Kış uykusundan uyandılar: Görürseniz şaşırmayın!

İklim Isınmasıyla Türkiye’de Erken ve Artan Sivrisinek Popülasyonu: Uzman Uyarıları

Kış sıcaklıklarının mevsim normallerinin üzerinde seyretmesi nedeniyle sivrisinekler görülmeye başladı. Doç. Dr. Necla Birgül İyison, artan sivrisinek popülasyonuna ilişkin, “Kışı yaşamadığımız için daha erken sivrisinekler çıkabiliyor ve sezonsal dönemleri uzadığı için popülasyonları daha çok artıyor” dedi.

Küresel ısınma nedeniyle sivrisineklerin görünme zamanı ve sayısının artmasıyla ilgili birçok çalışma yapıldığını belirten İyison, “Dünyada hava ısındıkça sivrisinek popülasyonu da artıyor. Yapılan bir araştırmada üç ayrı kafeste ısı 22, 24 ve 26 derecede bırakılarak, en yüksek ısıda bulunan sivrisineklerin popülasyonunda en büyük artış olduğu gösterilmiştir” ifadelerini kullandı.

İyison, Türkiye’de de sıcaklık artışıyla sivrisinek popülasyonunda yükseliş gözlendiğini, “20 yıl önce kışı yaşıyorduk ama şu anda küresel ısınmadan dolayı yaşamıyoruz. Dolayısıyla kışı yaşamadığımız için daha erken sivrisinekler çıkabiliyor ve sezonsal dönemleri uzadığı için popülasyonları daha çok artıyor” diye konuştu.

Dr. İyison ayrıca sıcaklık düşmediği için sivrisineklerin aktivasyon dönemlerinin uzadığını aktararak, “Bir çalışmada sivrisineklerin üç ayda aktive olduğu tespit edilmiş, ama sıcak hava süresi arttığı zaman ve altı aya kadar uzarsa, o zaman bir sivrisinek yaklaşık olarak 200 yumurta bırakabiliyor. Bunların her biri tekrar 200 yumurta bırakıyor. Böylece binlerce yumurta bırakılmış oluyor” dedi.

İzmir Tabip Odası Başkanı Uzm. Dr. Yüce Ayhan, tropikal kökenli Aedes aegypti ve Culex sivrisineklerinin artık Türkiye’de ve Ege Bölgesi’nde yerleşik görüldüğünü söyledi. Aedes aegypti ve Culex türlerinin Batı Nil Ateşi’ni taşıdığını belirten Ayhan, “Türkiye’de de bu türler görülüyor. Batı Nil Ateşi isminden de anlaşılabileceği gibi Nil Havzası’nda ve Afrika bölgesinde olması gereken bir enfeksiyon. Ama iklim değişikliği ile artık kuzey coğrafyalarında da görüldüğü biliniyor” dedi.

Ayhan, Avrupa Hastalık Kontrol Merkezi’nin haritasında Türkiye’de bu sivrisineklerin ve dolayısıyla enfeksiyon ihtimallerinin görülebildiğini, özellikle Marmara ve Trakya bölgelerinde doğrulanmış vakaların gösterildiğini söyledi. Ege Bölgesi’nde de geçen yıl bu vakalara rastlanmaya başlandığını, örneğin Manisa’da Sağlık Bakanlığı açıklamasında altı kişide bu enfeksiyonun tespit edildiğini belirtti. Bu durumun, daha önce alışkın olunmayan bazı enfeksiyon hastalıklarının yayılma ihtimalinin bulunduğunu gösterdiğini vurguladı: “Çünkü vektörler uygun ortamı bulduklarında hızla çoğalıyorlar.”

Sivrisineklerin soğuk havalarda diyapoz olarak bilinen bir uyku haline girerek, sıcaklıklar tekrar yükselene kadar aktivitelerini yavaşlattıkları hatırlatıldı. Son zamanlarda yaşanan soğuk hava dalgalarına rağmen sivrisineklerin görülmeye başladığı, uzmanların bu yılki don olaylarının genellikle sivrisinekleri öldürecek kadar soğuk veya uzun süreli olmadığı görüşünde olduğu belirtildi.