ABD İran’a yaptırımı kaldırdı: Petrol fiyatı sert düştü

ABD Hazine Bakanlığı 60 Günlük Muafiyet İlan Etti

ABD Hazine Bakanlığı, pazartesi günü İran petrol ihracatına ilişkin yaptırımları kısmen kaldıran 60 günlük bir muafiyet yayımladı. Bu adım, Washington ile Tahran arasında tam bir barış anlaşması kurmayı amaçlayan İsviçre’deki görüşmelerden arabulucular ve ABD Başkan Yardımcısı tarafından gelen olumlu raporların ardından alındı. Muafiyet, Tahran ve Washington tarafından 17 Haziran’da imzalanan 60 günlük mutabakat zaptında bir koşul olarak yer alıyordu.

Hazine Bakanı Bessent’in Açıklaması

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, ABD-İran görüşmelerinin “verimli” geçtiğini ve mutabakat zaptının birkaç hükmünün ilerlediğini belirtti. Sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan açık ve serbest geçiş ile Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu (UAEA) gözlemcilerini ülkeye sokmayı kabul ettiğini söyledi. Anlaşma kapsamında Hazine, İran petrolünün üretim, teslimat ve satışına izin verilmesine dair 60 günlük geçici bir izin verdi. İzin 21 Ağustos’a kadar geçerli olup ham petrol, petrokimya ürünleri veya İran menşeli petrol ürünlerini kapsıyor. Bu düzenleme İran petrolünün ABD’ye ithal edilmesine izin veriyor ancak ABD yaptırımı altındaki Kuzey Kore, Küba veya Rusya’nın işgali altındaki Ukrayna’yı kapsayan işlemlere izin vermiyor.

Vance’den İyimser Mesajlar

Bessent’in açıklaması, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance‘in İsviçre’nin Bürgenstock kentindeki görüşmelere ilişkin iyimser ifadeler kullanmasının ardından geldi. Vance, basın mensuplarına yaptığı açıklamada, “Başarılı bir nihai anlaşma için çok iyi bir temel attık” dedi. Başkan Donald Trump ile başmüzakereci Muhammed Bakır Kalibaf arasındaki sosyal medya tartışmasını da değerlendirerek, “Sosyal medyada görüşmeden ayrılmakla tehdit ettiler ama bu gerçekleşmedi. Biraz tehdit, biraz sızlanma oldu ama sonunda görüşmeler devam etti ve harika bir ilerleme kaydettik” ifadelerini kullandı.

İran’dan Nükleer Programla İlgili Açıklama

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, resmi IRNA haber ajansına yaptığı açıklamada, pazar günkü görüşmelerde Tahran’ın nükleer programı üzerine müzakere etmediğini ve yeni taahhütler kabul etmediğini belirtti. Buna karşın ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, “Herkes İran’ın geleceğe yönelik ‘Nükleer Dürüstlüğü’ sağlamak için büyük silah denetimlerini kabul edeceğinin tamamen farkında” ifadelerini kullandı.

Piyasa Tepkisi ve İlerleme

Piyasalarda, muafiyet haberinin ardından petrol fiyatları düşüşünü sürdürdü; Brent petrol yüzde 3,5’in üzerinde gerileyerek varil başına 77,7 dolara indi. Arabulucular, Washington ve Tahran’ın ilk turda “cesaret verici ilerleme” kaydettiğini bildirdi. Vance, nükleer denetimlerin ne zaman başlayabileceğine dair net bir zaman çizelgesi vermezken, IAEA ile görüşmelerin Pazartesi günü başlayabileceğini söyledi. ABD, İran’ın nükleer silah geliştirmesini önleme ihtiyacının müzakerelerin ana itici gücü olduğunu ve Tahran’ın nükleer tesislerini uluslararası denetime açmasını talep ettiğini belirtti.