Nöbetçi Eczaneler
Sherwood’un Simgesi Major Oak 1.200 Yılın Ardından Yaşamını Yitirdi
Nottinghamshire, İngiltere — Sherwood Ormanı’nın simgesi haline gelmiş bin 200 yıllık Major Oak meşesi bu yıl yaprak açmaması üzerine Kraliyet Kuş Koruma Derneği (RSPB) tarafından 18 Haziran’da ölümünün resmen ilan edildi. Ormanın yönetimini 2018’den beri yürüten dernekten Chloe Ryder, Guardian’a yaptığı açıklamada “Kalbim kırıldı, gerçekten yıkıldım” dedi.
Halk anlatılarına göre Robin Hood, Nottingham Şerifi’nden kaçarken bu meşenin kovuğunda saklanıyordu ve ağaç, yüzyıllar boyunca efsanenin sembollerinden biri haline geldi. Ağaç, 2014’te Woodland Trust tarafından “Yılın Ağacı” seçilmişti. Meşenin adı, 1790’da yayımlanan bir eserde söz eden emekli İngiliz ordusu görevlisi Binbaşı Hayman Rooke’dan geliyor.
18. ve 19. yüzyıllarda Sherwood Ormanı’ndaki pek çok meşe Kraliyet Donanması için kesilirken Major Oak bu akıbetten kurtuldu. Associated Press’in aktardığı bilgilere göre ağacın gövde çevresi yaklaşık 10 metre, tepe açıklığı ise 28 metreyi buluyordu; bu ölçülerle İngiltere’nin en büyük meşelerinden biri sayılıyordu.
Son yıllarda gözle görülür biçimde zayıflayan ağaç, geçen yıl da çok az yaprak açabilmişti. Toprak ve ağaç uzmanları kurtarma çalışmalarına girişti ancak sonuç alınamadı. Ağacın bakımını 2021’den beri üstlenen toprak mikrobiyoloğu Simon Parfey, BBC’ye yaptığı açıklamada hasarın “geri döndürülemeyecek kadar derinleştiğini” söyledi.
Yetkililer, ağaç üzerinde yapılan geçmiş koruma müdahalelerinin ölümünde önemli rol oynadığını belirtiyor. 20. yüzyıl başında dalların altına destek dirgenleri ve metal zincirler yerleştirildi. 1960’larda gövdedeki kovuklar betonla dolduruldu; dallar kurşun, cam elyafı ve yangın geciktirici boyayla kaplandı. Bu müdahaleler, uzmanlara göre ağacın doğal yaşlanma sürecini engelledi ve zamanla olumsuz etkiler yarattı.
İki yüzyıldır milyonlarca ziyaretçinin ağacın çevresine ayak basması, kökleri çevreleyen toprağın sıkışmasına neden oldu; su, oksijen ve besin köklere ulaşamaz hale geldi. RSPB’nin son incelemelerinde toprağın “son derece sert ve cansız” hâle geldiği ve kök sisteminin sanılandan çok daha küçük ve zayıf olduğu tespit edildi.
Tüm bu sorunlara iklim değişikliğinin getirdiği kuraklık ve sıcak hava dalgaları eklendi. Ağaç bakım uzmanı Reg Harris, New York Times’a verdiği demeçte yaşlı ağaçların hızla değişen iklime ayak uyduramadığını vurguladı.
RSPB, ağacın öldükten sonra kesilmeyeceğini açıkladı: Ölü ağaç bulunduğu yerde kalacak. Kuruyan ve çürüyen odun, kuşlar, böcekler, memeliler ve mantarlar için yaşam alanı oluşturacak ve zamanla çevredeki toprağı besleyecek. Sherwood Ormanı kıdemli yöneticisi Hollie Drake, ağacın ölümünden sonra da Robin Hood efsanesi içinde yaşamaya ve ormana katkı sunmaya devam edeceğini söyledi.