Nöbetçi Eczaneler
TMO’dan 2026 Hasadı ve Fiyatlandırma Stratejisi: Güldal’ın Değerlendirmesi
Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) Genel Müdürü Ahmet Güldal, 2026 yılı hububat alım ve satış fiyatları ile yeni hasat dönemine ilişkin değerlendirmelerini paylaştı. Bu yıl tarımsal sahalarda oldukça bereketli bir hasat öngördüklerini belirten Güldal, Türkiye genelinde son 38 yılın en yüksek yağış periyodunun yaşandığına dikkat çekti.
TARİHİ ÜRETİM TAHMİNİNE KARŞIN SEZON BİR AY GECİKTİ
Genel Müdür Güldal, sahadan gelen veriler doğrultusunda 22 milyon 750 bin ton buğday ve 9 milyon ton arpa ile tarihi bir rekolte tahmini yapıldığını, gerçek üretimin bu verilerin üzerinde de gerçekleşebileceğini aktardı. Bu sene ülke topraklarında dönüm başına 400 kilogramın altında bir verim düşüşü beklenmediğini, hiç ekim yapılmamış arazilerde dahi dönüm başına ciddi miktarda ürün alındığını belirtti. Ancak iklim koşulları ve yoğun yağışlar nedeniyle hasat takviminde sarkma yaşandığını, toplama işlemlerinde yaklaşık 20 gün ile bir aylık gecikme bulunduğunu, sıcaklıkların yükselmesiyle tüm bölgelerde hasat yoğunluğunun eş zamanlı zirve yapacağını vurguladı.
Hububat alım fiyatlarının Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından 2 Haziran’da ilan edildiğini hatırlatan Güldal, fiyatlama kriterlerine ilişkin şu açıklamayı yaptı: “Hububat alım fiyatları belirlenirken sadece geçen seneki fiyatın üzerine yüzdelik oran yansıtmak şeklinde bir çalışma olmuyor. Maliyetler elbette önemli; maliyetlerin içindeki tüm girdilerin parametreleri değerlendiriliyor. Ayrıca iç ve dış dünyanın fiyatları, TMO’nun regülasyon faaliyetleri kapsamında yaptığı değerlendirmeler de var. Elbette çiftçi beklentileri ve refah payı dikkate alınıyor. Verimlilik ve rekolte bu anlamda çok değerli. Yani 300 kilogram verimle bir maliyet hesabı var, 500 kilo verimle bir maliyet hesabı var.”
Açıklanan resmi rakamların çiftçilerin talep ettiği seviyelere oldukça yakın olduğunu belirten Güldal, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın ton başına sağladığı 3 bin 14 liralık prim ve destekleme ödemesi dahil edildiğinde üreticinin eline geçen hububat alım değerinin ton başına yaklaşık 19 bin 514 lira düzeyinde olacağını ifade etti.
20 MİLYON TONLUK DEPOLAMA HAZIRLIĞI YAPILDI
Güldal, 2026’da 2023’e kıyasla çok daha büyük bir üretim beklentisiyle karşı karşıya olduklarını, yoğun arz karşısında alınan lojistik tedbirleri detaylandırdı: “2023’te olduğu gibi 600’ün üzerinde alım noktasını planladık. Depolama kapasitesi; 10 milyon ton lisanslı depolar, 4 milyon ton TMO’ya ait depolar ve 3 milyon ton kiralama ön sözleşmesi yapılan depolar şeklindedir. Gerektiği takdirde açık yığın şeklinde depolama için açık saha kiralamalarının hazırlıklarını da yaptık. Yaklaşık 20 milyon ton civarında ürünün alımı ve depolanması için hazırlandık.”
Kurumun alım tahminlerine göre yeni sezonda 10 milyon ton buğday ve 3 milyon ton arpanın ofis kapılarına arz edilmesi bekleniyor; buna karşın hazırlıkların yalnızca bu miktarlarla sınırlı tutulmadığı kaydedildi. Randevu aldığı gün mahsulünü getiren üreticilerin işlemlerinin gün içinde tamamlanacağı taahhüt edilirken, ödeme vadelerine ilişkin eleştirilere de açıklık getirildi: “Üreticilerimiz haziran ayının ilk haftasında TMO’nun referans alım fiyatlarının kamuoyuyla paylaşılacağını biliyor. Bu sene hem alım hem satış fiyatlarımızı açıkladık. Böylece ticaret erbabı, sanayici, ihracatçı ve üreticilerimiz hasat sonu hububat fiyatlarının göstergesini önceden öngörebilsinler ve planlamalarını yapsınlar. Bazı senelerde 30 gün, bazı senelerde 45 gün ödeme takvimimiz oluyor; bu hiçbir zaman 45 gün sonra ödeyeceğimiz anlamına gelmiyor. Bu yıl 3 hafta ile 6 hafta arasında bir ödeme takvimi hazırlıyoruz. Üçüncü haftadan sonra üreticilerimize ödemelerimizi başlatmayı planlıyoruz. TMO’ya çok yüksek miktarda ürün gelebileceğini ve önemli miktarda stok oluşturacağımızı tahmin ediyoruz. Üreticilerimize mahcup olmamak için en geç 45 gün içinde ödeme takvimimiz var.”
KORUMA DUVARI: YÜZDE 130 GÜMRÜK VERGİSİ SÜRECEK
Güldal, ülkedeki gıda arz güvenliğinde bir risk yaşanmayacağını, yıla yüksek stok devriyle girildiğini ve yeni rekolteyle bu hacmin katlanacağını bildirdi. Uluslararası borsalarda taban fiyatların çok düşük seyrettiğini, bunun yerli üreticiyi tehdit ettiğini belirterek korumacı vergi politikasının süreceğini teyit etti: “Özellikle dış piyasalarda hububat fiyatlarının çok düşük seyretmesi nedeniyle Türkiye son 4 yıldır yüzde 130 gümrük vergisi uygulayarak üretimimizi ve üreticilerimizi koruma altına aldı ve bu yıl da yüzde 130 gümrük vergisi uygulaması devam ediyor.”
“FİYATIN ALTINDA SATMAYIN” UYARISI
Genel Müdür Güldal, piyasada tüccarın eline düşmekten çekinen üreticilere de çağrıda bulunarak fiyatın korunması gerektiğini vurguladı: “Üreticilerimizin TMO’nun açıkladığı alım fiyatlarının altında fiyatla piyasaya ürün arz etmemelerini tavsiye ediyorum. Bu referans, taban fiyat olarak kabul edilmelidir. Üreticilerimizin hassas ve dikkatli olmalarını öneriyoruz. Bu fiyatın altında alıcı olursa onlara satmalarını hiçbir şekilde önermiyoruz. Bu fiyatın korunması lazım. Üreticilerimize, ziraat odası başkanlarımıza, sivil toplum kuruluşlarımıza üreticiyi yönlendirmek ve uyarmak konusunda görev düşüyor. Piyasanın bizim fiyatlar ve üzerinde şekillenmesi ülkemiz ve üreticilerimiz için daha sağlıklı olacaktır.”