Emekliler için ÖTV’siz araç listesinden sonra fiyatlar da ortaya çıktı

Emeklilere ÖTV Muafiyeti Teklifi: Detaylar, Şartlar ve Piyasa Etkileri

Türkiye’de sayıları her geçen gün artan emekli nüfusa yönelik internet mecralarında ve sosyal medya platformlarında dolaşıma sokulan “Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) muafiyetli sıfır araç satışı” haberleri yakından takip ediliyor. Peki gerçekte durum ne? Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Milletvekili Kadim Durmaz tarafından geçtiğimiz şubat ayında Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığı’na sunulan yasal kanun teklifine dair yasalaşma yönünde şu ana kadar hiçbir somut gelişme bulunmuyor.

Geçim derdi içindeki emekli kitleleri heyecanlandıran yasal teklif detaylı incelendiğinde, projenin hayata geçirilebilmesi için devletin ve piyasanın çok radikal hamleler yapmasını zorunlu kıldığı görülüyor.

5 YIL SÜREYLE DEVİR VE SATIŞ YASAĞI ŞARTI VAR

Meclis’te bekletilen yasal teklifin teknik ayrıntılarında, muafiyet hakkından yararlanacak kişilere yönelik sıkı finansal koruma kalkanları ve kısıtlamalar öngörülüyor. Taslağa göre emekli olan kişilere tanınacak ÖTV’siz araç satın alma imkânı, 5 yıl içinde yalnızca bir defaya mahsus olacak. Bu yolla iktisap edilen taşıtlar, tescil ve satın alınma tarihinden itibaren tam 5 yıllık yasal süre dolmadığı sürece hiçbir şekilde üçüncü şahıslara devredilemeyecek veya satılamayacak.

ERKEN SATIŞTA AMME ALACAĞI TAHSİL EDİLECEK

Eğer ÖTV muafiyetli araç sahibi emekli kişi, belirlenen 5 yıllık zorunlu vade süresi tamamlanmadan aracını devretmeye, satmaya veya benzeri bir hukuki tasarrufta bulunmaya kalkışırsa, maliye mekanizmaları devreye girecek. Bu durumda, aracın ilk alım esnasında tahsil edilmeyen tüm ÖTV tutarı, gecikme faizi ve diğer yasal fer’ileri ile birlikte ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde mülk sahibinden nakden tahsil edilecek.

DOĞAL AFET VE KAZALAR İSTİSNA KAPSAMINDA

Yasal teklifte, hak sahiplerini mağdur etmeyecek bazı mücbir sebep istisnalarına da yer veriliyor. Buna göre deprem, yangın, sel gibi doğal afetler veya ağır trafik kazaları neticesinde tamamen kullanılamaz hale gelerek hurdaya ayrılan (pert olan) araçlar için 5 yıllık süre şartı aranmayacak. Bu durumdaki mülk sahipleri, istisna kapsamında yeniden sıfır kilometre bir taşıt satın alma hakkına sahip olabilecek.

İSTATİSTİKLER NE DİYOR?

Piyasa analistleri ve resmi kurumların paylaştığı güncel verilere göre Türkiye genelinde yaklaşık 17 milyon emekli bulunuyor. Ülkedeki toplam araç parkı büyüklüğü 34 milyon seviyesinde seyrederken, her yıl ortalama 1,2 milyon adet sıfır kilometre araç satışı gerçekleştiriliyor. Eğer yasal teklif hiçbir filtre uygulanmadan yasalaşır ve 17 milyon emeklinin tamamı 5 yıllık döngü içinde ÖTV’siz otomobil hakkını kullanırsa, istatistiksel olarak piyasada ciddi bir yük oluşacak: her yıl ek olarak 3,4 milyon yeni araç trafiğe dahil olacak. Her geçen yıl sisteme yeni emekli olanların da ekleneceği düşünüldüğünde bu sayı katlanarak tırmanacak. Başka bir deyişle, Türkiye’nin onlarca yılda biriken toplam otomobil parkı olan 34 milyona, sadece 5 yıl içinde 17 milyon araç daha eklenecek. Diğer yandan şirketlerin ve diğer yurttaşların her yıl olağan şekilde satın aldığı 1,2 milyon araçlık pazar payı da trafiğe eklenmeye devam edecek. Tüm bu sayılar üst üste eklendiğinde, 5 yılın sonunda Türkiye trafiğindeki toplam araç sayısı 57 milyonun üzerine çıkabilecek.

EMEKLİLERİN YARISI ALSA BİLE ALTYAPI YETMİYOR

NTV’den Burak Taşçı’nın haberine göre, olasılık hesaplarında emekli nüfusun sadece yarısının (yaklaşık 8,5 milyon kişi) bu haktan faydalandığı varsayıldığında bile her yıl fazladan 1,7 milyon araç yollara çıkacak. Bu da 5 yılda net 8,5 milyon yeni otomobil anlamına geliyor. Diğer yurttaşların 5 yılda alacağı tahmini 6 milyon araç da eklenince, toplam araç sayısı kısa sürede 48,5 milyona ulaşacak; mevcut şehir altyapılarının bu hacmi kaldırması imkânsız görünüyor.

EMEKLİDEN ÇOK AİLE FERTLERİ KULLANACAK

Sistemdeki bir diğer toplumsal çelişki kullanım amacında gizli. Birçok yurttaş, kanun yürürlüğe girdiği anda kendi bütçesi yetmediği veya ÖTV yükünden kaçındığı için emekli olan anne, baba veya bir yakınının yasal hakkı üzerinden ÖTV’siz araç tescil ettirip aracı kendi şahsi işleri için kullanma yoluna gidebilecek. Bu durum teklifin hedeflenen sosyal faydasını kısmî olarak aşındırabilir.

GERÇEKLEŞMESİ YAKIN VADEDE İMKANSIZ

Mevcut ekonomik göstergeler ve teknik altyapı yetersizlikleri birlikte değerlendirildiğinde, emeklilere yönelik ÖTV’siz otomobil kanun teklifinin yakın gelecekte hayata geçirilmesi neredeyse imkânsız bir senaryo olarak görülüyor. Devletin devasa altyapı yatırımlarını baştan sona yeniden planlamasını gerektiren bu projenin maliyeti, teklifin inandırıcılığını zayıflatıyor.

ÖTV’SİZ DÜZENLEMEDE MARKA VE MODELLERE GÖRE TAHMİNİ FİYAT LİSTESİ

Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) dilimleri tamamen çıkarılıp yalın fiyat üzerine sadece Katma Değer Vergisi (KDV) eklenerek hesaplanan net fiyat listesi, NTV’nin derlediği verilere göre şu şekilde oluşuyor:

Fiat Egea Easy 1.6 dizel manuel vites: 786 bin 200 lira
Fiat Egea Easy 1.6 dizel otomatik vites: 991 bin 900 lira
Fiat Egea Urban 1.6 dizel manuel vites: 786 bin 200 lira
Fiat Egea Urban 1.6 dizel otomatik vites: 1 milyon 20 bin lira
Fiat Egea Lounge 1.6 dizel manuel vites: 826 bin 200 lira
Fiat Egea Lounge 1.6 dizel otomatik vites: 1 milyon 31 bin lira
Fiat Egea Cross Street 1.6 dizel otomatik vites: 991 bin 900 lira
Fiat Egea Cross Urban 1.6 dizel otomatik vites: 991 bin 900 lira
Fiat Egea Cross Lounge 1.6 dizel otomatik vites: 1 milyon 20 bin lira
Fiat Egea Cross Limited 1.6 dizel otomatik vites: 1 milyon 114 bin 400 lira
Toyota Corolla 1.5 Vision Plus Multidrive S: 1 milyon 56 bin 451 lira
Toyota Corolla 1.5 Dream Multidrive S: 1 milyon 138 bin 673 lira
Toyota Corolla 1.5 Dream X-Pack Multidrive S: 1 milyon 205 bin 340 lira
Toyota Corolla 1.5 Flame X-Pack Multidrive S: 1 milyon 235 bin 895 lira
Toyota Corolla 1.5 Passion X-Pack Multidrive S: 1 milyon 322 bin 6 lira
Toyota Corolla 1.8 Hybrid Dream e-CVT: 1 milyon 352 bin 140 lira
Toyota Corolla 1.8 Hybrid Dream X-Pack e-CVT: 1 milyon 495 bin 81 lira
Toyota Corolla 1.8 Hybrid Flame X-Pack e-CVT: 1 milyon 506 bin 258 lira
Toyota Corolla 1.8 Hybrid Passion X-Pack e-CVT: 1 milyon 63 bin 500 lira
Toyota C-HR Hybrid 1.8 Hybrid Flame e-CVT: 1 milyon 374 bin 493 lira
Toyota C-HR Hybrid 1.8 Hybrid Passion e-CVT: 1 milyon 516 bin 258 lira
Renault Clio Evolution Plus TCe EDC 115 hp: 1 milyon 16 bin 666 lira
Renault Megane Touch 1.3 TCe 140 bg: 994 bin 999 lira
Mercedes C200 4MATIC AMG: 3 milyon 179 bin lira
BMW 320i Sedan Sport Line: 2 milyon 764 bin 500 lira

Haberin içeriği, teklif metninin mevcut durumunu, öngördüğü kısıtlamaları, muafiyetin istisnalarını, olası piyasa etkilerini ve markalara göre tahmini ÖTV’siz fiyat listesini tarafsız şekilde aktarıyor. Teklifin yasalaşması hâlinde ortaya çıkabilecek altyapı, maliyet ve kullanıcı davranışı sonuçlarına dair değerlendirmeler, mevcut veriler ve uzman yorumlarına dayandırılarak aktarılmıştır.