Bhutan: Mutluluğu Anayasal Öncelik Haline Getiren Karbon Negatif Ülke
Küresel güçlerin ekonomik büyüme rakamları ve yıllık kar oranlarıyla başarılarını kanıtlama yarışına girmişken, Bhutan’da hükümetin karnesi halkın yüzündeki gülümsemeyle ölçülüyor. 1972 yılında Kral IV. Jigme Singye Wangchuck’un tarihe geçen “Gayri Safi Milli Mutluluk, Gayri Safi Milli Hasıla’dan daha önemlidir” sözüyle başlayan bu eşsiz yönetim biçimi, Bhutan’ı bugün dünyanın en huzurlu ve ekolojik açıdan en temiz ülkesi konumuna taşıdı.

Yasa Teklifleri “Mutluluk” Testinden Geçiyor
Bhutan’da bürokrasi alışılmışın dışında bir yapı izliyor: Gayri Safi Milli Mutluluk Komisyonu. Bu bakanlık, meclise sunulan her yasa ve yapılacak her ekonomik yatırımın vatandaşların ruh sağlığına etkisini titizlikle inceliyor. Nüfus sayımlarında halka doğrudan “Yaşamınızdan memnun musunuz?” sorusu yöneltiliyor. Onlar için gerçek kalkınma; dolup taşan cüzdanlar değil, psikolojik denge, kaliteli zaman yönetimi ve kültürel mirasın korunması anlamına geliyor.

Kültürü Korumak İçin Uygulanan Yasal Düzenlemeler
Bhutan, özgün kimliğini korumak için dünyanın geri kalanına göre sert sayılabilecek ancak ülkeyi ayakta tutan bir dizi yasak ve düzenleme uyguluyor:

- Tütün ve Plastik Yasak: Dünyada tütün satışını tamamen yasaklayan ilk ülke olan Bhutan’da sigara satışı yapılamıyor. Plastik poşet kullanımı ise 1999’dan beri sona ermiş durumda.
- Teknolojiye Geç Giriş: Bhutan, televizyon ve internetle dünyada en son tanışan ülkeler arasında yer aldı; modern kitle iletişim araçları 1999’da yürürlüğe girdi.
- Sosyal Dokuyu Koruma: Kültürel yapının bozulmaması adına, yabancılarla evlilikler konusunda hâlâ bazı kısıtlayıcı yasalar yürürlükte.
Dünyanın Tek Karbon Negatif Ülkesi
Bhutan, doğayı sadece korumuyor; onu anayasal bir zorunluluk haline getiriyor. Ülke topraklarının en az yüzde 60’ının her zaman ormanla kaplı olması anayasal bir maddeyle güvence altına alınmış durumda. Bugün orman örtüsü yüzde 71’e ulaşmış bulunuyor. Bu kapsamlı koruma sayesinde Bhutan, atmosfere saldığından daha fazla karbon emerek dünyanın tek “karbon negatif” ülkesi olmayı başarıyor.
Turistlere Günlük 100 Dolar “Sürdürülebilirlik” Vergisi
Bhutan, kitlesel turizmin yol açtığı tahribattan kaçınmak için “yüksek değer, düşük etki” stratejisini benimsemiş durumda. Ülkeye giren her turist günlük 100 dolar tutarında “Sürdürülebilir Kalkınma Ücreti” ödemek zorunda. Toplanan kaynaklar doğrudan halkın ücretsiz eğitimi, modern sağlık hizmetleri ve çevreci projelerin finansmanı için kullanılıyor.

