Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın 2026 Bütçe ve Kesin Hesap Görüşmeleri Başladı
Plan ve Bütçe Komisyonu’nda sunum yapan Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, ekonomik sorunlarla baş etmeye çalışan yurttaşların gerçek meselelerini konuşmak yerine aile ve nüfus yapısındaki dönüşümler ile ilgili verilerin önemine vurgu yaptı. Bakan Göktaş, evlilik yaşı ile boşanma ve hiç evlenmeme oranlarının yükselmesinin etkisiyle tek kişilik hane oranının yüzde 20’ye ulaştığını belirtti ve doğurganlık hızının gerilemesinin aile kurumunun güçlendirilmesini toplumsal öncelik haline getirdiğini ifade etti.
Plan ve Bütçe Komisyonu, AKP Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının 2026 bütçesi ve kesin hesabının görüşmeleri için toplandı.
Tek Kişilik Hane Oranı Yüzde 20’ye Ulaşmıştır
Komisyonda bakanlığın 2026 yılı bütçesine ilişkin sunum yapan Bakan Mahinur Özdemir Göktaş, aileyi milletimizin kökü, kültürümüzün taşıyıcısı ve medeniyetimizin temeli olarak tanımladı. Ailenin korunması ve güçlendirilmesinin sosyal politika olmanın ötesinde tarihimize, kültürümüze ve geleceğimize karşı bir sorumluluk olduğunu vurguladı ve Anayasa’nın 41. maddesine atıfta bulundu. Elimizdeki verilerin aile ve nüfus yapısında dönüşüme işaret ettiğini, evlenmeme, geç evlenme ve boşanma eğilimlerinin tek kişilik hane oranını artırdığını belirtti.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında, bakanlık koordinasyonunda yürütülen Nüfus Politikaları Kurulu ile demografik yapıya ilişkin politikaların stratejik bir vizyonla ele alındığını söyleyen Göktaş, Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi Eylem Planı’nın kararlılıkla uygulandığını, “Aile Dostu Ekosistem” anlayışıyla aileyi koruyan, değerlerini yaşatan ve kuşaklar arası dayanışmayı güçlendiren bir vizyonla çalışıldığını aktardı.
2025 Aile Yılı’nın toplumun tüm kesimlerinde teveccüh gördüğünü, yıl boyunca 14 bin 121 etkinlik ve faaliyet gerçekleştirildiğini, kamu kurumları, STK’lar, üniversiteler, iş dünyası ve yerel yönetimlerin Aile Yılı’na özgü çalışmalar yürüttüğünü belirtti. Deprem bölgesinden başlatılan “Aile ve Gençlik Fonu”nun 81 ile yaygınlaştırıldığını, bugüne kadar 62 bin 74 çiftin projeden yararlandığını söyledi.
49 Bin 112 Çiftimize 7 Milyar 367 Milyon Lira Ödeme Gerçekleştirdik
Bakanlık tarafından açıklanan verilere göre 49 bin 112 çiftimize 7 milyar 367 milyon lira ödeme yapıldı. Evlilik öncesi eğitim ve danışmanlık hizmetlerinden 125 bin 112 gencin yararlandığı ifade edildi. Çiftlerin evlilik hazırlıklarını kolaylaştırmak amacıyla birçok sektörde 1.925 indirim anlaşması yapıldı.
Projeden daha fazla gencin yararlanması amacıyla gelir şartı güncellendi; 48 ay içinde çocuk sahibi olan çiftlerin geri ödemelerine her çocuk için 12 ay erteleme sağlandı. Kredi miktarları 25 yaşına kadar olan gençler için 250 bin lira, 26-29 yaş arasındakiler için 200 bin liraya yükseltildi.
Doğum yardımı sisteminde reform yapılarak ilk çocuk için tek seferlik doğum yardımı 5 bin liraya çıkarıldı; ikinci çocuk için aylık 1.500 lira, üçüncü ve sonraki çocuklar için aylık 5.000 lira ödeneceği, desteklerin doğrudan annelerin hesabına yatırılarak çocuklar 5 yaşını doldurana kadar sürdürüleceği duyuruldu. Mayıs ayından itibaren 567 bin 546 çocuk için 5,86 milyar lira ödeme gerçekleştirildi.
Memurlara yarım zamanlı çalışma hakkı getirilerek kadın ve erkek memurların çocukları ilköğretim çağına gelene kadar bu haktan yararlanabileceği, kamu kurum ve kuruluşlarında kreş ve çocuk bakımevleri yatırımlarının tasarruf tedbirleri kapsamından çıkarıldığı bildirildi.
Sağlıklı Evlilik Yapmalarına Destek Olduk
Aile Eğitim Programı ve Modüler Aile Eğitim Programı ile 5,7 milyon kişiye ulaşıldı. 2013’ten bugüne Evlilik Öncesi Eğitim Programı ile 2,4 milyon gencin bilinçli ve sağlıklı evlilik yapmalarına destek sağlandı. Aile Danışmanlığı hizmeti 81 ilde ücretsiz başlatıldı ve sosyal hizmetlerin sahada daha etkin ve erişilebilir kılınması hedeflendi.
Bin 307 çocuk evi ve çocuk evleri sitelerinde 13 bin 813 çocuğa hizmet verilirken, 59 ihtisaslaşmış çocuk evi sitesinde bin 350 çocuğa özel bakım ve rehabilitasyon desteği sunuldu. Bu yıl koruma altındaki 286 çocuk üniversiteye yerleşti. Yıl içinde bin 269 genç istihdam edilerek toplamda 65 bin 534 gencin kamuda görev alması sağlandı. Özel sektörde genç istihdamını teşvik etmek amacıyla 5 yıl boyunca SGK primleri devlet tarafından karşılanıyor.
‘Çocuklar Güvende Programı’ ile risk altındaki çocuklara ve ailelerine koruyucu, önleyici ve destekleyici hizmetler sunulmaya devam edildi; 2017’den beri 325 bin 733 çocuk için izleme ve değerlendirme süreci yürütüldü. Bakanlık denetimindeki 2 bin 377 kreş, gündüz bakımevi ve çocuk kulübünden 82 bin 837 çocuk faydalandı, bunlardan 3 bin 99 çocuğa ücretsiz bakım hizmeti sağlandı.
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı iş birliğinde mahalle tipi kreş modelinin bir adımı olarak büyük konut projelerinde gündüz bakımevi açma zorunluluğu getirilmesine öncülük edildi.
Kadın İstihdam Oranını Yüzde 31,8’e Yükselttik
172 huzurevinde 15 bin, 280 özel huzurevinde 13 bin 633 yaşlıya ev sıcaklığında bakım sunuluyor. Bakanlığa bağlı huzurevlerinde kalan yaşlıların yaklaşık yüzde 30’u bakım hizmetinden tamamen ücretsiz yararlanıyor. 2025’te sekiz huzurevi hizmete sunuldu ve 2026’da 8 yeni huzurevi açılması için çalışmalar sürüyor. 41 gündüzlü bakım ve aktif yaşam merkezinde 2 bin 50 kapasite ile yaşlılara psikososyal destek veriliyor.
Yaşlı Destek Programı ile 159 bin 499 yaşlıya kendi evlerinde destek sağlandı. Tazelenme Üniversitesi programları kapsamında 27 üniversite ile 6 bin 320 yaşlı aktif ve sağlıklı yaş almaya teşvik edildi.
Kadınların iş gücüne katılım oranı yüzde 35,7’ye, kadın istihdam oranı yüzde 31,8’e yükseltildi. Kamu, sivil toplum ve özel sektör ile kurulan iş birlikleriyle kadın girişimciliğinin görünürlüğü artırıldı. ‘kadingirisimci.gov.tr’ platformuyla tüm destek ve teşvikler bir araya getirildi. Kadın girişimciliğini yaygınlaştırmak için ‘Yükselen Kadınlar: Kendi İşim, Benim İzim’ programı yedi bölgede başlatıldı.
25 Kasım’da Beşinci Eylem Planımızı Açıklayacağız
Kadına yönelik şiddete karşı mücadele “sıfır tolerans” ilkesi doğrultusunda yürütülüyor. Şiddetin önlenmesi, mağdurların korunması ve faillerin cezalandırılması için bütüncül ve kararlı adımlar atıldığı, bu mücadelenin siyaset üstü bir anlayışla ele alındığı belirtildi. 6284 sayılı kanun ve ilgili düzenlemelerle güçlü bir yasal altyapı oluşturuldu, Türk Ceza Kanunu’nda yapılan değişikliklerle caydırıcı mekanizmalar artırıldı.
81 ilde avukatların şiddet, tehdit, istismar, ısrarlı takip vakalarını titizlikle takip ettiği, mağdurların korunması ve faillerin en ağır şekilde cezalandırılması için açılan davalara müdahil olunduğu aktarıldı. Dört Ulusal Eylem Planı dönemsel yol haritası olarak uygulandı; beşinci eylem planı 25 Kasım Kadına Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Mücadele Günü’nde açıklanacak.
Türkiye’de Kadına Yönelik Şiddet Araştırması 10 yıl aradan sonra 18 bin 275 kadınla yapılan görüşmeyle tamamlandı; araştırmada dijital şiddet ve ısrarlı takibe ilişkin ilk kapsamlı veriler elde edildi. Yeni Eylem Planı dijital şiddet dahil kadınların karşılaştığı tehditlere ve geleceğin risklerine yanıt verecek şekilde hazırlanıyor.
ALO 183, KADES ve elektronik kelepçe uygulamaları ile müdahale mekanizmaları güçlendirildi. ALO 183 hattının 112 Acil Çağrı Merkezi’ne dahil edilmesi çalışmaları tamamlanarak mağdurlara daha hızlı ulaşma ve etkin izleme sağlanacak.
4 Yeni Kadın Konukevi Daha İnşa Edeceğiz
81 ilde faaliyet gösteren ŞÖNİM sayısı Mersin, İzmir, İstanbul, Antalya ve Ankara’da açılan yeni merkezlerle 86’ya çıkarıldı. Ayrıca 432 Sosyal Hizmet Merkezi’nde Şiddetle Mücadele İrtibat Noktaları kuruldu. Bakanlığa bağlı 112 kadın konukevi ile şiddet mağduru kadınlara ve çocuklara hizmet verilmeye devam ediliyor. Adıyaman, Hatay, İstanbul ve Kocaeli’nde 4 yeni kadın konukevi daha inşa edilecek.
Risk ve farklı ihtiyaçlarla uyumlu olarak 16 ilde 19 kadın konukevinin ihtisaslaştırıldığı belirtildi.
Bütçe, Harcamalar ve Kaynak Dağılımı
2026 yılı bütçesinde evde bakım, SED, koruyucu aile, doğum yardımları, eşi vefat eden, engelli ve 65 yaş üstü kadınlara verilen destekler, ADEM ve SODAM projeleri, genel sağlık sigortası primleriyle birlikte kadınlara ayrılan toplam tutar 287 milyar 36 milyon lira olarak açıklandı. Bu tutarın bakanlık bütçesinin yüzde 53’ünü oluşturduğu vurgulandı.
Planlama ve bütçeleme süreçlerinde kadın-erkek fırsat eşitliğini öncelikli hale getirecek adımlar atıldı; merkezi yönetim bütçesinde yer alan programlarda ilgili gösterge sayısı 2022’de 39 iken 2025 bütçesinde 60’a yükseltildi. Böylece OECD’nin eşitlik temelli bütçeleme uygulayan 23 ülkesinden biri olunduğu ifade edildi.
Sayıştay raporlarındaki bulguların titizlikle değerlendirildiği ve gerekli adımların atıldığı belirtildi. 2024 yılı kesin hesap döneminde bütçenin yüzde 94,7’sine denk gelen 316,6 milyar liralık ödenek kullanıldı. 2026 yılı bütçe teklifi 531 milyar 905 milyon 396 bin lira olarak sunuldu.
Bakanlığın merkez ve taşra birimlerine ayrılan bütçe kalemleri şöyle sıralandı: personel giderlerine 73 milyar 473 milyon, sosyal güvenlik prim giderlerine 11 milyar 623 milyon, mal ve hizmet alım giderlerine 26 milyar 633 milyon, cari transfer giderlerine 413 milyar 859 milyon, sermaye giderlerine 6 milyar 312 milyon ve sermaye transferlerine 7 milyon Türk Lirası tahsis edildi.

