Tarla ve market fiyatları arasındaki makas temmuzda en yüksek seviyeye ulaştı
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Başkanı Şemsi Bayraktar temmuz ayına ilişkin üretici ile tüketici fiyatları ve girdi maliyetlerindeki değişimleri paylaştı. Verilere göre, tarlada satılan ürünlerle market raflarındaki fiyatlar arasındaki fark en fazla havuçta tespit edildi ve makas son derece genişledi.
Havuç, elma ve yeşil mercimek markette üretici fiyatının çok üstünde
Bayraktar’ın açıkladığı rakamlar, üretici ile market fiyat farkının en yüksek olduğu ürünün yüzde 461,2 ile havuç olduğunu gösteriyor. Bunu yüzde 444,4 ile elma, yüzde 236,6 ile yeşil mercimek, yüzde 231,6 ile kabak ve yüzde 219,5 ile maydanoz izliyor. Hesaplamalara göre tarlada 11,00 TL olan havuç markette 61,73 TL’ye kadar çıkarken; 18,75 TL olan elma 102,07 TL’ye, 24,21 TL olan yeşil mercimek 81,50 TL’ye, 17,64 TL olan kabak 58,49 TL’ye ve 6,82 TL olan maydanoz 21,79 TL’ye kadar satıldı.
Market zam şampiyonu sivri biber oldu
Temmuz ayında marketlerde izlenen 39 üründen 19’unun fiyatı yükselirken, 20’sinde düşüş görüldü. Market raflarında en yüksek artış yüzde 86,2 ile sivri biberde kaydedildi. Onu yüzde 53,3 ile kuru soğan, yüzde 23,4 ile mısırözü yağı, yüzde 22,8 ile kuru üzüm ve yüzde 15,5 ile patates takip etti. Fiyatı en çok gerileyen ürün ise yüzde 49 ile karpuz oldu; ardından yeşil fasulye yüzde 39,6, kiraz yüzde 30,2, havuç yüzde 28,6 ve tavuk eti yüzde 23,5 ile geldi.
Üreticide en büyük düşüş havuçta, en fazla artış kuru soğanda
Üretici cephesinde temmuzda 31 ürün değerlendirildi. Bu ürünlerin 8’inde fiyat artışı, 16’sında düşüş ve 7’sinde ise değişim olmadı. Tarlada en fazla gerileme yüzde 51,1 ile havuçta görülürken, en yüksek üretici fiyat artışı yüzde 52,9 ile kuru soğanda gerçekleşti.
Arz daralması bazı ürünlerin üretici fiyatlarını yükseltti
Bayraktar, kuru soğandaki fiyat artışının arkasında Çukurova’daki yazlık çeşitlerin hasadının bitmesi ve İç Anadolu’daki erkenci çeşitlerin henüz hasada girmemesinin bulunduğunu belirtti. Kıyıdaki seralarda domates ve sivri biber üretiminin sona ermesinin de arzı daralttığını ve üretici fiyatlarını yukarı çektiğini söyledi. Çilekte sezon sonuna yaklaşılması nedeniyle arzın azaldığını, kabak, salatalık ve patlıcında ise yayla üretiminin devreye girmesiyle arzın arttığını ancak talebin bu artışı karşılayamadığını vurguladı.
Ayrıca yazlık patateste ilkbahardaki yoğun yağışların üründe bozulmalara yol açıp arzı azalttığını ve bunun patates üretici fiyatlarını yükselttiğini aktardı. Bayraktar, piyasada diğer sebzelerin bol bulunmasının; havuç ve yeşil mercimekte mevsimsel arz artışının ve zayıf talebin üretici fiyatlarındaki düşüşün başlıca nedenleri olduğunu ifade etti. Karpuzun kısa süre dayanabilmesi ve beklenen talebin oluşmaması da fiyatları aşağı çeken unsurlar arasında yer aldı.
