CHP, 17 Yıl Sonra Yeni Parti Programını Açıkladı
CHP, 2008’de açıkladığı “Çağdaş Türkiye İçin Değişim” programından 17 yıl sonra yeni bir parti programı hazırladı. Yeni program, Güçlü Yurttaş, Güvenli Gelecek, Kazanan Türkiye başlığıyla kamuoyuna paylaşıldı. İleride partinin seçim vaatlerini ve iktidar programını oluşturacak bu programın girişinde, CHP’nin ideolojisinin üç ana kaynaktan beslendiği vurgulandı: Atatürk devrimlerini simgeleyen Altı Ok ilkeleri, sosyal demokrasi ve Anadolu aydınlanması. Programın girişinde Altı Ok ilkelerinin her dönem için kalıcı olduğu, cumhuriyetin kurucu değerlerini temsil ettiği ve Türkiye ile CHP için yol gösterici olduğu belirtildi.
Ekonomi: Daha Devletçi Bir Yaklaşım
Programda, günümüzde yaşanan ekonomik krizin çözümü; planlı, hesap verebilir, denetlenir, katılımcı ve kamucu bir yönetim anlayışıyla açıklanıyor. Ekonomik bölümlerde Altı Ok’un devletçilik ilkesine atıf yapan ifadelere yer verildi. Mevcut iktidarın daha çok özel sektör odaklı projelere ağırlık verdiği belirtilirken, CHP’nin programında madenler, enerji, savunma, tarım ve gıda gibi stratejik sektörlerde kamucu bir anlayışın benimseneceği vurgulandı. Devletin bu sektörlerde üretici, yatırımcı, girişimci ve düzenleyici rollerini üstleneceği ifade edildi.
Program özel sektörü dışlamıyor; devlete yalnızca denetleyici değil yönlendirici ve destekleyici bir rol verileceği belirtiliyor. Piyasalarda adil, dengeli ve sürdürülebilir rekabet koşullarının sağlanacağı kaydedildi. Uluslararası ekonomik rekabetin güçlendirilmesi hedefiyle denizciliğin geliştirilmesine özel önem veriliyor. Şeffaflık ve katılımcılık açısından parlamenter sisteme geçiş önerilirken, bütçenin yapım aşamasında Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin aksine Meclis’e daha fazla sorumluluk verileceği ifade edildi.
Çalışanlar ve Emekliler: Gelir Adaleti ve Sosyal Güvence
Yurttaşların günlük hayatına dokunan ekonomik vaatlerde adil bir vergi ve kazanç sistemi vurgulandı. Programda bu durum “Çok kazanandan çok, az kazanandan az vergi alınacaktır” sözleriyle özetlendi. Asgari ücretliler için Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun yapısının demokratikleştirileceği, sağlanacak kalkınmayla asgari ücretin genel değil istisna bir ücret haline getirilmesinin hedeflendiği belirtildi.
Emeklilere yönelik ifadelerde ise şu değerlendirmeler yer aldı: “Emekli olduktan sonra hiçbir emekçinin refah seviyesi ve yaşam kalitesinin düşmemesi güvence altına alınacaktır. Bu hedefle, prim günü sayısı, yaş ve maaş hesaplamaları gözetilerek uzun vadeli bir sosyal güvenlik modeli hayata geçirilecektir. Emekli maaşlarında güncelleme katsayısı, aylık bağlama oranı, aylıkların alt sınırı ve aylıkların artırılma yöntemi emeklilerin refahını yükseltecek şekilde düzenlenecektir.” Ayrıca TÜİK verilerine ilişkin olarak da “Emek gelirlerini belirleyen ekonomik verilerde şeffaflık sağlanacaktır” ifadesi yer aldı.
Dış Politika: Atatürk Milliyetçiliği ve Çok Boyutlu İlişkiler
Programın dış politika bölümünde Atatürk’ün “Yurtta Barış, Dünyada Barış” sözüne yer verilerek, barışçıl, insan haklarına dayalı, ulusal çıkarlar temelinde Atatürk milliyetçiliğini esas alan; refah yaratmayı ve ekonomik kalkınmayı destekleyen bir dış politika hedeflendiği belirtildi. Avrupa Birliği’ne tam üyelik hedefi programda açıkça konuldu. Çok boyutlu dış politika anlayışı çerçevesinde ilişkilerin çeşitlendirileceği; Rusya, Çin ve diğer bölge ülkeleriyle dengeli, ulusal çıkar odaklı ve eşitlik temelinde ilişkiler yürütüleceği ifade edildi.
Kıbrıs meselesine dair programda, “CHP; Türkiye ile Kıbrıs arasındaki tarihi, kültürel, ekonomik ve sosyal bağlar çerçevesinde KKTC’yi kardeş vatan olarak görmekte; Kıbrıs Türkünün siyasal eşitliğini ve uluslararası hukuktan doğan haklarını savunmaktadır” denildi.
Askeri Yapı ve Güvenlik: TSK’nın Çok Boyutlu Kapasitesi
Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) için programda şu hedefler ön plana çıkarıldı: TSK’nın kara, deniz, hava, uzay ve siber ortamda görev yapabilecek çok boyutlu, müşterek ve ileri düzeyde harekât yeteneğine sahip bir yapıya kavuşturulması; kriz yönetimi kapasitesinin geliştirilmesi. Siyaset dışı konumunun güçlendirilmesi amacıyla kurumsal özerklik ve demokratik denetim ilkelerinin esas alınacağı; askerî sağlık sisteminin geçmiş deneyimler gözetilerek yeniden tesis edileceği vurgulandı.
