Nöbetçi Eczaneler
Pentagon’un Eylül Harcamaları ve Tartışmalı Lüks Alımlar
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth’in yönetiminde Pentagon bütçesinden, İran ile çatışmaların öncesinde lüks gıda ve eşyalar için on milyonlarca dolar harcandığı ortaya çıktı. Denetim raporlarına göre harcamalar arasında 100 bin dolarlık kuyruklu piyano, milyonlarca dolarlık deniz ürünü ve lüks ofis mobilyaları bulunuyor.
Hegseth yönetimindeki Pentagon’un, Amerikalıların yaşadığı ekonomik sıkıntılara karşın 2025 mali yılının sona erdiği Eylül ayında 93 milyar dolardan fazla harcamaya onay verdiği belirlendi.
Open the Books Analizi ve Lüks Gıda Harcamaları
Hükûmet harcamalarını denetleyen “Open the Books” adlı kuruluşun yayımladığı analize göre, bu devasa bütçenin dikkat çekici bir kısmı lüks gıda ürünleri ve teknolojik cihazlara gitti. Raporda, Hegseth’in bütçeyi hızla tükettiği ve yalnızca yengeç ile ıstakoz menülerine 9 milyon dolar harcadığı ifade edildi.
Askeri haber sitesi Military.com’un değerlendirmesine göre, üst düzey askeri yetkililerin lüks yemek tüketimindeki artış, ABD’de olası bir krizin veya Başkan Donald Trump’ın İran emelli askeri hareketliliğinin habercisi olarak algılanıyor. Kayıtlara göre Savunma Bakanlığı yalnızca Eylül ayında ıstakoz kuyruğuna 6,9 milyon dolar, Alaska kral yengecine ise 2 milyon dolar ödedi. 2025’in Mart, Mayıs, Haziran ve Ekim aylarında alınan ıstakoz kuyruğu faturaları ise 7,4 milyon doları aştı.
Gıda harcamaları bununla sınırlı kalmadı: Eylül ayında antrikot için 15,1 milyon dolar, yeni dondurma makineleri için 124 bin dolar ve çörek (donut) siparişleri için yaklaşık 139 bin dolar harcandığı kayıtlara geçti.
Bütçeyi Sıfırlama Baskısı ve Lüks Tüketim
Bu harcama hızının temelinde Amerikan federal bütçe sisteminin işleyişi bulunuyor. Kurum yöneticileri, mali yılı ellerinde fon fazlasıyla kapatmamak için yoğun bir baskı hissediyorlar; zira bütçede artış olması, Kongre’nin bir sonraki yıl kurum bütçesinde kesintiye gitme ihtimalini doğuruyor.
Yine de harcamaların lüks boyutu tartışma yarattı. Rapora göre Hegseth, Eylül ayında Hava Kuvvetleri Komutanı’nın konutu için yaklaşık 100 bin dolara Steinway & Sons marka bir kuyruklu piyano satın aldı. Ayrıca Apple cihazlarına, yeni nesil iPad’ler de dahil olmak üzere, 5,3 milyon dolar ödendi.
Bakanlığın aynı dönemdeki mobilya faturası ise 225,6 milyon doları buldu. Bu tutarın içinde yaklaşık 12 bin dolar meyve sepeti stantlarına, 60 bin dolardan fazlası ise üst düzey mobilya markası Herman Miller imzalı yatar koltuklara harcandı. Kurum böylece 2014’ten bu yana en yüksek mobilya harcamasını gerçekleştirmiş oldu.
Geçmiş Yönetimlerin Harcama Eğilimleri
Analiz, ordunun mobilyaya devasa bütçeler ayırmasının sadece mevcut yönetime özgü olmadığını da gösteriyor. Savunma Bakanlığı, 2008’den bu yana her Eylül ayında mobilyaya ortalama 257,6 milyon dolar harcıyor; bu da yıl içindeki standart harcamaların yüzde 564 oranında artması anlamına geliyor.
Eski Başkan Barack Obama döneminde de her Eylül ayında mobilyaya 300 ile 400 milyon dolar arasında harcama yapıldığı raporda yer aldı. Başkan Joe Biden döneminde ise bu harcamalar düştü; ancak bunun ilk iki yılda pandeminin etkisiyle federal çalışanların büyük bir kısmının evden çalışmasından kaynaklandığı vurgulanıyor.
Hibeler, Sözleşmeler ve Yüksek Tutarlar
Pentagon’un Eylül ayındaki en büyük harcama kalemi, hibeler ve sözleşmeler oldu; toplamda 90 milyar doları aşan bu kalemin yalnızca Eylül ayının son beş iş gününde 50,1 milyar dolar olduğu bildirildi. Bu rakam, İsrail ve İtalya gibi ülkelerin yıllık savunma bütçelerini bile aşıyor.
Open the Books CEO’su John Hart, analizinde Pentagon’un misyonunun “savaşa ve ölümcüllüğe odaklanmak” olduğunu vurgulayarak, geçen yılki “kullan ya da kaybet” mantığıyla yapılan yıl sonu harcamalarının israflı olduğunu ve bunun düzeltilebileceğini belirtti.
Siyasilerden Tepkiler
Harcama raporu siyaset sahnesinde de geniş yankı buldu. Kaliforniya Valisi Gavin Newsom, sosyal medya paylaşımında Hegseth’i eleştirerek, “Vergi mükelleflerinin 93 milyar dolarını 1 ayda havaya savurdu” ifadelerini kullandı. Newsom paylaşımına, Hegseth’i bir piyano, ıstakozlar ve lüks eşyalar arasında gösteren yapay zeka üretimi bir görsel de ekledi.
Demokrat Kongre Üyesi Melanie Stansbury, İran’daki savaşta heba edilen milyarlarca dolara dikkat çekerek, 93 milyar dolarlık harcamayla ilgili resmi soruşturma başlatacaklarını duyurdu. Demokratik Kongre Üyesi Chuck Schumer ise Hegseth’i “fırsatçı” olarak nitelendirdi ve “Hegseth bir ayda 93 milyar dolar harcadı. Bu para, Uygun Fiyatlı Sağlık Hizmetleri Yasası vergi indirimlerini üç yıl uzatmaya yeterdi…” şeklinde tepki gösterdi.
The Independent gazetesi iddialarla ilgili Savunma Bakanlığı’ndan yanıt istedi ancak henüz resmi bir dönüş yapılmadı.
Hegseth’in İsrafı Önleme Sözü ve Sosyal Yardım Kesintileri
Savunma Bakanı Hegseth, Şubat 2025’te israfı önlemek amacıyla savunma bütçesinin Hükümet Verimliliği Bakanlığı (DOGE) tarafından incelenmesini desteklediğini açıklamıştı. O dönemde Fox News’a konuşan Hegseth, “Paranın nereye gittiğini bilmeliyiz, bu basit muhasebe Savunma Bakanlığı’nda bugüne kadar yoktu, bunu düzelteceğiz” ifadelerini kullanmıştı.
Bununla birlikte Pentagon’un bu harcama artışının, milyonlarca Amerikalının federal gıda desteği (SNAP) yardımlarını kaybetmesi ve bu yükün eyaletlere kalmasına yalnızca haftalar kala gerçekleşmesi eleştirilerin dozunu artırdı.
İran Savaşının Maliyeti
Altı ay sonra ABD kamuoyu, Trump ve Hegseth yönetimindeki İran savaşı nedeniyle ortaya çıkan devasa maliyetle yüzleşiyor. The Washington Post’a konuşan hükümet yetkililerine göre, ABD ordusu savaşın yalnızca ilk iki gününde 5,6 milyar dolarlık mühimmat kullandı.
Bugüne kadar 7 ABD askerinin yaşamını yitirdiği ve yaklaşık 140 askerin yaralandığı çatışmaların kısa sürede sona ereceğini savunan Trump yönetimi, savaşın gidişatına veya ABD’nin çatışmadan ne zaman çekileceğine dair henüz somut bir eylem planı ya da takvim açıklamadı.