E-ticaret devi on binlerce kişiyi işten çıkardı

Alibaba Grubu, Yapay Zekâya Yöneliyor: 66.000 Kişilik Kesinti ve Bulut-AI Hedefleri

Teknoloji dünyasında köklü değişimler yaşanıyor. Çinli teknoloji devi Alibaba, yapay zekâ dönüşümüne uyum sağlamak ve maliyet yapısını yeniden düzenlemek amacıyla perakende iş gücünü önemli ölçüde azaltıyor. Şirket, artan rekabet ve yeni rakiplerin yükselişi karşısında fiziksel mağazacılık iştiraklerini elden çıkarırken bulut hizmetleri fiyatlarında büyük artışlar yaptı ve önümüzdeki dönemde yapay zekâ ile bulut gelirlerini büyütmeyi hedefliyor.

Alibaba Grubu, yapay zeka işine odaklanmak için yaklaşık 66.000 çalışanı kapsayan bir işten çıkarma süreci yürütüyor. Şirket, geçmişte e-ticaret faaliyetleriyle bir teknoloji devi konumuna gelmişken şimdi yeniden odağını AI ve bulut hizmetlerine çevirdi. 2025 yılında yaşanan mali sonuçlar ve organizasyonel değişiklikler bu stratejik dönüşümün merkezinde yer alıyor.

Toplu İşten Çıkarmalar ve İşgücü Değişimi

Şirketin yayınladığı raporlara göre Alibaba, perakende iş gücünü 2025 yılına kadar tahmini %34 oranında azaltacak. Aralık sonu itibarıyla şirketin toplam çalışan sayısı 128.197 iken, bir yıl öncesi 194.320 idi; bu da yıllık bazda 66.000’den fazla çalışanın işten ayrıldığı anlamına geliyor. İşten çıkarmaların büyük kısmı Sun Art’ın 2024 sonunda el değiştirmesi ve Alibaba’nın Intime mağaza zincirindeki hissesinin satılmasının ardından, Mart 2025’te sona eren çeyrekte gerçekleşti.

Alibaba son yıllarda çeşitli işten çıkarmalar gerçekleştirdi; ancak bu seferki dalga önceki uygulamalara göre daha büyük ölçekli oldu. Örneğin Aralık 2024’te şirket iş gücünün %11’ini azaltmıştı. Bu yeni adımlar, şirketin perakende odaklı iş birimlerini küçültme stratejisinin bir uzantısı niteliğinde.

Yeni Odağın Ayrıntıları: Bulut ve Yapay Zekâ

Alibaba, öncelik verdiği iş birimlerini yeniden şekillendirerek yarı iletken üretiminden bilgisayar sistemlerine ve yapay zekâ modellerine kadar AI destekli faaliyetlere odaklanan bir yapıya dönüşmeyi amaçlıyor. Şirket CEO’su Eddie Wu, 2025 sonuçları ve kısa vadeli planları içeren raporda, önümüzdeki beş yıl içinde bulut hizmetleri ve yapay zekâdan elde edilen yıllık gelirin 100 milyar doların üzerine çıkartılmasının hedeflendiğini belirtti.

Mücadeleci piyasaya yanıt olarak Mart 2026’da Alibaba, işletmelere yönelik yapay zekâ hizmeti Wukong’u piyasaya sürdü. Aynı dönemde artan talep ve tedarik zinciri maliyetleri nedeniyle bulut hizmetlerinin fiyatlarında yaklaşık %34 oranında kayda değer bir artış yapıldı. Şirket, bu hamlelerin maliyetleri düşürürken performansı artırma hedefinin bir parçası olduğunu ifade ediyor.

Şubat 2026’da Reuters, Alibaba’nın Qwen 3.5 adını verdiği, karmaşık görevleri otonom olarak gerçekleştirmeye tasarlanmış yeni bir yapay zekâ modelini piyasaya sürdüğünü bildirdi. Şirket, Qwen 3.5 ile maliyetleri azaltırken performansı önemli ölçüde artırdığını iddia ediyor. Bu gelişme, DeepSeek gibi rakiplerin piyasaya sürülmesiyle hızlanan AI rekabetinin bir parçası olarak değerlendiriliyor. DeepSeek etrafındaki heyecan birçok Çinli teknoloji firmasının ilgisini çekerken Alibaba dahil Moonshot AI ve Zhipu gibi şirketler de kendi yapay zekâ modellerini piyasaya sundu.

E-Ticaretteki Zorluklar ve Tarihsel Bağlam

Alibaba, Haziran 1999’da Jack Ma ve 17 arkadaşı tarafından kuruldu ve kuruluşundan bu yana e-ticarete yoğunlaşarak AliExpress, Tmall, Taobao gibi hizmetleri hayata geçirdi. Hızlı büyüme sonrası Alibaba, Çin’in alanında en büyük şirketlerinden biri haline geldi. Ancak 2020’nin sonlarından itibaren Çinli düzenleyicilerin BT sektörüne yönelik sıkı denetimleri artınca şirketin büyüme dinamikleri değişti; 2021’de durum daha da zorlaştı.

Buna bağlı olarak Alibaba Grubu’nda büyük ölçekli işten çıkarmalar daha önce de yaşandı. 2022 yılında ilk çeyrekte 4.375 yönetici işten çıkarılırken, ikinci çeyrekte 9.240’tan fazla personel daha işten ayrıldı. Mevcut dalga, geçmişteki benzer adımların daha büyük kapsamlı bir devamı niteliğindedir.