Mamdani New York’ta Tarih Yazdı

New York Belediye Başkanlığı Yarışı: Virginiadan, Queens’e Uzanan Bir Hikâye

Hepimizin gözü kulağı New Yorktayken gol Virginiadan geldi. Benim de yaşadığım Virginia’da bu yıl ilk kadın vali seçildi; yarış iki kadın aday arasında geçti. Ardından Zohran Mamdani’nin haberi geldi: şehrin ilk Müslüman belediye başkanı ve yüzyıldır göreve gelen en genç kişi olarak dikkat çekti.

Yeni Kuşağın Adayı: Zohran Mamdani

New York, son yılların en dikkat çekici belediye başkanlığı seçimlerinden birine sahne oldu. Seçimin önde gelen ismi, Queens’ten 34 yaşındaki Demokrat eyalet meclis üyesi Zohran Mamdani idi. Sosyal demokrat kimliği ve Müslüman oluşuyla sık sık Londra Belediye Başkanı Sadiq Khan’a benzetildi; ancak Mamdani çok farklı bir politik ortamda mücadele etti.

Uganda doğumlu Mamdani, küçük yaşta ailesiyle birlikte ABD’ye göç etti. Annesi profesör, babası film yapımcısı olan Mamdani, Bowdoin College’da Afrika Çalışmaları bölümünden mezun oldu. Siyasete ilgisi, Vermont Senatörü Bernie Sanders’ın 2016 başkanlık kampanyasından ilham aldı; Sanders’ın demokratik sosyalizm anlayışını benimseyen ilerici bir aktivist olarak öne çıktı. Ayrıca maddi sıkıntı yaşayan ev sahiplerine danışmanlık yapan bir sivil toplum kurumunda çalıştı ve kampanyasını doğrudan halkın yaşam koşullarına odakladı.

Program ve Taahhütler

Mamdani, kampanyasında ücretsiz otobüsler, evrensel çocuk bakımı ve milyonlarca New Yorklu için kira dondurma—yani kira artışına engel olma—sözü verdi. Bu öneriler, kapitalizmin merkezindeki bir şehirde uygulanması zor politikalar olarak tartışıldı. Normalde mal sahiplerine acil sınırlamalar getirilebiliyor; ancak bazı konut statüleri bu kapsamın dışında kalıyor ve New York’ta yıllık kira artışını belirleyen bir kurum bulunuyor.

Oy Pusulasındaki Sorular: Konut ve Seçim Takvimi

Mamdani, Queens Astoria’daki okulda oy kullanırken mini referandumla ilgili yönünü açıkladı. Konut projeleriyle ilgili karar alma sürecini Belediye Meclisi’ne bırakan teklife “evet” oyu verdiğini açıklayarak gündem oldu. Bu teklifler, belediye başkanının uygun fiyatlı konut geliştirme süreci üzerindeki etkisini azaltarak süreci hızlandırmayı amaçlıyor. Mamdani ayrıca yerel seçimlerin ABD başkanlık seçim yıllarına taşınmasına dair altıncı sandık sorusuna “hayır” oyu verdiğini söyledi. Ancak asıl tartışma, korunan arazilerle Belediye Meclisi ve Belediye Başkanı yetkilerine dair detaylarda yoğunlaşıyor; New York’ta neyin inşa edileceğine kimin karar vereceği bu oylamayla belirleniyor.

Belediye Meclisi mahalleleri koruyarak yerel söz hakkıyla karar alınmasını savunuyor. Kent Konseyleri de var ama imar planlamalarında onlar yalnızca öneri yapabiliyor; son söz Belediye Meclisi ve belediye başkanında. Müteahhitler daha fazla konut inşa edebilmek için engellerin azaltılmasını isterken, Belediye Başkanı konut krizini çözmek için merkezi yetki talep ediyor. Mamdani ise yetkiyi Kent Konseyi’ne vermeyi kabul ettiğini belirtti ve oyunu böyle kullandığını söyledi.

Trump, Sürpriz İttifaklar ve Seçim Dinamikleri

New York’ta yaklaşık 5 milyon seçmen var ve bunların yüzde 65’i Demokrat. Seçimin en şaşırtıcı yönlerinden biri, eski Başkan Donald Trump’ın New York yarışına müdahil oluş biçimiydi. Trump, Cumhuriyetçi aday Curtis Sliwa’yı küçümseyerek onun yerine bağımsız aday olarak yarışan Andrew Cuomo’yu destekledi; Trump “Sliwa’ya verilen her oy, Demokrat aday Mamdani’ye yarıyor” dedi. New York’ta Cumhuriyetçi seçmen oranı yüzde 11 civarında olduğundan, Cuomo’nun bazı Cumhuriyetçi oylarını çekme olasılığı Mamdani’yi zorladı. Bu durum, ABD’de aday belirleme süreçlerinin parti liderlerinin doğrudan ataması yerine ön seçimlerle şekillenmesinin sonuçlarını gösteriyor. Trump, Mamdani için “benim küçük komünist belediye başkanım” ifadesini kullandı ancak aynı zamanda gizli toplantılarda onu durdurmanın imkansız olduğunu söylediği aktarıldı.

Adams, Davalar ve Siyasi Etkiler

Mevcut Belediye Başkanı Demokrat Eric Adams yarıştan çekildi. 2024’te rüşvet ve yasa dışı seçim bağışları suçlamalarıyla yargılandı. Ancak Trump yeniden başkan olduktan sonra Adalet Bakanlığı, Şubat 2025’te Manhattan’daki federal savcılara davayı düşürme talimatı verdi. Bu karara birçok federal savcı siyasi gerekçelerle itiraz ederek istifa etti. Adams o günden beri Cuomo’yu destekliyor ve açıkça Mamdani’ye karşı kampanya yürütüyor. Adams ayrıca, Cumhuriyetçi eyaletlerin valilerinin göçmenleri New York’a otobüsle göndermesinden rahatsız olduğunu ifade etmiş ve bu durum Biden ile ilişkilerini germişti.

Din, Kimlik ve Şehrin Geleceği

Din yarışta önemli bir unsur haline geldi. New York’ta yaklaşık 900 bin Müslüman ve 1,6 milyon Yahudi yaşıyor. Mamdani’nin Filistin halkına verdiği güçlü destek ve erken ateşkes çağrısı bazı kesimlerde ona sempati kazandırdı; ancak rakipleri onu “İsrail karşıtı” olmakla suçladı. Fox News’e verdiği bir röportajda Hamas’ın silahsızlanması gerekip gerekmediği sorusuna doğrudan yanıt vermedi ve konuyu New York’taki yaşam maliyetine bağladı. Bazı Cumhuriyetçi isimler onu “cihatçı” olmakla suçladı. Bir radyo sunucusu tartışmalı ifadeler kullanırken, konuk olan Cuomo’nun tepkisi de tartışmalar yarattı. Mamdani Müslüman olmasına karşın dindar bir profil sergilemiyor; liberal bir hayatı var ve Amerikan kültürüne entegre. Filistin konusundaki duruşu ise insan hakları hassasiyeti ve sosyal demokrat kimliğinden kaynaklandığını belirtiyor. Ayrıca bazı sanatçılar ve Yahudi topluluklarından da kendisine destek geldiğini vurguladı.

Mamdani’nin Önünde Bekleyen Zorluklar

Mamdani için asıl zorluklar göreve geldikten sonra başlayacak. Yasa yapma yetkisi ve nüfuzu güçlü Belediye Meclisi ile işbirliği yapmak zorunda. Yükselen yaşam maliyetleri, bütçe açığı riski ve Trump’ın federal yardımları kesmekle tehdit ettiği bir dönemde görevi devralacak. Göç akışının arttığı ve eyaletlere ulusal muhafızların konuşlanabileceği bir dönemde New York’u yönetmek zor olacak. Birçok seçmenin sorduğu temel soru şu: “Sadece beş yıldır mecliste görev yapan, 34 yaşındaki genç bir siyasetçi Amerika’nın en büyük şehrini yönetmeye hazır mı?”

New York’un 112 milyar dolarlık bütçesi ve 300.000 kişilik kamu iş gücü bulunuyor. Mamdani beş yıldan az süredir eyalet meclisinde görev yapıyor ve küçük bir ekibi yönetti. Siyaset dışındaki tek tam zamanlı işi, Queens’te küçük bir sivil toplum kuruluşunda maddi sıkıntı yaşayan ev sahiplerine danışmanlık yapmaktı. Kampanya sürecinde metro ile etkinliklere gelmesi ve DJ kabininde taraftarlarıyla kampanya yürütmesi dikkat çekti.

Gençliği Mamdani için risk mi yoksa fırsat mı olduğu tartışılıyor; bazıları bunu New York’un yeniden doğması için bir şans olarak görüyor. Bu seçim yalnızca New York için değil, Amerika’da siyaset, kimlik ve güç dengelerinin yeniden şekillenmesi açısından da tarihi bir dönemeç oldu.