Taksi Plakalarında Sert Düşüş: Vergi, Maliyet ve Kira Gelirleri Yatırım İşlevini Sorgulatıyor
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek‘in “sıfır vergi kaçağı” sloganıyla başlattığı uygulamalar çerçevesinde gerçek usulde vergilendirme ve “Mali Cihaz” zorunluluğu, taksi plakalarında dengeleri kökten değiştirdi. Artan vergi yükü ve yeni maliyetler plaka fiyatlarını geriletirken, taksi piyasasında ciddi bir hareketlenme ve belirsizlik oluştu.
Eskiden yatırım amaçlı alınan ticari taksilere yönelik işletme usullerinde getirilen sıkı önlemler plaka fiyatlarında sert düşüşe neden oldu. İstanbul’da milyonlarca liraya alınıp satılan taksi plakalarına gelen ek yürütme maliyetleri, birçok sahip için sektörden çıkış kararını hızlandırdı. NTV’nin haberine göre, uzun süredir çözülemeyen sektör sorunları ve filoya yeni araçların eklenmesi fiyatlardaki düşüş eğilimini kuvvetlendirdi; mevcut plaka sahipleri ellerindeki plakaları satışa çıkarıyor ve piyasadan uzaklaşıyor.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin uygulama tabanlı ihalelerinin sürmesi, bir ölçüde “taksi krizini” hafifletti ancak korsan taşımacılığın yaygınlaşması ve yasal işleyişi zorlayan kiralama yöntemleri sektördeki dengeleri bozdu. Taksiciliğe başlamak için gereken sermaye kalemleri arasında araç alımı, galericilere ödenen hava parası, peşin kira, sigorta ve her türlü teknik donanım giderleri (boya, taksimetre, tepe lambası vb.) yer alıyor; tüm bunlar dahil edildiğinde giriş maliyeti en az 1,5 milyon lirayı buluyor.
Gerçek usulde vergilendirme sisteminin kârlılığı düşürmesi, vergi yükü nedeniyle plaka kiralamak isteyenlerin azalması, şoför teminindeki güçlükler ve şoförlerin vergi mükellefi olma ihtimali mesleki cazibeyi azaltıyor. Yaklaşık 10 milyon liralık bir yatırımın aylık kira getirisi 45-50 bin lira bandında kalırken, kaza riskleri ve ağır tazminat ihtimalleri de göz önüne alınınca taksi plakası artık güvenli bir yatırım aracı görünümünden uzaklaştı.
FİYATI PSİKOLOJİK SINIRIN ALTINA DÜŞTÜ
Taksi plakası fiyatları psikolojik eşik olarak görülen seviyelerin altına inerek 9,9 milyon lira seviyesinden satışa çıkarılmaya başlandı. 2026 itibarıyla ticari taksi plakası devirlerinde noter satış harcı, gerçek değer üzerinden yüzde 3 oranında tahsil edilmeye başlanırken, geçmişte düşük bedelle beyan edilen satışlara yönelik geriye dönük incelemeler ve cezai işlemler hız kazandı. Ayrıca plaka satışlarında uygulanan yüzde 20 Katma Değer Vergisi (KDV), satış yapanların eline geçen net tutarın piyasa değerinin çok altında kalmasına yol açıyor.
Sektörde kira bedelleri kağıt üzerinde 57 bin 500 lira olarak görünse de galericilerin aldığı komisyonlar sonrası plaka sahiplerinin eline geçen net tutar aylık yaklaşık 45 bin lira seviyesinde kalıyor. Yatırım alternatifleri karşılaştırıldığında, 10 milyon liralık bir sermayenin risksiz mevduat getirisi aylık 300 bin liraya kadar ulaşabiliyor; bu da taksi plakası yatırımının cazibesini düşürüyor.
FAİZE YATIRAN 22 MİLYON KAZANDI
Son iki yıllık süreçte parasını mevduatta değerlendiren bir yatırımcı, yüzde 120 getiriyle 10 milyon liralık ana parasını 22 milyon liraya yükseltebilirken, aynı dönemde taksi plakası değeri 7 milyon liradan ancak 10 milyon liraya çıkabildi. Faiz oranlarının yüksek seyretmeye devam edeceği beklentisiyle taksi plakalarına olan talebin daha da azalabileceği öngörülüyor.
