Trump’ın Yıllık Konuşması: Ekonomi, Güvenlik ve Askeri İkramiyeler Üzerine Ayrıntılı Değerlendirme
Eski başkan ve Cumhuriyetçi lider, 20 dakikadan kısa ve hızlı tempolu konuşmasına, “On bir ay önce bir karmaşa devraldım ve onu düzeltiyorum” sözüyle başladı. Başarılarının yeterince takdir edilmediğini sık sık vurgulayan Trump, yüksek maliyetlere yönelik yeni politika girişimlerinin sınırlı olduğunu belirtti ve göçmenler, suç ile trans bireylerin hakları konusunda şikayetlerini dile getirdi.
Konuşma, Beyaz Saray’ın bayram süslemeleriyle donatılmış Diplomatik Salonu’nda yapıldı ve belirgin bir hoşnutsuzluk tonu taşıdı. Trump, eski Başkan Joe Biden’ı, önceki ticaret anlaşmalarını, göçmen politikalarını ve yolsuzlukla dolu bir sistem iddiasıyla eleştirdi. Buna karşın yönetiminin bu yıl içindeki çalışmalarını sınır geçişlerinin azaltılmasından bazı malların fiyatlarının düşürülmesine kadar çeşitli konularda övdü ve ülkenin gelecek yıl daha güçlü olacağı sözünü verdi.
Konuşmanın dikkat çeken bir duyurusu, yönetiminin önümüzdeki hafta ABD silahlı kuvvetlerinin yaklaşık 1,45 milyon üyesinin hesaplarına 1.776 dolarlık “savaş temettüsü” göndereceğini ilan etmesi oldu. Ayrıca Trump, Uygun Fiyatlı Sağlık Bakımı Yasası aracılığıyla sübvansiyon sağlamak yerine, sağlık sigortası maliyetini karşılamak için doğrudan halka para verilmesini öngören Cumhuriyetçi öneriyi desteklediğini belirtti; bu öneri henüz Kongre’de yeterli desteği bulamadı. “Paranın doğrudan halka gitmesini istiyorum, böylece kendi sağlık hizmetlerini kendileri satın alabilsinler,” dedi ve ekledi: “Tek kaybedenler sigorta şirketleri olacak.”
Trump, göreve geri döndüğü ilk yılın büyük bir bölümünü meşgul eden dış ilişkiler konularına beklenenden az zaman ayırdı. Gazze’deki savaşa kısa bir atıf yaptı, ancak Ukrayna’daki savaştan veya Venezuela ile olası anlaşmazlıklardan söz etmedi. Ülke ekonomisi hakkındaki değerlendirmeleri güven verici olmayan bir tonu yansıttı; konuşma, insanların düşen yaşam standartlarıyla ilgili endişelerini ele almak için bir fırsat sunuyordu ancak Trump bu sorunları sık sık Demokratların bir hilesi olarak nitelendirdi.
Bununla birlikte Trump, Biden’ı eleştirirken fiyatların halen yüksek olduğunu kabul etti ama ülkenin bir ekonomik patlama için “hazır” olduğunu iddia etti: “Bu yüksek fiyatları düşürüyorum ve bunu çok hızlı bir şekilde yapıyorum.” Vergi politikaları, gümrük vergileri ve Federal Rezerv Başkanını değiştirme planlarını gerekçe göstererek önümüzdeki yıl koşulların iyileşeceği vaadinde bulundu. Bu vaatlerin, Kasım ayındaki seçimlerde Meclis ve Senato kontrolünü korumak isteyen Cumhuriyetçiler için memnuniyet verici olacağı belirtildi.
Seçimlere bir yıl kala Demokratlar, yaşam standartları ve sağlık politikası konusundaki endişeleri gündeme getiriyor. Son hükümet verileri, ekonomik büyümenin yılın ilk birkaç ayındaki yavaşlamanın ardından bir miktar toparlandığını gösterse de istihdam artışının yavaşladığı, işsizliğin dört yılın en yüksek seviyesine çıktığı ve tüketici fiyatlarının yüksek kaldığına dair bulgular bulundu. Trump, göreve geldiğinde enflasyonun 48 yılın en yüksek seviyesinde olduğunu söyleyerek bunun fiyatları yükselttiğini ve milyonlarca Amerikalı için hayatı pahalı hale getirdiğini anlattı.
Kendi yönetimindeki politikaları “Amerika’yı ilk sıraya koymak” şeklinde özetleyen Trump, “Amerika’yı yeniden büyük yapıyoruz. 11 ay sonra sınırlarımız güvenli hale geldi. Enflasyon durdu. Maaşlar yükseldi, fiyatlar düştü. Ülkemiz güçlü. Amerika saygı görüyor ve ülkemiz her zamankinden daha güçlü bir şekilde geri döndü. Dünyanın daha önce hiç görmediği bir ekonomik patlamanın eşiğindeyiz.” değerlendirmesini yaptı. Trump, kötü ticaret anlaşmalarını düzelttiklerini belirterek, “Ekonomimizi yıkımın eşiğinden geri getiriyoruz. Son yönetim ve Kongre’deki müttefikleri, hazinemizi trilyonlarca dolar yağmalayarak fiyatları ve her şeyi daha önce hiç görülmemiş seviyelere çıkardı. Bu yüksek fiyatları çok hızlı bir şekilde düşürüyorum.” dedi.
Eşi benzeri görülmemiş fiyat artışlarından örnekler vererek (otomobil, benzin, yumurta gibi) bu kalemlerin hızla düştüğünü söyledi. Ayrıca politikalarının maaşları artırdığını, ücretlerin enflasyondan daha hızlı yükseldiğini ifade etti.
Gümrük vergisi politikalarının bu yıl yarattığı belirsizliğin ekonomide fiyatları yükselttiğini kabul eden Trump, bu konunun Amerikalıların ekonominin sağlıklı olduğuna ikna edilmesini zorlaştırdığını belirtti. Yeni bir Reuters/Ipsos anketine göre Amerikalı yetişkinlerin yalnızca %33’ü Trump’ın ekonomiyi yönetme biçimini onaylıyor. Konuşmanın ardından Demokratlar, Trump’ın Amerikalıların endişelerine yönelik çok az çözüm sunduğunu savundu.
Virginia Senatörü Mark Warner konuşmayı “dikkat dağıtma amaçlı üzücü bir girişim” olarak nitelendirirken, 2028 başkanlık adaylığı olası Kaliforniya Valisi Gavin Newsom ise Trump’ın konuşmasında “ben” kelimesini 700’den fazla kez kullandığını söyledi. Trump konuşmasında iş yaratacak ve fabrikalar açacak 18 trilyon dolarlık yatırım çektiğini iddia etti; bunun en önemli etkeni olarak gümrük tarifesi politikasını gösterdi: “Şimdi dünyanın en cazip ülkesiyiz.”
Konuşma, Çalışma İstatistikleri Bürosu’nun yakından takip edilen enflasyon verilerinin açıklanmasından sadece bir gün önce yapıldı. Trump’ın ikinci döneminin başlamasından üç ay sonra, Nisan ayında dört yılın en düşük seviyesi olan %2,3’e ulaşan yıllık enflasyonun o tarihten sonra sürekli yükseldiği kaydedildi.
Askere yatırım başlığı altında Trump, yılbaşından önce ABD ordusunda görev yapan 1,4 milyondan fazla askere gönderilecek ikramiyelerden söz etti. Noel öncesinde 1,4 milyondan fazla askere, ülkenin kuruluş yılına atfen 1.776 dolarlık ikramiye çeki yollanacağını duyurdu.
İstihdam artışının özel sektörde olduğunu iddia eden Trump, göreve geldiğinden bu yana yaratılan istihdamın yüzde 100’ünün özel sektörde gerçekleştiğini ileri sürdü. Ayrıca ABD’ye 18 trilyon dolarlık “rekor düzeyde” yatırım sağladığını tekrar ederek, “Bu başarının büyük bir kısmı tarifeler sayesinde elde edildi. En sevdiğim kelime olan tarife, onlarca yıldır diğer ülkeler tarafından bize karşı başarıyla kullanıldı, ancak artık öyle değil.” dedi. Gelecek yıl Amerikan tarihinin en büyük vergi indirimlerinin sonuçlarının görüleceğini ve gelecek vergi döneminin bu düzenlemeler ve tarifeler sayesinde “tüm zamanların en büyük vergi iadesi sezonu” olacağını belirtti.
İlaç fiyatlarını yüzde 600’e varan oranlarda düşürme hedefiyle ilaç şirketleriyle müzakereler yürüttüğünü söyleyen Trump, ilaç maliyetlerinin önemli ölçüde azalacağını kaydetti. Enerji maliyetlerine de vurgu yaparak, göreve geldiği ilk gün Ulusal Enerji Acil Durumu ilan ettiğini ve benzin fiyatlarının ülkenin büyük bölümünde düştüğünü ifade etti.
Trump, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) yeni başkanını yakında açıklayacağını belirtip, “Yakında faiz oranlarının önemli ölçüde düşürülmesi gerektiğine inanan yeni Fed başkanını açıklayacağım. Yeni yılın başında mortgage (konut kredisi) ödemeleri daha da düşecek. Bunu yeni yılda göreceksiniz, Amerikan tarihinin en agresif konut reform planlarından bazılarını açıklayacağım.” dedi.
Konuşmasının sadece bir bölümünde Gazze’deki ateşkes sürecine ve İran’a atıf yapan Trump, “Amerika’nın gücünü yeniden tesis ettim, 10 ayda sekiz savaşı çözüme kavuşturdum, İran’ın nükleer tehdidini ortadan kaldırdım ve Gazze’deki savaşı sona erdirdim. Böylece 3 bin yıldır ilk kez Orta Doğu’ya barış getirdim. Hayatta olan ve hayatını kaybeden esirlerin serbest bırakılmasını sağladım.” ifadelerini kullandı.
