TBMM Genel Kurulu’nda Bütçe Görüşmeleri ve CHP’li Milletvekillerinin Değerlendirmeleri
TBMM Başkanvekili Pervin Buldan başkanlığında toplanan TBMM Genel Kurulu’nda, İçişleri Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 2026 yılı bütçeleri görüşülüyor. Bütçeler üzerinde grubu olan siyasi partiler görüş ve önerilerini dile getiriyor. Genel Kurul’da söz alan CHP milletvekilleri, dün hayatını kaybeden Manisa Şehzadeler Belediye Başkanı Gülşah Durbay’ın ölümü nedeniyle başsağlığı dileklerini iletti.
CHP İzmir Milletvekili Murat Bakan, polis ve jandarma intiharlarına dikkat çekti. Bakan, geçen yıl kolluk intiharlarının çeşitli hususlara bağlandığını, bu yıl ise intihar oranının dünya ortalamasının altında olduğu yönünde ikna çabaları görüldüğünü söyledi. 2025 yılında bildikleri polis intihar sayısının 77 olduğunu belirten Bakan, Fransa ve İngiltere örneklerini vererek Türkiye’de kolluk personelinin diğer meslek gruplarına göre 4-5 kat daha fazla intihar ettiğini söyledi. Polis ve jandarmanın toplumun geniş kesimlerinden geldiğini vurgulayan Bakan, İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya’ya çözüm üretme çağrısı yaptı.
“Çizgi film karakterlerinin ismiyle kurulan suç örgütleri…”
Murat Bakan, suça sürüklenen çocuklar, organize suçla mücadele ve uyuşturucu konularında şu değerlendirmelerde bulundu: Komisyonda suça sürüklenen çocuklara yönelik olarak “caydırıcı kanunlarla” yaklaşılacağının söylendiğini aktararak, bunun mizah değil ciddi politika gerektiren bir saha olduğunu belirtti. Çizgi film karakterlerinin isimleriyle kurulan suç örgütlerinin 16-17 yaşındaki çocukları kullanarak sokaklarda şiddet ürettiğini ifade etti. Çocuk suçluluğunda caydırıcılık teorisinin işlemeyeceğini, risk algısının düşük olduğu ve geleceği öngörme yetisinin zayıf olduğunu; bu nedenle ceza artırımının çocuk suçluluğunu azaltmayacağını vurguladı. UNICEF, Avrupa Konseyi ve diğer ülke örneklerine atıf yaparak çözümün riskli bölgelerin belirlenmesi, odak grup çalışmaları, okul devamı, aile ve psikolojik destek, sosyal hizmet takibine dayalı bütüncül bir anlayış olması gerektiğini söyledi.
Murat Bakan ayrıca, Türkiye’den kaynaklanan ve Türkiye’ye yönelen organize suç ağları ile uyuşturucu trafiğinin arttığını; Türk suç ağlarının eroin pazarlarında hâkim aktör haline geldiğini ve kokain trafiğinde Türkiye’nin yükselen merkez olarak tanımlandığını iddia etti. Europol raporlarına atıfla, okul önlerinde ve mahallelerde sentetik uyuşturucu satışının yaygınlaştığını, uyuşturucu kullanım yaşının 12’ye kadar düştüğünü söyledi. Bakan, on ayda 41 bin 296 operasyon yapıldığını ancak yalnızca 539 kişinin tutuklandığını ifade ederek bütçenin başarısız operasyonlara harcandığını savundu. Bu gerekçelerle yurttaşı, polisi ve jandarmayı gözetmeyen bütçeyi kabul etmeyeceklerini, hayır oyu vereceklerini belirtti.
“Öbür dünyada hesaplaşacak”
CHP Bilecik Milletvekili Yaşar Tüzün, Şehzadeler Belediye Başkanı Gülşah Durbay’a yönelik iftiraya değinerek, Durbay’ın kanser tedavisi görürken onuruna yönelik atılan iftiralarla karşılaştığını ve bu iftirayı atanlarla hesaplaşmanın öbür dünyada olacağını belirtti. Tüzün, CHP’li belediyelere yönelik operasyonları “tiyatro” olarak nitelendirdi ve Adana, İstanbul ile Antalya Büyükşehir Belediyelerine uygulanan senaryonun şimdi Ankara Büyükşehir Belediyesi’ne yönelik olarak sahnelenmek istendiğini söyledi.
Tüzün, eski Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek hakkında soruşturma izni verilmediği sürece İçişleri Bakanlığı’nın yaptığı işlemlerin halk nezdinde karşılığının olmayacağını söyledi. Kültür ve Turizm Bakanlığı kontrolündeki denetim süreçleri, Polsan adı altında Emniyet Genel Müdürlüğü’ne bağlı kişilerden oluşan bilirkişi raporları ve Sayıştay kararlarına atıfta bulunarak, mevcut değerlendirmelere itiraz ettiğini dile getirdi.
“Kadına şiddet rakamlarla değil, hayatlarla ölçülmelidir”
CHP İstanbul Milletvekili Doğan Demir, Türkiye’nin en kırılgan meselelerinden birinin göç yönetimi olduğunu belirtti. Demir, göç sorununun yerel yönetimlerin dahil olduğu, mahalle bazlı uyum politikalarının uygulandığı, çocukların eğitimde tutulduğu, yabancı iş gücünün kayıt altına alındığı ve kamuoyunun şeffaf bilgilendirildiği bir stratejiyle yönetilebileceğini söyledi. Kadına yönelik şiddetin istatistiklerle değil hayatlarla ölçülmesi gerektiğini vurgulayan Demir, yargı süreçleri hızlanmadan ve eğitim sistemine toplumsal cinsiyet eşitliği dâhil edilmeden bu sorunun çözülemeyeceğini söyledi.
Demir ayrıca Alevi toplumunun eşit yurttaşlık taleplerine kulak verilmesi gerektiğini söyledi. Kamu yönetiminde liyakat esas alınması, Alevilere yönelik ayrımcılığın son bulması, Hacı Bektaş Veli Dergahı’nın müze statüsünden çıkarılarak halkın ziyaretine ve cem ibadetine açılması taleplerini dile getirdi. Çorum’daki Koyunbaba Türbesi’ndeki uygulamalar ve Tokat’taki Hubyar Sultan Tekkesi’ne yönelik iddialara dikkat çekerek bu yanlışlardan dönülmesini talep etti.
Demir, İstanbul Sultangazi’de 2011’den beri davalık olan Pir Sultan Abdal Cemevi ile ilgili davaları, cemevi başkanına yöneltilen iddiaları ve cemevinin icraya verilmesini örnek gösterdi. Cemevlerinin resmi ibadethane statüsüne kavuşturulması gerektiğini savundu. Ayrıca Suriye’nin kuzeyinde Alevi topluluklarına yönelik saldırılar ve katliam iddialarını gündeme getirerek, bu saldırıların uluslararası hukuka aykırı olduğunu ve sorumluların derhal hesap vermesi gerektiğini söyledi. Maraş katliamını da anarak geçmişteki insan kayıplarını saygıyla andığını bildirdi.
“Acilen Göç Bakanlığı kurulmalı ve göç yönetimi ciddi biçimde ele alınmalıdır”
CHP Gaziantep Milletvekili Hasan Öztürkmen, İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya’nın geçen yıl 150 bin 327 Suriyelinin ulaşılamadığını açıklamasına dikkat çekti ve bunun ciddi bir milli güvenlik sorunu olduğunu söyledi. Öztürkmen, kayıp Suriyelilerin kim olduğu, nereye gittikleri ve yabancı istihbarat birimleri veya terör örgütleri tarafından kullanılma ihtimalleri üzerine çalışma yapılıp yapılmadığını sordu. Göçmen maskesiyle ülkeye sızabilecek unsurların ülke güvenliği açısından tehdit oluşturduğunu belirten Öztürkmen, AKP’nin yarattığı göç sorununun sosyal, ekonomik ve demografik bir mesele olmanın ötesinde milli güvenlik boyutuna ulaştığını ifade etti. Acilen bir Göç Bakanlığı kurulmasını, göç yönetiminin ciddi biçimde ele alınmasını, vatandaşlık satışına son verilmesini ve geri kabul anlaşmasından çıkılmasını talep etti.
“Hatay için mücbir sebep” talebi
CHP Hatay Milletvekili Nermin Yıldırım Kara, bütçe görüşmelerinin müzakere zemini olmadığını ifade ederek, AK Parti’nin sayısal üstünlüğüyle bütçeyi dayattığını söyledi. Kara, bütçede kademeli emeklilik, taşeron çalışanlar, stajyer ve çırakların durumu, sağlık hizmetlerine erişemeyenler, 7 bin 200 prim günü bekleyenler ve çiftçiler gibi birçok kesimin dertleriyle ilgilenilmediğini dile getirdi. Depremde yakınlarını kaybetmiş ailelerin çocuklarına ilişkin kaygıları ile adalet arayan ailelerin taleplerine yeterince ilgi gösterilmediğini savundu.
Kara, Hatay’a dair mücbir sebep değerlendirmelerinde eksiklikler olduğunu belirterek, mücbir sebep halinin tespiti ve uygulanmasında yaşanan sorunları örneklerle anlattı. İskenderun’da yıkılmış bir fırıncının durumu gibi somut örnekler vererek uygulamada adaletsizlikler yaşandığını ve mücbir sebep halinin gerçeği tam olarak yansıtmadığını ileri sürdü.
Genel Kurul’daki konuşmalar bütçe üzerine çeşitli itiraz ve önerilerle sürerken, CHP milletvekillerinin ortak vurgusu kolluk kuvvetlerinin çalışma koşulları, çocuk suçluluğuna bütüncül yaklaşımlar, organize suç ve uyuşturucu trafiği iddiaları, Alevi yurttaşların talepleri, göç yönetimi ve deprem sonrası mağduriyetlerin giderilmesi oldu.
