – İngiltere eski Başbakanı ve uluslararası diplomat
• Marc Rowan – yatırımcı ve iş dünyası yöneticisi
• Devlet Bakanı Reem Al-Hashimy – Birleşik Arap Emirlikleri Uluslararası İşbirliği Bakanı
• Nickolay Mladenov – Bulgar kökenli, eski BM Filistin-İsrail özel koordinatörü
• Yakir Gabay – İsrailli iş insanı ve gayrimenkul yatırımcısı
• Sigrid Kaag – Hollandalı diplomat ve eski Başbakan Yardımcısı, Orta Doğu barış süreci uzmanı

Açıklamada, bu kuruldaki isimlerin farklı arka planlara sahip olduğu; İsrail medyasına göre Hakan Fidan’ın katılımı ile Katar bakanının varlığının Netanyahu’yu rahatsız ettiği ve itirazlara yol açtığı belirtildi. Fidan’ın kurul içindeki rolü ve ağırlığına ilişkin kesin bir bilgi bulunmamakla birlikte, Filistin yönetimiyle diyalog ve süreçlerin icrasında etkin olması beklendiği ifade edildi. Türkiye’nin temsil edilmesi, özellikle Fidan’ın katılımı, ABD tarafından bir başarı olarak yorumlanıyor. Beyaz Saray yetkilileri, Türkiye’nin ateşkese ulaşmada kritik bir rol oynadığını vurgulayarak, “Türkiye, bu ateşkese ulaşmada çok önemli bir rol oynadı ve Başkan Trump bunun için çok minnettar,” ifadelerini kullandı.

BM Kararı Atfı

Beyaz Saray açıklamasında Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 17 Kasım 2025 tarihli 2803 sayılı kararı hatırlatıldı. Kararda şu ifadelere yer verildiği bildirildi: Bu karar, ABD öncülüğünde Başkan Trump yönetimi tarafından hazırlanan 20 maddelik “Gazze Çatışmasını Sonlandırma Kapsamlı Planı”nı (Comprehensive Plan to End the Gaza Conflict) onaylıyor ve Gazze Şeridi’nde yeniden inşayı ve geçiş dönemindeki yönetişimi desteklemek amacıyla bir Barış Kurulu (Board of Peace) oluşturulmasını memnuniyetle karşılıyor. Karar, Trump’ın planını ve ekindeki mekanizmaları onaylıyor; bunlar arasında Barış Kurulu, Uluslararası İstikrar Gücü (International Stabilization Force) ve Gazze Ulusal Yönetim Komitesi (NCAG) gibi geçiş dönemi yönetişim yapıları yer alıyor. Karar, 13 evet oyuna karşı 2 çekimser (Çin ve Rusya) oyuyla kabul edildi.

Blair’in Irak Tecrübesinin Öğrettikleri

Sir Tony Blair’in 2003’teki Irak tecrübesine atıf yapıldı. Blair, o dönemde İngiltere Başbakanı olarak işgal sonrası yeniden inşa süreçlerinde rol aldı; ancak yetersiz planlama, zayıf güvenlik yönetimi ve mezhepsel bölünmeleri küçümsemesi nedeniyle eleştirildi. Gazze örneğinin Irak’tan farklı olduğu vurgulansa da, çatışma sonrası yeniden inşa, kırılgan yönetişim ve uluslararası koordinasyon ihtiyacı gibi bazı benzerliklerin bulunduğu ifade edildi.

Yönetim Kurulu duyurulmadı

Beyaz Saray açıklamasında, Barış Kurulu’nun (BOP) işleyiş yöntemleri hakkında henüz bilgi verilmedi. Trump’ın Gazze planında Barış Kurulu’na atıf bulunmasına rağmen, Barış Kurulu üyeleri kamuoyuna açıklanmadı; açıklamada yalnızca Barış Kurulu Yürütme Kurulu’ndan söz edildi. Yürütme kurullarının üzerinde bir yönetim kurulunun olup olmayacağı; başkanın tek başına strateji ve politikaları belirleyip denetleme rolünü mü üstleneceği henüz bilinmiyor. İsrail medyasına göre BOP’un altında, çoğunluğu devlet başkanlarından oluşacak ve politika belirleyecek bir yönetim kurulunun bulunacağı, ancak bu yönetim kurulunun üyelerinin henüz açıklanmadığı belirtildi. Yönetim kurulunun açıklanmamış olması, İcra Kurulları ve kıdemli danışmanların kurulun yetkilerini yerine getirebileceği ve Başkan Trump’ın en üst düzey kontrolü sağladığı anlamına gelebilir.