Nöbetçi Eczaneler
Bilinç Platformu: Vergisel Gözetimde Yeni Dijital Dönem
Hazine ve Maliye Bakanlığı, Vergi Denetim Kurulu (VDK) bünyesinde geliştirilen ve bu yıl aktif hale getirilmesi planlanan yapay zeka destekli dijital gözetim sistemi “Bilinç Platformu”nu hayata geçiriyor. Web tabanlı bu uygulama, vergi idaresinin denetim ağını güçlendirmeyi hedeflerken mükelleflerle yeni bir iletişim ve rehberlik modeli kurmayı amaçlıyor.
Sistem Yapısı ve İşleyişi
Platform başlangıç safhasında 150’yi aşkın kural tabanlı vergi analiziyle birlikte mali konulara odaklanan makine öğrenmesi algoritmalarını eş zamanlı olarak çalıştıracak. Bu uygulama ile mükelleflerin vergisel risk durumları sayısal puanlar (risk skorları) şeklinde belirlenecek ve ilan edilecek. Yüksek risk puanı üreten senaryolarda mükelleflere, bu açıkları kapatmalarına yardımcı olacak dijital rehberlik hizmeti sunulması da amaçlanıyor.
Şeffaflık, Rehberlik ve Denetim Öncesi Bilgilendirme
VDK tarafından geliştirilen sistem, mükelleflerin mali risklerini resmi bir inceleme sürecine girilmeden önce görmelerine imkan tanıyarak, denetim öncesi bilinçlendirme yaklaşımını tesis etmeyi hedefliyor. Böylece işletmeler ve tacirler herhangi bir cezai müeyyide veya resmi denetim sürecine dahil olmadan önce kendi risk durumlarını değerlendirebilecekler.
Büyük Kayıt Dışılık Çerçevesi Entegrasyonu
Başkanlığın 2024 yılında hayata geçirdiği Büyük Kayıt Dışılık Çerçevesi, yeni platformun içine entegre edilecek. Bu entegrasyon sayesinde nakit ve banka hareketleri üzerinden tespit edilen riskli işlemler doğrudan mükelleflerin bilgisine ulaştırılacak; kayıt dışı ekonomiyle mücadelede ek bir dijital denetim katmanı oluşturulacak.
Ticari Ortaklar ve Karşı Taraf Riski
Platformda naylon belge ve sahte belge kullanımına ilişkin risk başlıkları önemli bir yer tutacak. Kuruluş Gözetimli Analiz (KURGAN) Sistemi’nden elde edilen veriler ışığında, mükelleflerin ticari iş birliği içinde olduğu taraflardan kaynaklanabilecek tehlikeler sisteme “karşı taraf riski” olarak yansıtılacak. Mevcut gözetim programlarının dijital ortama taşınması hedeflenirken, talepte bulunan mükellefler için saha rehberliği yapmak üzere vergi müfettişleri görevlendirilebilecek.
Hazine ve Maliye Bakanı’nın Değerlendirmesi
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, sistemle ilgili değerlendirmesinde vergi denetim süreçlerinde “denetim sonrası müdahale” yerine “denetim öncesi bilinçlendirme” anlayışını tesis etmeyi hedeflediklerini belirtti. Şimşek, bu yaklaşımla mükelleflerin vergisel bilinç düzeyinin artırılmasının ve haklarının korunmasının amaçlandığını; şeffaflık sağlayarak denetim maliyetlerinin azaltılacağını, idarenin etkinliğinin artacağını ve mükellefler için daha hızlı, erişilebilir bir sistem kurulacağını ifade etti.