Colma: Mezarlıkların Kasabası — Yaşayanlarla 1,5 Milyon Ölü Arasındaki Şehir
Amerika Birleşik Devletleri’nin San Francisco Körfez Bölgesi’nde yer alan Colma kasabası, sıradışı bir yapıya sahip: yaklaşık bin 385 yaşayan nüfusa karşılık 1,5 milyon merhumun gömülü olduğu bir yerleşimdir. 5,7 kilometrekarelik alanda bu yoğun mezarlık varlığı, Colma’yı bölgenin en farklı yerleşimlerinden biri haline getirmiştir.
SAN FRANCISCO’DAKİ YASAK DÖNÜM NOKTASI OLDU
Durumun temeli 1900 yılına dayanır. San Francisco’da şehir içi defin işlemlerini durduran belediye yasasının kabul edilmesiyle birlikte, şehirde büyüyen nüfusa yer açmak ve sağlık kaygılarına yanıt vermek amacıyla yeni definler yasaklandı; bunun üzerine cenaze endüstrisi ve yüz binlerce naaş güneye, Colma’ya taşındı. 1880’lerde çiftçilerin lahana yetiştirip domuz beslediği meralardan oluşan Colma, bu kararın ardından devasa bir nekropole dönüştü.
Kasabada şu anda insanlar için ayrılmış 16 mezarlık bulunmakta; evcil hayvanlar için ayrılmış özel alanla bu sayı 17’ye ulaşmaktadır. Canlı nüfus ve konutlar ise mezarlık altyapısının kurulmasından çok sonra, özellikle İkinci Dünya Savaşı sonrasındaki dönemde yerleşti. 1950 yılında inşa edilen ve yaklaşık 200 evden oluşan Sterling Park mahallesi ile birlikte kasaba sakinleri mezarlıklarla iç içe yaşamaya başladı.
“ÇOK SESSİZ KOMŞULARIMIZ VAR”
Kasabanın sekiz dönem belediye başkanlığını yapmış ve şu anda belediye başkan yardımcılığı görevini yürüten Helen Fisicaro, ölüleri “çok sessiz komşular” olarak nitelendiriyor. Colma’da defin alanları ile kasaba halkı arasında saygılı bir birlikte yaşam kültürü gelişmiş durumda; bu durum çocukların oyun rutinlerine bile yansımış. Kasabada büyüyen Owen Molloy, çocukken oyun oynamak için mevcut tek açık alanın mezarlıklar olduğunu ve çocukların cesetlerin gömüldüğü noktalara basmamaları gerektiğini bilerek büyüdüklerini, fakat mezarlıklardan hiçbir zaman korkmadıklarını aktarıyor.
Kasabada askeri törenlerdeki silah saygı atışları, Çinlilerin Qingming Festivali kapsamında düzenlediği havai fişek gösterileri ve uzun cenaze alayları günlük rutinin parçası olarak kabul ediliyor. Mezarlıklar ayrıca bisiklet yolları, aile piknikleri ve “Mezarlıkta Sinema” geceleri gibi etkinliklere ev sahipliği yaparak toplumsal yaşamın merkezinde yer alıyor.
TARİHİ BARIN CENAZE MESAİSİ
Colma’nın ilk yerel siyasi örgütlenmesi de doğrudan mezarlıklar tarafından şekillendirildi; kasabanın ilk belediye meclisi beş mezarlığın temsilcilerinden oluşturulmuştu. Cenaze kültürünün ekonomik ve sosyal hayatı belirlediği kasabada, 1927’den beri faaliyette olan Molloy’s Tavern adlı bar da tarihi bir hafıza merkezi görevi görüyor. Holy Cross Katolik Mezarlığı’nın tam karşısında bulunan bu mekan, cenaze çalışanlarının ve taziyeye gelenlerin uğrak noktası olmaya devam ediyor.
Kasaba mezarlıkları aynı zamanda dünyaca tanınmış isimlerin son dinlenme yerleri arasında yer alıyor: kot pantolonun mucidi ve Levi’s markasının kurucusu Levi Strauss, beyzbol yıldızı Joe DiMaggio, medya patronu William Randolph Hearst ve siyasetçi Dianne Feinstein gibi isimlerin kabirleri Colma’da bulunuyor.
Yaşayanlarla ölü arasındaki tezatı mizahi bir dille kutlayan kasabanın resmi mottosu durumu özetliyor: “Colma’da hayatta olmak harika!”
