CHP’li Karasu’dan TCDD Lokomotif İhalesine Eleştiri
CHP Genel Başkan Yardımcısı Ulaş Karasu, TCDD Taşımacılık A.Ş.’nin 35 adet dizel elektrikli ana hat lokomotifi alımı ihalesini, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu’na yönelttiği soru önergesiyle TBMM gündemine getirdi. İhale şartnamesinde yerlilik şartının bulunmamasını eleştiren Karasu, bu durumun milli üretici TÜRASAŞ’ı devre dışı bırakabileceğini ve yurt dışına milyonlarca avro akışına yol açabileceğini savundu.
Karasu, daha önce 10 Eylül 2025’te açılan ve kamuoyunda yerlilik şartı içermediği gerekçesiyle eleştirilen 40 adet lokomotif ihalesinin iptal edildiğini hatırlattı. TÜRASAŞ’ın 130 yıllık deneyimiyle bu lokomotifleri yerli imkanlarla üretebilecek kapasitede olduğunu belirten Karasu, iptal edilen ihalenin ardından 11 Eylül 2025’te 35 adet için yeni bir ihale ilan edildiğini kaydetti. Yeni ihale şartlarının bir öncekine göre esnetilmiş gibi görünmesine rağmen temel sorunların devam ettiğini ifade etti.
TÜRASAŞ’ın Devre Dışı Bırakılması İddiası
Geçmişteki benzer alımlarda yerlilik şartının başarıyla uygulandığına dikkat çeken Karasu, E68000 tipi 80 adet lokomotif alımında 8 adedinin hazır alınırken, kalan 72 adedinin TÜRASAŞ ve yerli paydaşlar tarafından Türkiye’de en az yüzde 40 yerlilik oranıyla üretildiğini örnek verdi. Karasu, yeni ihalede yerlilik şartı konulması halinde lokomotiflerin en az yüzde 50-55 oranında yerli üretilebileceğini ve 100-125 milyon avroluk kaynağın ülke içinde kalacağını belirtti. Bu yaklaşımın, Gaziray ve Milli Elektrikli Tren gibi projelerde yerli sistemlerin kullanımına rağmen ihalede neden tercih edilmediğini sorguladı.
Bakan Uraloğlu’na Yöneltilen Sorular
Karasu, önergesinde şu soruları yöneltti:
- İlk ihalenin iptal edilmesinin gerekçesi nedir? İptal, ihalede yerlilik şartının olmaması ve Avrupalı bir şirketi işaret etmesi iddiaları nedeniyle mi yapılmıştır?
- İlk ihale şartnamesinde yer alan koşulları dünyada sadece birkaç yabancı firmanın sağlayabileceği iddiası doğru mudur? Bu firmalar hangileridir ve daha önce bakanlığınızın ihalelerini kazanmışlar mıdır?
- İptal kararında ‘ihale dokümanında güncelleme ihtiyacı’ denildikten sonra yapılan güncellemelerin içeriği nedir? Lokomotif sayısının azaltılmasının gerekçesi nedir?
- Gaziray, Milli Elektrikli Tren ve E5000 lokomotiflerinde yerli sistemler kullanılırken, bu ihalede neden yerli üretim şartı konulmamıştır?
- Yeni ihalenin şartnamesinde asgari yerlilik oranının olmaması neden kaynaklanmaktadır? Daha önce birkaç lokomotif satın alınıp diğerleri yerli imalatta üretildiğinde, bu ihalede neden yerli tercih edilmemektedir? İhalenin yaklaşık maliyeti ne olacaktır?
- İhale gerçekleşmişse yaklaşık maliyeti nedir? TÜRASAŞ fabrikalarına neden yeterli teknik eleman alımı yapılmamaktadır? Bu durumun bakım, tamirat ve imalatı aksattığı iddiası doğru mudur?
- Yeterli eleman alımıyla aksaklıkların giderilmesi ve fabrikaların yerli üretimi teşvik etmesi hükümetinizin gündeminde midir? TÜLOMSAŞ, TÜDEMSAŞ ve TÜVASAŞ’ın birleştirilerek TÜRASAŞ’ın kurulmasının nedenleri nelerdir?
