Eski Fransa İstanbul Başkonsolosu Muriel Domenach’ın 15 Temmuz Tanıklığı ve Değerlendirmeleri
2016 yılı 15 Temmuz darbe girişimi sırasında Fransa’nın İstanbul Başkonsolosu olarak görev yapan Muriel Domenach, X hesabından yaptığı kapsamlı paylaşımda darbe gecesine ilişkin tanıklıklarını ve yıllar sonra olaylara dair değerlendirmelerini kamuoyuyla paylaştı.
“Büyük bir terör tehdidi sandık”
Domenach, darbe girişiminin yaşandığı günün, Fransa’nın bir gün önce Nice’te meydana gelen terör saldırısının etkisi altında olduğunu hatırlatarak, İstanbul’daki Fransız Başkonsolosluğu’nda düzenlenmesi planlanan resepsiyon sırasında Boğaziçi köprülerinde ilk askeri hareketliliği gördüklerini anlattı. O sırada köprülerin Nice saldırısında yaşamını yitirenler anısına Fransa bayrağının renkleriyle aydınlatıldığını belirten eski diplomat, ilk anlarda yaşananların büyük bir terör tehdidi olabileceğinin düşünüldüğünü ifade etti.
Darbe söylentilerinin hızla yayılması üzerine konsolosluğun, İstanbul’da yaşayan ve kentte bulunan Fransız vatandaşlarına evlerinden çıkmamaları yönünde uyarıda bulunduğunu aktardı. İlerleyen saatlerde darbecilerin kontrolündeki savaş uçaklarının İstanbul semalarında uçmaya başladığını söyledi.
“Önceden planlanmış bir senaryo değildi”
Paylaşımında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın televizyona FaceTime bağlantısıyla bağlanarak halka yaptığı çağrıya da değinen Domenach, o anki görüntünün hafızasında yer ettiğini belirtti. Eski başkonsolos, Erdoğan’ın yüz ifadesinin yaşadığı kaygıyı açıkça ortaya koyduğunu savunarak, darbe girişiminin sonradan öne sürülen bazı iddiaların aksine önceden planlanmış bir senaryo olmadığını ifade etti.
Domenach’a göre girişim; ordunun bir bölümünün yanı sıra, etkinliğini kaybetmekte olan FETÖ yapılanmasına yakın çevreler ve farklı unsurların dahil olduğu, ancak organizasyon açısından başarısızlıkla sonuçlanan gerçek bir askeri kalkışmaydı.
“Türkiye’de darbeler dönemi kapanmıştı”
Domenach, konsolosluk önünde olası terör tehdidine karşı güvenlik tedbirleri talep ettiklerini, ancak kısa süre sonra Taksim’e akın eden kalabalıkların teslim olan askerleri silahsızlandırmasına tanıklık ettiklerini anlattı. Sokağa çıkanların önemli bölümünün Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın çağrısıyla hareket ettiğini belirten eski diplomat, buna karşın seküler kesimler, insan hakları savunucuları, Kemalist çevreler ve Kürt siyasetini temsil eden muhalefetin de askeri yönetime karşı çıktığını, hiçbir önemli muhalefet partisinin darbeye destek vermediğini vurguladı.
Konsolosluğa sığınma başvuruları
Darbe girişiminin bastırılmasının ardından camilerden sela seslerinin yükseldiğini ve hayatın sabah saatlerinde yeniden normale dönmeye başladığını aktaran Domenach, aynı zamanda konsoloslukların yoğun sığınma talepleri almaya başladığını ifade etti. Eski başkonsolos, avukatlar, akademisyenler ve hak savunucularının ilerleyen süreçte kendilerine yönelik soruşturmalar yaşanacağını öngörerek yabancı temsilciliklere başvurduklarını aktarırken, Fransız diplomatik ekibinin İstanbul Havalimanı’nda mahsur kalan yüzlerce Fransız vatandaşına da kriz sürecinde destek verdiğini kaydetti.
“Batı’nın desteği mesafeliydi”
Domenach, darbe girişiminin ardından Türkiye’nin müttefiklerinin darbeyi kınamasına rağmen verilen desteğin tam anlamıyla samimi olmadığını, birçok başkentte darbe sonrası yaşanabilecek gelişmelere ilişkin kaygıların bulunduğunu dile getirdi. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in ise Erdoğan’ı hızlı şekilde arayarak destek verdiğini hatırlatan eski diplomat, bu dönemin ilerleyen yıllarda Türkiye’nin Rus yapımı S-400 hava savunma sistemini satın alma sürecinin başlangıcını oluşturduğunu öne sürdü.
“Hala yanlış anlaşılıyor”
Paylaşımının sonunda Fransa’da 15 Temmuz’un hâlâ doğru okunamadığını savunan Domenach, darbe girişiminin sonrasında yaşanan otoriterleşme süreci ile darbenin kendisinin birbirine karıştırıldığını söyledi. Eski başkonsolos, darbe girişiminin hükümet tarafından kurgulanmış bir olay olmadığı görüşünü yineleyerek, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın başarısız darbe sonrasında oluşan siyasi ortamı kendi yönetimini güçlendirmek için değerlendirdiğini ifade etti. Buna rağmen Türkiye’nin güçlü sivil toplumu, girişimcilik potansiyeli ve toplumsal dinamizmiyle uluslararası aktörler açısından önemini koruduğunu belirtti.
