Abeer Butmeh: Gazze’de Çevresel Yıkım
Filistin Sivil Çevre Örgütleri Ağı Koordinatörü Abeer Butmeh, İsrail’in Gazze’deki saldırılarının yol açtığı su ve toprak kirliliği gibi çevresel zararların bir kısmının geri döndürülemez olduğunu belirterek, “Gazze’deki durumla ilgili en kritik dönemde olduğumuzu düşünüyorum.” dedi.
Gazze’de yaşananlar ekolojik kırım ve soykırım
AA muhabirinin sorularını yanıtlayan Abeer Butmeh, İsrail’in Filistinlilere ve Filistin topraklarına karşı en vahşi soykırımı ve ekolojik kırımı yaptığını söyledi. Saldırıların henüz ikinci gününde su, gıda ve enerji kaynaklarının kesildiğini; İsrail’in bu kesintileri silah gibi kullanarak birçok savaş suçu işlediğini dile getirdi. Butmeh, “Gazze Şeridi’nin içi cehennem gibi. Gazze halkı şu anda en acımasız ve sınırsız insanlık zulmünden acı çekiyor. İnsanlar, İsrail’in kasıtlı olarak yaşanmaz hale getirdiği bir bölgede yaşıyorlar.” dedi.
Butmeh, İsrail’in hastane ve ev gibi temel yapıları kasıtlı olarak hedef aldığını ifade ederek Gazze Şeridi’ndeki Filistinli varlığının tamamen silinme tehlikesi bulunduğuna dikkati çekti. Gazze Şeridi’nin kuzey ve doğu bölgelerinden başlayarak adım adım güneye ilerleyen İsrail’in Refah’a saldırılar düzenlediğini belirtti. Şu an Gazze nüfusunun, Gazze Şeridi yüzölçümünün yüzde 30’undan daha az bir alana denk gelen iki noktaya sıkıştığını söyledi.
Butmeh, yaklaşık bir ay önce İsrail güçlerinin bu iki noktada yaşam mücadelesi veren Gazzelileri, Gazze Şeridi’nin ortasına doğru göç etmeye mecbur bıraktığını; ancak bu noktanın da İsrail tarafından hedef alındığını hatırlattı. İsrail’in, saldırıların başladığı ilk andan itibaren 85 bin tondan fazla yasaklı silah kullandığını belirten Butmeh, “İsrail, çok büyük miktardaki kimyasalları çok küçük bir alana, yani Gazze Şeridi’ne attı. Bu yasa dışı ve yasaklı silahların ve bombaların kullanımıyla ortaya çıkan büyük miktardaki kimyasal emisyonu hayal edebilirsiniz. Çalışmalara göre, savaşın 18 ayında üretilen emisyon miktarı, dünyada en fazla emisyon üreten 100’den fazla ülkenin emisyonuna eşit. Dolayısıyla hava kirliliğinin tarım arazileri, insanlar ve Gazze’deki tüm çevresel unsurlar üzerindeki etkilerini tahmin edebilirsiniz.” dedi.
Butmeh, göç edilen bölgelerdeki farklı su rezervuarlarından aldıkları su örneklerinde tüm su kuyularının fekal koliformla (dışkı kaynaklı bakteri grubu) kirlenmiş olduğunu gördüklerini; Dünya Sağlık Örgütü standartlarına göre içme suyunda fekal koliform konsantrasyonu bulunmaması gerektiğini vurguladı.
Atık sular tarım alanlarına, çadırlara ve denize ulaşıyor
Gazze Şeridi’ndeki altyapı sistemlerinin hedef alınması nedeniyle atık suların tarım alanlarına, çadırlara ve denize ulaştığını belirten Butmeh, bu durumun tarım alanlarında yüksek tuzluluk, su rezervuarlarında kirlilik ve deniz yaşamında olumsuzluklara yol açarak balıkçılık faaliyetlerine zarar verdiğini söyledi. Katı atıklarla birlikte tıbbi atıkların ayrıştırılamamasının da büyük riskler getirdiğini ifade etti.
Daha önceki çalışmalarda, 2014 savaşının çevresel etki değerlendirmesini yaptıklarını belirten Butmeh, mevcut savaşı daha önceki herhangi bir saldırıyla kıyaslayamadıklarını aktardı. 2014 değerlendirmesinde, İsrail tarafından hedef alınan tarım alanlarının büyük bir yüzdesinin verimliliğini kaybettiğinin tespit edildiğini; kimyasal silahlarla hedef alınan tarım alanlarının verimliliğini yitirdiğini söyledi. Mevcut saldırıların Gazze Şeridi’ndeki her bir bölgeyi hedef aldığını, en acımasız saldırılar olduğunu ekledi.
Butmeh, saldırılar sonrası geniş alanlarda tuzluluk ve ağır metaller nedeniyle kurumanın meydana geldiğini, toprakların kimyasal madde koktuğunu belirtti. Filistinli çiftçilerin tarım alanlarına ulaşmasının İsrail tarafından engellendiğini ve tarım alanlarının yüzde 70’inden fazlasının şu anda erişime kısıtlı olduğunu söyledi. Ayrıca saldırılarda tarım alanlarının yüzde 80’inden fazlasının hedef alındığını ifade etti.
Tarima uygun olmayan kumlu toprağa ekim yapılıyor
Gazze Şeridi’ndeki halkın direniş gösterdiğini ancak geleceği karanlık gördüklerini söyleyen Butmeh, çadırlar arasında farklı ekim girişimleri olduğunu belirtti. Tarıma uygun olmayan kumlu toprağa ekim yapıldığını, insanların umut bulmak, yaşamlarını sürdürebilmek ve yiyecek temin etmek için ellerinden geleni yaptıklarını aktardı. Ancak tarım alanlarındaki kirliliğin asıl endişe kaynağı olduğunu, ağır metal kirliliğinin ve yoğunluğunun etkisini değerlendirmek için toprak ve bitki örneklerini test etmeleri gerektiğini söyledi. Ne yazık ki İsrail’in kasıtlı olarak tüm laboratuvarları, kurumları ve üniversiteleri hedef aldığını ekledi.
Butmeh, Gazze’nin 7 Ekim’den önce tarihinin en uzun kuşatması altında bulunması nedeniyle tüm enerji kaynaklarında yakıt sıkıntısı yaşandığını, birçok tesisin yenilenebilir enerjiye ihtiyaç duyduğunu ancak İsrail’in yenilenebilir enerji projelerini kasıtlı olarak hedef aldığını belirtti. Refah’a su sağlayan ve güneş enerjisi üniteleriyle çalışan ana kuyunun da İsrail saldırılarında zarar gördüğünü söyledi. Araştırmalara göre güneş enerjisiyle çalışan atık su arıtma tesislerinin yüzde 75’inin İsrail saldırılarında kısmen veya tamamen yıkıldığını ifade etti.
Butmeh sözlerini şöyle tamamladı: “Gazze Şeridi’ndeki çevre kirliliğinin uzun vadeli etkilerini değerlendirebilmek için öncelikle Gazze Şeridi’ndeki bu ekokırımı ve soykırımı durdurmamız ve tüm çevresel unsurlardaki kirleticilerin konsantrasyonunu analiz edebilmemiz gerekiyor. Bu çevresel hasarların bir kısmının geri döndürülemez ve telafi edilemez olacağını öngörüyoruz ancak bir kısmı hala geri döndürülebilir. Bir kısmında da toprağı iyileştirmek için uzun vadeli iyileştirmeye ihtiyaç duyulacak. Dolayısıyla Gazze’deki durumla ilgili en kritik dönemde olduğumuzu düşünüyorum. Gazze’deki halkımıza, Gazze’deki topraklara ve çevreye karşı uygulanan bu ekokırımı ve soykırımı durdurmak için gerçek eylemlere ihtiyaç var.”
