Nöbetçi Eczaneler
İktidarın ‘enflasyonu düşürüyoruz’ Söylemi ve Sahadaki Gerçeklik
İktidarın “enflasyonu düşürüyoruz” söylemlerine rağmen çarşı pazardaki yangın sürerken, milyonların beklediği zam oranları için hesaplar yapılıyor. SGK Uzmanı Özgür Erdursun, yıl sonu enflasyon tahminleri ışığında yaptığı analizde acı tabloyu ortaya koydu. Erdursun’a göre, masadaki oranlar kağıt üzerinde artış gibi görünse de vatandaşın eriyen alım gücünü telafi etmekten çok uzak.
Yıl Sonu Enflasyon Tahmini ve Hükümetin Hedefi
Mehmet Şimşek’in sıkı para politikası uygulamalarına rağmen, TÜİK verilerine göre ilk 10 ayda TÜFE yüzde 28,62 olarak gerçekleşti. Kasım ve Aralık aylarında yüzde 1’er artış olması durumunda yıl sonu enflasyonunun yüzde 31,2 seviyesine ulaşması bekleniyor. Böylece iktidarın yüzde 31’lik hedefi tutturulsa da, bu başarının vatandaşın cebine yansıması “hüsran” olabilir.
Emeklilere Beklenen Zam Dağılımı
EMEKLİYE ‘YETMEZ AMA EVET’ ZAMMI
Özgür Erdursun’un hesaplamalarına göre, yıl sonunda yüzde 31’lik enflasyon senaryosunun gerçekleşmesi halinde emeklileri bekleyen tablo şöyle şekilleniyor:
- SSK ve Bağ-Kur Emeklileri: Yüzde 12-13 oranında bir fark alacak.
- Memur ve Memur Emeklileri: Yüzde 19-20 farkın yanı sıra 1.000 TL’lik ek farkla karşılaşacak.
Bu senaryoda, SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin yıllık toplam artışı yüzde 31’i bulurken, memur emeklilerinde bu oran yüzde 40 civarında kalacak. Erdursun bu oranların “yeterli görünse de alım gücünü artırmadığını” vurguluyor.
En Düşük Emekli Maaşı ve Refah Payı Olasılıkları
EN DÜŞÜK EMEKLİ MAAŞI 20 BİN LİRAYI BİLE BULMAYABİLİR
En düşük emekli maaşı halihazırda 16.881 TL seviyesinde. Yüzde 12-13’lük bir artışla bu rakamın 19 bin TL bandına çıkması bekleniyor. Ancak kira, doğal gaz ve gıda fiyatlarındaki fahiş artışlar karşısında bu rakamın “yara bandı” bile olamayacağı aşikar.
Erdursun, Dünya Gazetesi‘ndeki yazısında, iktidarın enflasyonla mücadele gerekçesiyle “Ek seyyanen artış, genel intibak, refah payı” gibi iyileştirmelere kapıyı kapalı tuttuğunu belirtiyor. Ancak memur emeklileri ile makasın açılmaması için SSK ve Bağ-Kur emeklilerine 6 puanlık bir refah payı verilmesi ihtimali de masada. Bu durumda en düşük emekli maaşı ancak 20.250 TL seviyesine ulaşabiliyor.
Asgari Ücret Beklentileri: Açlık Sınırı Senaryosu
ASGARİ ÜCRETTE ‘AÇLIK SINIRI’ SENARYOSU: YÜZDE 25 BEKLENTİSİ
Temmuz ayında ara zam yapılmayarak asgari ücretli için zorlu bir dönem oluştu. Mevcut 22.104 TL’lik ücretin teknik olarak yüzde 16-20 artması gerekirken, Erdursun “sahadaki ekonomik gerçekliğin” farklı olduğunu belirtiyor. Kira ve gıda enflasyonundaki yüksek seyir nedeniyle asgari ücrete yüzde 25 zam yapılması en güçlü olasılık olarak öne çıkıyor. Bu senaryoda yeni net asgari ücretin 27.500 ile 28.000 TL arasında sıkışması bekleniyor.
Son 5 Yılda Nominal Artış, Reel Düşüş
5 YILDA 8 KAT ARTTI AMA ALIM GÜCÜ ÇAKILDI
Erdursun’un analizine göre, son 5 yıldaki “rekor” denilen artışların aslında birer illüzyon olduğunu gösteriyor. 2021’de 2.825 TL olan asgari ücret, 2025’te 22.104 TL’ye yükselerek nominal bazda 8 kat arttı. Ancak hayat pahalılığı bu artışları silip süpürdü.
Yeni yılda SSK ve Bağ-Kur emeklilerini yüzde 31, memur emeklileri yüzde 40‘a yakın, asgari ücretliyi ise yüzde 25’lik bir zam bekliyor. Erdursun durumu, “Türkiye, ücret artışlarını belirlerken enflasyon hedefi ile vatandaşın alım gücü arasındaki mesafeyi kapatma mücadelesi veriyor” sözleriyle özetliyor.