NATO ve ABD’nin Müdahalesi
Washington Post‘un online manşetinde yer alan habere göre “NATO, Türkiye’ye yönelen bir İran füzesini düşürdü”. Wall Street Journal ise, ABD donanma muhribinin, Türkiye’de Amerikan askerlerinin konuşlu olduğu bir üsse doğru ilerleyen İran füzesini imha ettiğini yazdı. CNN de Türkiye’nin açıklamasına yer verdi; Türk Savunma Bakanlığı’nın “NATO’nun İran füzesini düşürdüğünü belirttiği” açıklaması aktarıldı.
Olayın Seyri
İran, Çarşamba gününe kadar Türkiye’ye saldırmaktan kaçınıyordu. Türkiye Savunma Bakanlığı, füzenin Türkiye’ye ilerlerken Irak ve Suriye hava sahasından geçtikten sonra imha edildiğini belirtti. Yani füze NATO hava sahasına ilerlerken değil, hâlihazırda o bölgeye girmiş vaziyetteyken imha edildi. Füzenin parçaları Hatay’ın güneyinde açık bir alana düştü.
Akdeniz’de bulunan ABD donanma gemisi, füzeyi bir SM-3 ile vurdu. Bu, NATO hava savunma sistemi ifadeleriyle kasıtlı olarak belirtilen unsurun, ABD donanma gemisinin Aegis balistik füze savunma kapasitesine sahip olması anlamına geliyor.
Resmi Başvurular ve Bilgi Akışı
Pentagon, sorular yöneltilen muhabirleri NATO SHAPE (Avrupa Müttefik Kuvvetler Yüksek Karargahı) birimlerine yönlendirdi. Kürecik erken uyarı sisteminin devreye girip girmediğine dair net bir açıklama bulunmuyor; otomatik bir komut zinciri mi yoksa belirli sensör ağları mı bu kararı verdiği açık değil. Bakan Hakan Fidan’ın Meclis’i bilgilendireceği bildirildi. WSJ ayrıca Türk Savunma Bakanı Hakan Fidan’ın İranlı mevkidaşıyla görüştüğünü ve Tahran’a çatışmayı genişletecek eylemlerden kaçınması gerektiğini söylediğini aktardı.
Kürecik Radar Üssü ve Türkiye’deki Savunma Yapısı
Kürecik Radar Üssü aktif durumdaydı ve NATO’nun balistik füze erken uyarı ağına bağlı bulunuyor. Ancak üssün kabiliyeti yalnızca fırlatmaları tespit ve takip edebilmek; füze imha yeteneği yok. Türkiye’deki mevcut durumda S-400’lerin pasif olduğu bildiriliyor. Ayrıca bölgede 1 adet İspanya’ya ait Patriot bataryasının konuşlu olduğu ancak onun da mevcut olup olmadığı konusunda net bilgi bulunmuyor; İspanyol kurallarının (ROE) daha kısıtlayıcı olduğu biliniyor. Sonuç olarak, İran füzesini durduran unsurun ABD gemisi ve oradan kalkan füze olduğu belirtildi.
NATO Üssü ve Gözaltılar
Bugünkü füze olayıyla bağlantılı olarak yakın geçmişte yaşanan gelişmelere bakıldığında, ocak sonunda Türkiye’de bir İran vatandaşı da dahil olmak üzere altı kişinin, İran için siyasi ve askeri casusluk yapmakla suçlanarak tutuklandığı bildirildi. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, Terörle Mücadele Şube Müdürlüğü ve MİT ortak soruşturma yürüttü. Şüphelilerin İncirlik Hava Üssü gibi askeri üsler ve diğer NATO hassas noktaları hakkında bilgi topladıkları ve bu bilgileri İran Devrim Muhafızları’nın istihbarat birimine ilettikleri iddia edildi. Ayrıca, Türkiye üzerinden üçüncü ülkelere drone sevkiyatında bağlantıları olduğu öne sürüldü.
Geçen hafta Adana’da yerel kanal Koza TV’nin genel müdürü ve bir muhabiri, İncirlik Hava Üssü’nden yapılan canlı yayın nedeniyle gözaltına alındı. ANKA Haber Ajansı Genel Yayın Yönetmeni Kenan Şener de aynı soruşturma kapsamında gözaltına alınıp serbest bırakıldı. Adana Cumhuriyet Başsavcılığı’nın açıklamasında, “Askeri tesis ve üslerin konumu, güvenlik düzenlemeleri ve fiziki yapısına ilişkin görüntülerin kamuoyuyla paylaşılması ulusal güvenlik açısından risk teşkil etmektedir” denildi.
ABD Basını ve Beyaz Saray Açıklamaları
ABD medyasında ise gelişmelerin yankıları sürüyor. CNN muhabiri Beyaz Saray Basın Sekreteri Karoline Leavitt’e, “Trump’ın hedeflerine ulaşıldığında İran rejimi hâlâ ayakta olursa bu kabul edilebilir mi?” sorusunu yöneltti; Leavitt soruya yanıt vermekten kaçındı. Kürt liderlerin silahlandırılması iddiaları sorulduğunda Leavitt, Başkan Trump’ın yalnızca Irak’taki ABD üsleriyle ilgili konuştuğunu belirtti ve Kürtlerin silahlandırılmasıyla ilgili iddiaları yalanladı.
Beyaz Saray ayrıca Başkan’ın ölen ABD askerlerinin onurlu nakil törenine katılacağını açıkladı ve basına bunun haber yapılmasını istedi. CNN muhabiri Kaitlan Collins’in, Savunma Bakanı’nın açıklamalarına atıfta bulunarak sorduğu “Bu yönetim, basının ABD’li askerlerin ölümlerini öne çıkarmaması gerektiğini mi düşünüyor?” sorusuna Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt şu yanıtı verdi: “Hayır. Bu yönetim, basının ‘Operation Epic Fury’nin başarısını ve İran rejiminin yol açtığı tehdidi doğru şekilde haberleştirmesini istiyor. Eğer İran rejiminin tercihi olsaydı, buradaki herkesin hayatına son verirlerdi.” Leavitt ayrıca Başkan’ın askerlerin onurlu nakil törenine katılacağını vurguladı ve basına bunun gerektiği gibi haber yapılmasını istedi.
Medya Algısı ve Tartışmalar
Türkiye’de CNN, ABD yanlısı olmakla suçlanıyor; bunun doğru olup olmadığı tartışma konusu. İzleyiciler hassas konularda bazen haksız yorumlar yapabiliyor; olayların aktarımı bazı kesimlerce farklı algılanabiliyor. Öte yandan ABD içinde CNN yönetimle çatıştığı, soru yönelttiği ve yeterince vatansever olmamakla suçlandığı yönünde eleştiriler var.
