TCMB PPK Özeti: Enerji ve Enflasyon Riskleriyle Birlikte Para Politikası Durumu — 17 Temmuz Değerlendirmesi
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından paylaşılan Para Politikası Kurulu (PPK) özeti, jeopolitik gelişmelerin yol açtığı belirsizlikler nedeniyle enerji fiyatlarının yeniden yükselme eğilimine girdiğini belirtiyor. Raporda, enerji arzı ve taşıma maliyetlerindeki belirsizliklerin enerji fiyatlarının seyrinde belirleyici olacağı vurgulanıyor.
Merkez Bankası değerlendirmesinde Ortadoğu ve Afrika ülkelerine ilişkin 2026 büyüme öngörülerinin aşağı yönlü güncellendiği; 2027 yılında ise baz etkisiyle toparlanmanın beklediği bildirildi. Kurumun hesaplamalarına göre, Türkiye’nin dış ticaret ortaklarının ihracat paylarıyla ağırlıklandırılmış küresel büyüme endeksinin 2026’da %1,7, 2027’de %2,5 artması tahmin ediliyor. Ayrıca emtia fiyatlarındaki oynaklık nedeniyle küresel enflasyon üzerinde yukarı yönlü risklerin devam ettiği kaydedildi.
ENFLASYONDA YÜKSELİŞ BEKLENTİSİ
Merkez Bankası, haziran ayında tüketici fiyatlarının %0,99 arttığını ve yıllık enflasyonun %32,11 seviyesinde gerçekleştiğini hatırlatıyor. PPK özetinde öncü verilerin temmuz ayında enflasyonun ana eğiliminde geçici bir tırmanışa işaret ettiği ifade edildi. TCMB analizine göre, SGK Sağlık Uygulamaları Tebliği’nde yapılan muayene katılım payı düzenlemesi aylık tüketici enflasyonunu doğrudan 0,22 puan artıracak.
Kurum ayrıca Yenilenebilir Enerji Kaynaklarını Destekleme Mekanizması (YEKDEM) ve Son Kaynak Tedarik Tarifesi (SKTT) kaynaklı olarak elektrik fiyatlarında yükseliş beklendiğini belirtiyor.
EŞEL MOBİL VURGUSU
Rapor; eşel mobil sisteminden kademeli çıkış stratejisinin ve artan ham petrol fiyatlarının enflasyon görünümünü olumsuz etkilediğini vurguluyor. Alkollü içeceklerdeki maktu vergi güncellemesi ile tütün ürünlerindeki vergi artışlarının fiyatlara yansımasına dikkat çekildi. Piyasa Katılımcıları Anketi sonuçlarına göre 2026 yıl sonu enflasyon beklentisi %29,2; 2027 beklentisi ise %21,5 olarak aktarıldı.
KREDİ BÜYÜMELERİ VE FAİZ ORANLARINDAKİ DEĞİŞİM
TCMB verilerine göre 12 Haziran–17 Temmuz döneminde bireysel kredilerin 4 haftalık ortalama büyüme oranı, ihtiyaç kredilerindeki hızlanmanın etkisiyle %2,7’ye yükseldi. TL ticari kredilerin büyüme oranı yatay seyrederek %2,4 olarak bildirildi.
PPK özetine göre 17 Temmuz haftasında TL mevduat faiz oranları 81 baz puan azalarak %46,7 seviyesinde gerçekleşti. Aynı dönemde ihtiyaç kredisi (Kredili Mevduat Hesabı hariç) faiz oranları 104 baz puan artarak %65,0; konut kredisi faizleri 151 baz puan artarak %41,2’ye yükseldi. TL ticari kredi faizleri (Kredili Mevduat Hesabı ve Kredi Kartı hariç) ise 339 baz puan azalışla %48,9 seviyesine geriledi.
ZORUNLU KARŞILIKLAR VE REZERVLERDE SON DURUM
TCMB, makrofinansal istikrarı güçlendirmek amacıyla zorunlu karşılık uygulamasında sadeleşmeye gidildiğini duyurdu. Buna göre, %2,5 oranındaki döviz cinsi mevduat/katılım fonu için TL ilave zorunlu karşılık tesisine son verildi; yabancı para mevduatlarına uygulanan zorunlu karşılık oranları 2 yüzde puan artırılarak %32 ve %28 olarak yeniden belirlendi.
Merkez Bankası, brüt uluslararası rezervlerinin 17 Temmuz itibarıyla 160,5 milyar ABD dolarına yükseldiğini bildirdi. Aynı dönemde 5 yıllık kredi risk primi (CDS) 240 baz puana indi ve piyasalara toplam 3,8 milyar ABD doları net portföy girişi olduğu kaydedildi.
MERKEZ BANKASI’NIN POLİTİKA FAİZİ KARARI
TCMB, Para Politikası Kurulu’nun bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını %37’de sabit tutma kararı aldığını açıkladı. Banka, fiyat istikrarı sağlanana kadar sıkı para politikasının sürdürüleceğini ve enflasyon görünümünde kalıcı bozulma olması halinde para politikasının ilave olarak sıkılaştırılacağını belirtti.
