Nöbetçi Eczaneler
KDK’dan Online Sipariş Komisyonlarına Emsal Karar
Restoran ve lokantaların uzun süredir şikayet ettiği online sipariş komisyonları konusunda önemli bir gelişme yaşandı. Platformlar üzerinden satış yapan bir işletmeci, kazancının büyük bölümünün “hizmet bedeli” adı altında alıkonulduğunu belirterek Kamu Denetçiliği Kurumu’na (KDK) başvurdu. Başvuruyu inceleyen KDK, esnafı haklı bularak emsal niteliğinde bir karara imza attı.
KDK’ya yapılan başvuruda sunulan belge ve rakamlar, platformların uyguladığı yüksek kesintileri ortaya koydu. İşletmeci, platformun kağıt üzerinde yüzde 32 komisyon ve taşıma ücreti aldığını, ancak buna eklenen reklam bedeli, hizmet bedeli ve zorunlu indirimlerle toplam kesintinin yüzde 60’a kadar çıktığını belgelendirdi. Bu durumda satılan yemeğin bedeli işletmecinin eline geçmeden platforma gitmekteydi.
KDK, başvuruyu haklı bularak Türkiye’deki komisyon oranlarının Avrupa ortalamasının hayli üzerinde olduğunu tespit etti. Birçok ülkede bu tür platformlara karşı geçici veya kalıcı sınırlamalar getirildiğini hatırlatan Kurum, Türkiye’de de benzer bir yaklaşımın gerekliliğine işaret etti.
KDK, Ticaret Bakanlığı’na şu kritik tavsiyede bulundu: “Serbest piyasa kuralları ile kamu yararı dengesi gözetilerek yemek hizmetlerine uygulanan komisyon oranlarına makul, ölçülü ve maliyet esaslı bir tavan sınır getirilmeli.”
Karar yalnızca tavan fiyat önerisiyle sınırlı kalmadı. KDK, platformların pazar hakimiyetlerini kötüye kullanıp kullanmadıklarının araştırılması için Rekabet Kurumu‘na da çağrıda bulundu. Ayrıca Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu (TESK) ile Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB)’nden, söz konusu komisyonların küçük işletmeler üzerindeki etkisini incelemeleri istendi.
KDK’nın kararında, devletin görevlerinin yalnızca piyasayı izlemekle sınırlı olmadığı; küçük esnafın ayakta kalması ve tüketicinin korunması amacıyla müdahale etme yetkisi ve görevi bulunduğu vurgulandı. Önerilen düzenlemenin hayata geçirilmesi durumunda şeffaf olmayan ücretlendirme sistemlerinin sona ermesi ve komisyonlara devlet tarafından belirlenen makul bir üst sınır (kota) getirilmesi öngörülüyor.