Bursa Vişne Caddesi’nde Değişim Süreci

Bursa Vişne Caddesi’nde Esnaf Mücadelesi

Bülent YILMAZ

Bir zamanlar Türkiye’de tekstilin kalbi olarak bilinen Bursa Vişne Caddesi, bugün giyim ve bebek giyim sektöründe yeniden var olma mücadelesi veriyor. Renkli vitrinler hâlâ bazı sokakları süslese de cadde boyunca dikkat çeken manzaralardan biri de “satılık” ve “kiralık” tabelaları. Özellikle üretimden çekilen işletmelerin yerine yeni girişimler gelirken, bazı dükkânlar ise uzun süredir boş durumda.

ÜRETİM YAPANLAR YARIYA İNDİ

1980’lerden bu yana Türkiye’nin konfeksiyon üretiminde önemli rol üstlenen Vişne Caddesi, günümüzde ekonomik ve sosyal açıdan bir dönüşüm sürecinde. Yaklaşık 10 bin işyerinin bulunduğu cadde üzerinde üretime devam eden firmaların sayısı yarı yarıya düşmüş durumda. Özellikle bebek giyiminde uzmanlaşan bazı işletmeler büyüme yolunu ihracatta arıyor.

Bununla birlikte maliyetlerdeki artış esnafı zorluyor. İşçilik ve kira giderleri son beş yılda dört katına çıkarken, Türkiye’den yurt dışına gönderilen ürünlerde kargo ücretlerinin yüksekliği de rekabeti olumsuz etkiliyor. Özellikle Rusya’ya yapılan gönderimlerde yaşanan belirsizlikler ihracatçılara engel teşkil ediyor. Kazakistan, Kırgızistan ve diğer Türk Cumhuriyetleri ise daha uygun fiyatlarla üretim yaparak pazarda avantaj yakalıyor.

Cadde üzerinde boşalan dükkânlar yeni yatırımcılar için potansiyel fırsatlar yaratsa da yüksek kira bedelleri ve azalan müşteri trafiği bu fırsatların değerlendirilmesini güçleştiriyor. Bazı işletmeler dükkânlarını sadece showroom olarak kullanırken, bazıları da e-ticaretle faaliyetlerini sürdürmeye çalışıyor.

Sosyal açıdan da değişim gözlenen Vişne Caddesi’nde güvenlik sorunları ve altyapı eksiklikleri halen çözüm bekliyor. Buna karşılık yeni açılan mağazalar, dijitalleşme yatırımları ve genç girişimciler caddeye bir miktar canlılık katıyor.

Siparişler azaldı, rekabet çok sert

Yaklaşık 30 yıldır Vişne Caddesi’nde bebek giyim üretimi yapan bir esnaf yaşadıklarını şu sözlerle anlattı: “Eskiden sabah saat 6’da atölyeyi açardık, 20 kişi çalışırdı. Şimdi 3 kişiyle zar zor ayakta kalıyoruz. Siparişler azaldı, rekabet çok sert. Kargo fiyatları yurt dışı gönderimlerinde çok yüksek. Rusya’ya ürün gönderemiyoruz, nedenini bile bilmiyoruz. Avrupa ise artık daha ucuz üretim yapan ülkelere yöneliyor. Biz burada hem vergi ödüyoruz hem denetime giriyoruz. Ancak kayıt dışı çalışan işletmeler daha ucuza ürün satabiliyor. Bu koşullarda ayakta kalmak zor. Bazı meslektaşlarımız yeni pazarlara yöneliyor ama çoğu düşüşte. Maliye ve Ticaret Bakanlıklarının bu konuda acilen adım atması gerekiyor.”