Tortuguero yakınlarında nadir görülen albino-ksantokrom köpekbalığı belirlendi
Söz konusu köpekbalığının bu dikkat çekici görünümünün nedeni, bilim insanlarına göre son derece nadir görülen iki pigment bozukluğunun aynı bireyde bir arada bulunmasıdır. İncelemeler, hayvanda koyu pigment eksikliği anlamına gelen albinizm ile sarı pigment fazlalığı olarak tanımlanan ksantizmin birlikte görüldüğünü ortaya koydu. Bu birleşik durum “albino-ksantokromizm” olarak adlandırılıyor.
Karşılaşma, 10 Ağustos 2024’te Tortuguero Ulusal Parkı yakınlarında gerçekleşti. Balıkçı Juan Pablo, köpekbalığını 37 metre derinlikte yakaladıktan sonra sıra dışı rengini fark ederek fotoğraflarını çekti ve ölçümlerini yaptı. Hayvan daha sonra zarar verilmeden denize bırakıldı.
Paylaşımlar sonrası konuyla ilgilenen deniz biyologları, balıkçılarla iletişime geçti. Brezilya’daki Rio Grande Federal Üniversitesi’nden Marioxis Macías-Cuyare liderliğindeki ekip, sağlanan bilgiler doğrultusunda köpekbalığının durumunu bilimsel olarak değerlendirdi. Araştırmacılar, hayvanın yoğun ve homojen sarı-turuncu renge sahip olduğunu, gözlerinde ise tipik siyah irisin bulunmadığını belirtti. Bilim insanları, bu özelliklerin ksantizmden ziyade albino-ksantokromizme işaret ettiğini vurguladı.
Bulgular, 2025’te Marine Biodiversity dergisinde yayımlandı. Çalışmada, bu nadir genetik durumun köpekbalığının hayatta kalmasını olumsuz etkilemediği de belirtildi. Balıkçıların ölçümlerine göre köpekbalığı burundan kuyruğa 200 santimetre uzunluğundaydı. Bu ölçü, hemşire köpekbalıklarında genellikle en az on yıl süren olgunlaşma sürecinin tamamlandığını gösteriyor. Parlak rengin, türün yaşam biçimini engellemediği gözlemlendi.
Albino-ksantokromizm doğada son derece nadir görülüyor ve daha çok kuşlarda belgelenmiş durumda. Okyanuslarda ise bugüne kadar yalnızca birkaç örnek kaydedildi. 1978’de Meksika Körfezi’nde yakalanan bir balık ve 2018’de İrlanda Denizi’nden bildirilen bir vatoz, bu duruma örnek olarak gösteriliyor. Araştırmacılar, bu hemşire köpekbalığının albinizm ve ksantizmi aynı anda taşıdığı bilinen ilk birey olduğunu belirtti.
Çevresel faktörlerin de rol oynayabileceğine dikkat çeken ekip, bu tür genetik özelliklerin bölgesel popülasyonlarda nasıl ortaya çıktığının anlaşılması için daha fazla araştırma yapılması gerektiğini vurguladı.
