Nöbetçi Eczaneler
İran’da Gözaltılar, Tutuklamalar ve Ölü Sayıları Üzerine Güncel Durum
Ülke genelinde patlak veren protestolar sırasında on binlerce kişi gözaltına alındı; güvenlik güçleri gösterilere katıldığını iddia ettiği kişileri takip etme kararı aldı. Son haftalarda yetkililer, yalnızca protestocuları değil, rejime karşı tehdit olarak görülen belirli grupları da tutuklamaya başladı.
NBC‘nin haberine göre, Kanada’daki Carleton Üniversitesi‘nde öğretim üyesi ve İran’da 20 yıl avukatlık yapan insan hakları uzmanı Hossein Raeesi durumu şöyle özetledi: “Geriye sadece silahlar, hapishaneler ve devrim mahkemeleri kaldı. İnsanları öldürerek ve hapse atarak iktidarda kalmaya çalışıyorlar.”
Resmi ve iddia edilen ölü sayıları
ABD Başkanı‘nın iddiası: Donald Trump Birlik Konuşması’nda, “Onları vurdular ve astılar, çoğunu asmalarını ciddi tehditlerle engelledik. Ama bunlar gerçekten korkunç insanlar.” sözleriyle İran’ın en az 32 bin protestocuyu öldürdüğünü iddia etti. Buna karşın İran Dışişleri tarafından verilen ‘resmi’ sayı olarak Abbas Arakçi 3 bin 117 hayatını kaybeden olduğunu öne sürdü.
Bağımsız kaynakların verileri: ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA) verilerine göre protestolarda ölenlerin sayısı 7 bini aşarken, yaklaşık 12 bin ölüm vakası hâlen inceleniyor. HRANA, ölümleri İran’daki aktivist ağlarıyla doğruluyor ve verileri “birden çok iç kontrol”ten geçiriyor.
Protestocuların ‘terörist’ ilan edilmesi ve gözaltı sayıları
İran rejimi, dış tehditlere karşı hazırlık yaparken iç tehditleri de sistematik şekilde temizliyor. HRANA’ya göre protestoların başlamasından bu yana 53 binden fazla kişi gözaltına alındı. İran yargısının başındaki radikal din adamı Gholamhossein Mohseni Ejehi, protestocuları “terörist” ilan ederek hızlı yargılanmalarını çağırdı.
Tutuklanan reformistler arasında Reformist Cephe Koalisyonu Başkanı Azar Mansouri, reformist grubun sözcüsü Javad Emam ve 1979’daki ABD Büyükelçiliği rehin alma olayının eski katılımcısı Ebrahim Asgharzadeh bulunuyor. Semiofficial İran Öğrenci Haber Ajansı‘na göre bu isimler iki hafta önce kefaletle serbest bırakıldı.
Uzman değerlendirmeleri ve halkın tepkisi
Uluslararası Kriz Grubu İran Proje Direktörü Ali Vaez, reformistlerin artık rejim için gerçek bir tehdit olmadığını, rejimin esas korkusunun organize olabilecek herhangi bir yapıyı hedef almak olduğunu ifade etti. Uzmanlar, İran rejiminin gözaltı ve tutuklama dalgasını kısa vadede durdurmayacağını belirtirken Vaez, “Rejim, yorgun bir ulusu siyasi uykuya zorlamak için korkuyu ana silah olarak kullanıyor. Ama bu yöntem, sabrını tüketmiş bir halk karşısında artık işe yaramıyor.” sözleriyle halkın protestolara devam edeceğinin altını çizdi.