İsrail-İran Çatışması Piyasaları Sallıyor
Dünya, 28 Şubat sabahına savaş haberleriyle uyandı. İsrail’in, İran’ın kalbi Tahran dahil beş büyük şehre düzenlediği “önleyici saldırı” kararı ve ABD Başkanı Donald Trump’ın “Büyük bir operasyon başlattık” açıklaması küresel piyasalarda sarsıntı yarattı. Zaten barut fıçısı olan bölgede patlak veren bu sıcak çatışma, altın ve petrol fiyatlarını yukarı yönlü baskılayacak gibi görünüyor.
Trump ve İsrail Yetkililerinin Açıklamaları
ABD Başkanı Donald Trump, Cenevre görüşmelerinde İran’ın tutumuna tepki göstererek İsrail’in saldırılarına destek verdiklerini resmen ilan etti. Trump, “Kaybımız olabilir ama bunu gelecek için yapıyoruz” diyerek operasyonun kapsamının genişleyebileceğinin sinyalini verdi. İsrail Savunma Bakanı İsrail Katz ise operasyonun “önleyici” nitelikte olduğunu savunarak Tahran ve stratejik noktaların hedef alındığını duyurdu.
Ekonomist Emre Alkin’in Değerlendirmesi
Ünlü ekonomist Emre Alkin, yaşanan bu sıcak çatışmanın piyasalara etkisini iki temel senaryo üzerinden değerlendirdi. Alkin, piyasaların savaşı değil, “belirsizliği” fiyatladığını vurgulayarak bazı öngörülerde bulundu.
1. Senaryo: Kısa Süreli Savaş (1-3 Ay)
Eğer çatışma kontrol altına alınır ve üç ayı geçmezse, piyasalardaki şok “geçici bir düzeltme” olarak kalacaktır. Alkin’in bu senaryoya ilişkin öngörüleri şu şekildedir:
- Petrol: Brent petrol 10–20 dolar sıçrayabilir; ancak arz kesintisi olmazsa fiyatlar hızla dengelenir.
- Altın ve Gümüş: Güvenli liman refleksiyle yukarı yönlü sert bir sıçrama gerçekleşir; fakat yükseliş kalıcı bir trende dönüşmez.
- Borsalar: İlk tepki negatif olur; özellikle Avrupa ve gelişen ülkeler (Türkiye dahil) baskı hisseder. Ancak kısa sürede toparlanma beklenebilir.
2. Senaryo: Uzun Süreli Savaş
Çatışmanın uzaması ve özellikle Hürmüz Boğazı’nın etkilenmesi durumunda küresel ekonomi üzerinde daha ciddi sonuçlar bekleniyor. Alkin’in bu senaryodaki uyarıları şöyle:
- Petrol: Arzın kesilmesiyle Brent petrol 120–150 dolar bandına fırlayabilir; bu durum küresel maliyet enflasyonuna yol açar.
- Altın: Altın sadece güvenli liman değil, aynı zamanda sistemik risk göstergesi haline gelerek 5.500 doların üzerinde kalıcılaşabilir.
- Stagflasyon Riski: Düşen büyüme ile yüksek enflasyonun bir araya gelmesi (stagflasyon) küresel ekonomiyi resesyona sürükleyebilir. Bu durumda merkez bankaları faiz indirimlerini rafa kaldırmak zorunda kalabilir.
