İHD’den Kobani çağrısı: Çocuklar taraf değildir

Kobani’de Abluka ve Altyapı Çöküşü: En Az 5 Çocuğun Hayatını Kaybettiği İddiası

Suriye’de yeni yönetim ile Suriye Demokratik Güçleri (SDG) arasında patlak veren çatışmalarda, SDG kontrolündeki bölgelerin büyük bölümünü Arap aşiretlerin Şam hükümeti tarafına geçmesiyle kaybetme noktasına geldiği bildiriliyor. SDG ile Suriye’nin geçici hükümeti arasında ateşkes anlaşması imzalanırken, Şam ordusunun SDG kontrolündeki kentleri tam abluka altına aldığı; elektrik ve su kaynaklarının kesildiği ve bölgeye gıda yardımının ulaştırılamadığı öne sürüldü.

Abluka altında olduğu iddia edilen ve Kürtlerin yoğun yaşadığı Kobani kentinde, temel insani ihtiyaçların karşılanamaması nedeniyle en az 5 çocuğun dondurucu soğuktan hayatını kaybettiği bildirildi. İnsan Hakları Derneği (İHD) Merkezi Çocuk Hakları Komisyonu, çocukların yaşamını yitirmesiyle ilgili yaptığı açıklamada “Çocuklar savaşın tarafı değildir” diyerek acil harekete geçme çağrısı yaptı.

İHD’nin Açıklaması ve Olumsuz Koşullar

Komisyonun “Çocuklar için barışa acil çağrı” başlıklı yazılı açıklamasında şu tespitlere yer verildi: Kobani başta olmak üzere Rojava’nın birçok yerleşiminde süren çatışmalı ortam ve altyapının tahrip edilmesi, çocukların temel haklarına erişimini fiilen ortadan kaldırmıştır. Elektrik, su ve iletişim hizmetlerinin kesilmesi; çocukların gıdaya, eğitime ve güvenli barınmaya erişimini imkânsız hale getirmektedir. Bu koşullar altında çocukların yaşam, hayatta kalma ve gelişme hakkı ciddi biçimde tehdit altındadır.

Heyva Sor a Kurd ve SOHR’un sahadan gelen sağlık merkezi ve hastane verilerine dayanan bilgilerine göre yakıt, elektrik, temiz su ve sağlık hizmetlerine erişimin engellenmesi; dondurucu soğuklar ve yetersiz beslenme sonucu en az 5 çocuğun yaşamını yitirdiği aktarılıyor. SOHR, Kobani’de sağlık sisteminin çökme noktasına geldiğini; bebek maması ve temel ilaçların tükendiğini; sık elektrik kesintileri ve oksijen yetersizliği nedeniyle yenidoğan ölümlerinin yaşandığını raporladı.

Uluslararası Hukuk ve Çocuk Hakları İhlalleri

Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’nin 6. maddesi her çocuğun yaşama ve gelişme hakkını güvence altına alırken, aynı sözleşmenin 24, 27 ve 28. maddeleri çocukların sağlık, yeterli beslenme, uygun yaşam koşulları ve eğitim hakkını açık şekilde tanımlamaktadır. Rojava’da yaşananlar, bu hakların eş zamanlı ve sistematik biçimde ihlal edildiğini göstermektedir.

İHD, savaşlarda okulların ve çocukların hedef olmaması gerektiğini hatırlatarak; eğitim hakkının ihlalinin tek tek çocukları etkilediğini ve toplumun bugününü ve geleceğini olumsuz etkilediğini vurguladı. Gıdaya ve temiz suya erişimin engellenmesinin çocukları kalıcı sağlık sorunlarıyla karşı karşıya bıraktığı; güvenli barınma koşullarının ortadan kalkmasının çocukları şiddete, ihmale, istismara ve zorunlu göçe açık hale getirdiği belirtildi.

İHD’nin Çağrısı

Uluslararası insancıl hukuk ve çocuk hakları hukuku, çatışma koşullarında çocukların özel olarak korunması gerektiğini ifade etmektedir. Ancak İHD açıklamasında, Rojava’da çocukların tarafı olmadıkları bir çatışmanın bedelini ödemeye zorlandığı ve çocukların temel haklarının ihlalinin hiçbir askeri, siyasi ya da güvenlik gerekçesiyle meşrulaştırılamayacağı vurgulandı. İnsan Hakları Derneği olarak bir kez daha hatırlatıldı: “Çocuklar savaşın tarafı değildir.”

İHD, Rojava’da çocuklara yönelik çok boyutlu hak ihlallerine derhal son verilmesini; çocukların yaşam hakkı, eğitime erişimi, gıdaya ve güvenli barınmaya ulaşmasının acilen güvence altına alınmasını; tüm sorumluları acil harekete geçmeye çağırdı.