Hürmüz Boğazı Gerilimi: Goldman Sachs’ın Senaryoları ve Türkiye’ye Yansımaları
Ortadoğu’daki füzeler, dünyanın en kritik enerji damarı olan Hürmüz Boğazı’nı tehdit ederken küresel finans devleri felaket senaryolarını açıklamaya başladı. Küresel enerji koridorunun kalbi sayılan Hürmüz Boğazı, jeopolitik gerilimin tırmanmasıyla petrol piyasalarının korkulu rüyası haline geldi.
ABD merkezli yatırım bankası Goldman Sachs, boğazdaki sevkiyatın bir ay boyunca durması veya yavaşlaması durumunda oluşacak ekonomik yıkımı beş ayrı senaryoda topladı.
PETROL GECE YARISI 82 DOLARI TEST ETTİ
Savaş haberlerinin ardından Brent petrol fiyatları gece seansında 82,39 dolar seviyesini test ederek piyasalarda şok etkisi yarattı. Sabah saatlerinde (TSİ 09.30) varil fiyatı 78,40 dolarda dengelenmeye çalışsa da Hürmüz Boğazı üzerindeki belirsizlik fiyatları her an yukarı fırlatma potansiyeli taşıyor.
GOLDMAN SACHS’TAN “EN KÖTÜ TABLO” SENARYOLARI
Yatırım bankasının hazırladığı senaryolarda petrole binecek ek yükler şöyle sıralanıyor:
- Tam Kapanma (Rezervsiz): Boğazın bir ay kapanması ve stratejik rezervlerin kullanılmaması durumunda fiyata 15 dolar ek zam gelecek.
- Tam Kapanma (Rezerv Destekli): Stratejik rezervler ve yedek boru hatları devreye girse bile fiyat artışı 10-12 dolar seviyesinde kalacak.
- Kısmi Kapanma: Sevkiyatın yavaşlaması fiyatları 1 ila 4 dolar arası artıracak.
BENZİN VE MOTORİNE ZAM KAPIDA MI?
Türkiye’de akaryakıt fiyatları hem döviz kuru hem de Brent petrol fiyatlarına bağlı olarak belirleniyor. Uzmanlar, petrolün 75 dolar eşiğini kalıcı olarak aşmasının pompaya yeni ve ağır zamlar olarak yansıyacağı konusunda uyarıyor.
Geçtiğimiz hafta İstanbul Avrupa Yakası’nda güncel fiyatlar şöyleydi:
- Benzin: 58,28 TL
- Motorin: 60,33 TL
Eğer senaryolardaki 15 dolarlık artış gerçekleşirse halkın günlük ulaşım masrafı ve gıda nakliye maliyetleri sürdürülebilir olmaktan çıkacak. Mevcut durumda 60 TL olan motorin fiyatına; hem 15 dolarlık petrol artışı senaryosu hem de dolar kurundaki rekor seviye eklendiğinde litre fiyatının 70 TL sınırına dayanması (yaklaşık %15-16’lık bir artış) teknik olarak kaçınılmaz bir sonuç olarak görülüyor.
DÜNYA TÜKETİMİNİN %20’Sİ BU BOĞAZDAN GEÇİYOR
Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Irak, Kuveyt ve İran’ın ham petrolü ile Katar’ın Sıvılaştırılmış Doğal Gaz (LNG) sevkiyatı bu dar boğazdan geçiyor. Dünya günlük petrol tüketiminin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği bu güzergâhın uzun süreli kapanması, küresel bir enerji krizini ve Türkiye gibi enerji ithalatçısı ülkelerde fiyatların kontrolden çıkmasını tetikleyebilir.
