Nöbetçi Eczaneler
Cam Ürünler Ağız ve Sindirim Sistemi İçin Tehlike Oluşturabilir
Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Erişkin Acil Kliniğinden Öğretim Üyesi Doç. Dr. Onur Tezel, cam pipetler başta olmak üzere cam ürünlerin yanlış kullanım veya çeşitli kazalar sonucu kırılarak ağız ve sindirim sisteminde ciddi yaralanmalara yol açabileceğini söyledi.
Gözle Fark Edilmeyebilen Kırıklar
Tezel, oluşan kırıkların her zaman gözle fark edilebilecek düzeyde olmadığını, bazı durumlarda mikro çatlakların oluşabildiğini belirtti. Kırılma riskinin cam materyalin üretim aşamasında kullanılan maddelere göre değişebildiğine dikkati çeken Tezel, özellikle küçük çocuklarda plastik pipetlerden kalma çiğneme alışkanlığı bulunduğunu ve bu çiğneme hareketiyle cam pipetlerin kırılabileceğini söyledi. Ayrıca camın doğası gereği ani sıcak ve soğuk değişimlerde, örneğin bulaşık makinesinde yıkadıktan sonra çok sıcak bir ortamdan alınıp bir anda soğuk bir materyale konulduğunda çatlama riskinin oldukça yüksek olduğunu ifade etti.
Jilet Gibi Keskinlik ve Yumuşak Doku Yaralanmaları
Tezel, cam ürünün ağızla teması halinde dişlerin sert yapısıyla mevcut kırıkların belirginleşebileceğine dikkat çekerek, kırığın ağız içindeki en büyük probleminin damağımız, dilimiz ve arka bölümler gibi yumuşak dokuların yaralanmaya çok müsait olması olduğunu söyledi. En ufak kırıkta bile camın jilet gibi bir keskinliğe sebep olduğu için yumuşak dokulara zarar verdiğini vurguladı. En kötü senaryoda kırılan cam parçasının yutulmasının söz konusu olduğunu, yutmayla beraber cam parçasının önce yemek borusuna, eğer saplanmazsa mideye inebileceğini ve mideden de geçerek bağırsaklara kadar ilerleyebileceğini belirtti.
Cerrahi Müdahaleye Kadar Giden Süreçler
Bu bölgelerde oluşan yaralanmalara müdahalenin zor olduğunu ifade eden Tezel, ağız içi ve yemek borusunun endoskopik işlemlerle değerlendirilebildiğini ancak cam parçasının mide pasajını geçerek bağırsaklara temas etmesi durumunda bazı vakalarda sürecin cerrahi müdahaleye kadar ilerleyebildiğini kaydetti. Tezel, yemek borusunda beslenmeyi sağlayan önemli damar yapılarının bulunduğunu ve cam parçasının bu bölgeye saplanması halinde ciddi kanamalara yol açabileceğini söyledi.
Kan Kusulduğunda ve Yaralanma Şüphesinde Ne Yapılmalı?
Kanamanın ilk aşamada mideye doğru ilerleyebilmesi nedeniyle kişinin durumu hemen fark edemeyebileceğini anlatan Tezel, bazı vakalarda hastaların kan kaybına bağlı şok tablosuyla ya da kan kusma şikayetiyle sağlık kuruluşlarına başvurabildiğini belirtti. Kırılan camın yutulması halinde yapılması gerekenlerle ilgili olarak Tezel şu bilgileri paylaştı: Kişinin en kısa zamanda acil servise ulaştırılması gerekiyor; camı kendi kendine çıkarmaya çalışmaması ve kusmaya çalışmaması lazım. Eğer yutulmuşsa mide içeriğinden veya yemek borusundan geriye çıkartmaya çalışmak da camın hareketiyle beraber dokulara zarar verecektir.
Pipet Kullanımı ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
Tezel, cam materyallerde kırık şüphesi, şekil bozukluğu veya çatlağa benzer görüntü olması durumunda hiçbir şekilde kullanılmaması gerektiğini söyledi ve genel olarak pipet kullanımını tavsiye etmediklerini, bardaktan içmenin her zaman en iyi yöntem olduğunu belirtti. Pipetlerin demans, Alzheimer ve bakım gerektiren hastalarda da kullanıldığını, bu hastaların bilinç durumlarının kötü olması nedeniyle temasa bağlı yaralanmaları fark etmeyebildiklerini ve yaralandıklarında damağında hasar olsa bile fark edilmediği için teşhis koymanın zorlaşabildiğini aktardı. Bu nedenle bakım hastalarında pipet kullanımında mümkün olduğunca cam pipetlerden veya damağa zarar verebilecek sert pipetlerden uzak durulması gerektiğini vurguladı.