CHP’de Grup Toplantısı Tartışması ve Son Gelişmeler
Kurultay sonucu kaybettiği genel başkanlık görevine “mutlak butlan” kararı sonrası dönebilen Kemal Kılıçdaroğlu’nun grup toplantısı yapacağını belirtmesinin ardından CHP’de yeni bir kriz daha başladı. Manisa Büyükşehir Belediye Başkanı Ferdi Zeyrek’in ölüm yıldönümü nedeniyle grup toplantısı olmayacağını açıklayan CHP’nin seçilmiş Genel Başkanı Özgür Özel, Kılıçdaroğlu’nun açıklaması sonrası planını değiştirdi. Salı günü Meclis’te grup toplantısı yapılıp yapılmayacağı ve kimin konuşacağı merak konusu oldu.
Hukuki Dayanaklar: Anayasa, TBMM İç Tüzüğü, Siyasi Partiler Kanunu ve CHP Grup İç Yönetmeliği
Gelişmelerin ardından; Anayasa, TBMM İç Tüzüğü, Siyasi Partiler Kanunu ve CHP TBMM Grup İç Yönetmeliği’nde konuyla ilgili ne yazdığı kamuoyunda tartışılmaya başlandı. “Kılıçdaroğlu, grup yönetiminin onayı olmadan toplantıda konuşabilir mi?” sorusu gündemde yer aldı. Nefes yazarı Deniz Zeyrek, CHP’deki grup toplantısı krizini belirtilen yasal mevzuat çerçevesinde değerlendirdi. Zeyrek’in değerlendirmesi şu şekilde:
- Anayasa’da TBMM grupları hakkında genel çerçeve çiziliyor.
- TBMM İç Tüzüğü’nün 18. maddesi: “Siyasi parti grubunun ilk kuruluşunda grup iç yönetmeliği ile her yasama dönemi başında, o gruba mensup milletvekillerinin adı, soyadı ve seçim çevrelerini gösterir liste gruplarca Meclis Başkanlığına verilir. Sonradan meydana gelecek değişiklikler hakkında da en kısa zamanda aynı işlem yapılır.” Bu işlem 2023 seçimlerinden sonra yapıldı.
- Aynı İç Tüzüğün 167. maddesi eski milletvekilleri hakkındaki kuralı kapsıyor: “TBMM eski üyeleri, yasama, ödenek ve yolluk, Genel Kurul ve parti grup toplantılarına girme hakları dışında kalan ve Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerine tanınan bütün haklardan yararlanırlar.” Bu maddeye göre eski bir üye olan Kemal Kılıçdaroğlu’nun parti grup toplantılarına girme hakkı yok.
- Siyasi Partiler Kanunu maddeleri: Madde 24 – Bir siyasi partinin grup genel kurulu, o partinin milletvekillerinden oluşur. Madde 25 – Her siyasi parti grubunda; kuruluşu, görev ve yetkileri grup iç yönetmeliğinde belirtilen birer yönetim ve disiplin kurulu bulunur. Madde 26 – Partinin genel başkanı milletvekili ise parti grubunun da başkanıdır; değilse grup başkanı grup üyeleri arasından iç yönetmelikte gösterilen yöntemle seçilir.
- Siyasi Partiler Kanunu’nun 25. maddesinde sözü edilen Grup İç Yönetmeliği uyarınca: Madde 25: Olağan toplantılar, Grup Genel Kurulunun TBMM çalışmaları sürerken iç yönetmelik veya karar gereği ya da yetkililerin çağrısıyla yaptığı toplantılardır. TBMM çalışmaları sürerken Genel Kurul haftada en az bir gün toplanır. Grup Genel Kurulunu toplantıya çağırmaya yetkili olanlar, Grup Başkanı, Grup Yönetim Kurulu ve grup üyelerinden en az beşte biridir. Madde 26: Olağanüstü toplantılar, TBMM toplantıda değilken, 25. maddede gösterilen grup genel kurulunu toplantıya yetkili olanların istemi üzerine yapılan toplantılardır.
Yetki Kime Ait?
Mevzuattan anlaşılacağı üzere TBMM’deki CHP grubunun genel kurul toplantıları konusunda yetkili merci, CHP Grup Genel Kurulu tarafından TBMM üyeleri arasından seçilen yöneticilerdir; yani Özgür Özel ve grup başkanvekilleridir. Kemal Kılıçdaroğlu’nun grup toplantısında konuşabilmesinin önünde yasal bir engel yok; ancak bunun gerçekleşmesi CHP’nin TBMM grup yönetiminin uygun görmesine bağlıdır. Kılıçdaroğlu, 28 milletvekilinin (beşte bir) çağrısıyla olağanüstü grup toplasa dahi, toplanacak grubun yönetimi ve konuşmacı belirleme hakkı mevcut grup yönetiminde kalır.
