Nöbetçi Eczaneler
TÜİK Mart Enflasyonu ve Tartışılan Veriler
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Mart ayı enflasyonunu beklentilerin altında yüzde 1,94 olarak açıkladı. Bu rakam, savaş nedeniyle enerji başta olmak üzere fiyat artışlarının yaşandığı bir dönemde gelmesi nedeniyle geniş çevrelerde tartışmaya yol açtı.
Geçen Yılın Verileriyle Oluşan Çelişki
Ekonomim yazarı Alaattin Aktaş, açıklanan verinin gerçekliğini sorgulayarak Mart ayı verilerini geçen yıl ile kıyasladı ve dikkat çekici bir çelişki tespit etti. Geçen yılın Mart ayında akaryakıt fiyatlarında düşüş yaşanmasına rağmen enflasyon yüzde 2,46 olarak gerçekleşmişti. Buna karşın bu yıl akaryakıttaki ciddi zamlar olmasına rağmen enflasyonun yüzde 1,94 seviyesinde kalmasının mantıklı bir izahı olmadığını vurguladı.
Aktaş’ın İddiaları: “Savaş Çıktı Ama Enflasyon Düştü!”
Aktaş, küresel enerji piyasalarındaki dalgalanmanın Türkiye’yi doğrudan etkilediğini belirtiyor. Ulaştırma grubundaki artışa rağmen toplam enflasyonun düşük kalmasını ele alarak şunları yazdı: “Fiyatlar yükseliyor, vatandaş bunu yaşıyor ama resmi oranlara yansımıyor. Sorun tam olarak bu yükselişin yok sayılması.” Yazar, istatistiklerin hayatın olağan akışıyla ters düştüğünü ifade etti.
Sepetteki Ağırlık Değişikliği Eleştirisi
Enflasyonun olduğundan düşük görünmesinin arkasında teknik bir neden olabileceğini öne süren Aktaş, 2026 yılı için güncellenen ağırlık sistemini eleştirdi. Özellikle konut harcamalarının (kira, elektrik, su, doğal gaz) tüketim sepetindeki payının düşürülmesinin enflasyon oranını aşağıya çektiğini belirtti. Konut grubundaki artışın geçen yıl yüzde 2,10 iken bu yıl yüzde 1,91 olarak hesaplanmasının ve bu grubun ağırlığının azaltılmasının toplam TÜFE’ye yansımasının ciddi oranda azaltıldığını kaydetti.
Akaryakıt Zamları Neden Tabloya Yansımadı?
Akaryakıt fiyatlarının ulaşımdan gıdaya kadar birçok kalem için önemli girdi olduğunu hatırlatan Aktaş, Mart 2026 verilerine göre benzinin yüzde 7,95, motorinin yüzde 14,39 zamlandığını ve bunun ulaştırma grubunu akaryakıt zamlarıyla birlikte yüzde 4,52 artırdığını paylaştı. Geçen yıl akaryakıtta indirim varken enflasyonun daha yüksek çıkması; bu yıl rekor zamlara rağmen oranın düşük kalması Aktaş tarafından “tuhaflık” olarak nitelendirildi.
Gıda Fiyatlarındaki Artış ve İlgili Soru İşaretleri
Aktaş ayrıca gıda grubunda, özellikle sebze fiyatlarındaki fahiş artışlara dikkat çekti. Buna rağmen gıda grubunun aylık artışının yalnızca yüzde 2,92 olarak hesaplanmasının sorgulanması gerektiğini belirtti ve “Pazarda marulun bile fiyatı uçmuşken bu oran nasıl çıktı?” sorusunu gündeme taşıdı.
Aktaş’ın Kendi Tahmini ve TÜİK Açıklamasına Yanıtı
Daha önce Mart ayı enflasyonunun yüzde 5 bandında çıkabileceğini öngören Aktaş, TÜİK’in yüzde 1,94 açıklamasına ilişkin kendisine yöneltilen eleştirilere yanıt verdi. Okurlarına yönelik ifadelerinde, 10 Mart’ta geçen ayın artışının yüzde 5 dolayında olabileceğini yazdığını ve 12 Mart’ta bu görüşünü tekrarladığını belirtti. Açıklanan oranın yüzde 1,94 olmasına bazı kesimlerin memnun olduğunu, bazıları tarafından ise “Nasıl da yanıldın” denildiğini aktardı.
Aktaş, bu eleştirilere karşı şunları vurguladı: “Ben TÜİK’in açıklayacağı oranı tahmin etmeye çalışmıyordum; TÜİK’in açıklayacağı oranı tahmin edemem. Mart ayı enflasyonunun açıklanan yüzde 1,94 ile komşu olamayacak kadar uzakta olduğu görüşümü koruyorum.” Son olarak, tahmininde yanıldığını düşünenler için rahat olduğunu ifade etti.
Sonuç ve Okura Not
TÜİK’in Mart ayı enflasyon verisi kamuoyunda tartışılmaya devam ediyor. Aktaş’ın verilerle ortaya koyduğu çelişkiler, ağırlık güncellemeleri ve belirli kalemlerdeki hesaplama yöntemlerine dair soruları gündeme taşıyor. Haber bülteni formatında aktarılan bu değerlendirme, açıklanan resmi rakamla vatandaşın gündelik yaşamında gözlemlediği fiyat hareketleri arasındaki uyumsuzluğun altını çiziyor.