Nöbetçi Eczaneler
TBMM İnsan Hakları Komisyonu’nda ‘Barınma Hakkı’ Değerlendirmesi
TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu, AKP Osmaniye Milletvekili Derya Yanık başkanlığında toplandı. Komisyonda, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, “Temel İnsan Hakları Kapsamında Barınma Hakkı ve Bu Çerçevede Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın Çalışmaları” konulu bilgilendirme yaptı.
Bakan Kurum sunumunda, 500 bin Sosyal Konut Projesi kapsamında yapılan çalışmalara değinerek, kuraların son dönemde çekildiğini belirtti ve yenilikçi projelerle konut arzını artırdıklarını söyledi. Kurum, yüksek kiralar ve hayat pahalılığına karşı tedbirler alındığını ifade ederek, emekliler ve gençler için konut umudunu artırmaya yönelik politikaların önemine vurgu yaptı. Ayrıca bu projelerin yalnızca konut sağlamak amacıyla yapılmadığını; sürdürülebilir şehircilik anlayışı ile yeni kent ortamları oluşturulduğunu ve bu çalışmaların insan hakları komisyonuyla birlikte barınma hakkı çerçevesinde değerlendirileceğini aktardı.
Sunumun ardından Komisyon Başkanı Derya Yanık, Komisyon üyelerine Bakan Kurum’a yöneltecekleri sorular için söz hakkı verdi.
Uslu: “Türkiye’de yeni bir anlayışa veya reforma ihtiyaç olabilir”
AKP Antalya Milletvekili Atay Uslu, planlama süreçlerine ilişkin olarak yeni bir anlayış veya reforma ihtiyaç olabileceğini, özellikle arsa üretimi ve yerel yönetimlerin planlama süreçlerinin belediye yasası ve diğer mevzuatlar çerçevesinde yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini belirtti. Uslu, bu süreçlerin konut üretimini etkileyen en önemli unsurlardan biri olduğunu vurguladı.
Akın: “Vatandaşlar asgari ücretin büyük bir kısmını kiraya vermek zorunda kalıyor”
DEM Parti İzmir Milletvekili İbrahim Akın, şehircilik ve inşaat faaliyetlerinin ülkenin önemli faaliyetleri olarak sunulduğunu; ancak barınma hakkının kamusal olarak sağlanmasının gerilediğini söyledi. Akın, ev sahipliği oranının düştüğünü, konut sayısının artsa da maliyetler ve kiraların sağlıklı barınma hakkını engellediğini ifade etti. TOKİ’nin inşaat sektörü içinde öne çıktığını, barınma meselesinin piyasa rant ilişkilerine bağlı geliştiğini belirtti.
Akın, mevcut asgari ücret ve kira seviyelerine değinerek, “Mevcut asgari ücret neredeyse 28 bin lira iken iyi bir evde kalmak için 20-25 bin lira kira verildiğini düşündüğümüzde yurttaşlar asgari ücretinin yüzde 70’ini kiraya vermek durumuyla karşı karşıya kalabiliyor” dedi. Bu durumun barınma hakkının güvence altına alındığını göstermediğini, aksine azalttığını, ailelerin maliyet nedeniyle bir arada kalma eğiliminde olduğunu belirtti.
Akın: “Saraydan gelen kararları geçirmek zorunda olmak onur kırıcı”
Akın, seçim bölgesi İzmir’den örnek vererek, depremle bağlantılı olarak 600 bin civarında dayanaksız konut tespit edildiğini; dönüşüm için yerel yönetimlerle iş birliği yapılması gerektiğini söyledi. Ancak siyaset ortamının çözümden çok birbirini yenme aracı haline geldiğini ve siyasetin tıkanıklığa sürüklendiğini belirtti. Bu yüzden bir milletvekili olarak sorunların muhatabı ve çözüm unsuru olma konusunda kendisini kötü hissettiğini ifade etti. Ayrıca, “Saraydan gelen bütün kararları ve kanunları geçirmekle yükümlü bir vekil hali benim açımdan onur kırıcı” sözleriyle eleştirisini dile getirdi ve katılımcılık ile demokrasinin önemine vurgu yaptı.
Yanık’tan yanıt: “Siyasi partilerin çalışma disiplini ve hiyerarşisi vardır”
Komisyon Başkanı Derya Yanık, Akın’ın sözlerine atıfta bulunarak düzeltme yapmak istediğini belirtti. Yanık, her siyasi partinin çalışma disiplini ve hiyerarşik düzeni olduğunu, AK Parti’nin 24 yıllık iktidar sürecini hafife almanın doğru olmadığını söyledi. Milletvekillerinin eleştiri ve kanaat bildirebileceğini, karar verildikten sonra uygulamada yer aldıklarını ifade etti. Meclisin tüm arka planını dikkate almadan yapılan yorumu eleştirdi ve milletvekillerinin birbirinin hakkına riayet etmesinin önemine vurgu yaptı.
Akın: “Komisyon çalışmalarında taslaklarda değişiklik yapabilmeliyiz”
Yanık’ın sözlerine cevap veren Akın, komisyondaki çalışma pratiğinden kaynaklanan rahatsızlığını dile getirdi. Taslak çalışmalarında müzakere sonrası cümle değiştirme çabalarının önemine dikkat çektiğini belirterek, Enerji Bakanlığı komisyonunda 26 saat toplantı yaptığını, o komisyonda bir cümleyi bile değiştirmediğini ifade etti ve Komisyon çalışmalarında ortaklaştırma ve değişiklik yapabilme imkanının olması gerektiğini söyledi.
Kaya: “İzmir’de tekrar tekrar planlanan alanlar var”
AKP İzmir Milletvekili Mahmut Atilla Kaya, İzmir’de yapı stoğunun yüzde 70 olduğunu belirterek, şehirde kentsel dönüşüm çalışmalarına ilişkin değerlendirmelerini aktardı. Bazı alanlarda aynı yer için 8 defa plan yapıldığını, açılan davaların süreci etkilediğini ve son değerlendirmelerde Karabağlar’daki kentsel dönüşümün Sayın Bakan’ın onayıyla yerel yönetimle birlikte gerçekleştirildiğini belirtti. Ayrıca İnciraltı alanı gibi büyük ölçekli çalışmalarda il ve ilçe belediyelerinin görüşleriyle ortak çalışma yürütüldüğünü ifade etti.
Kurum: “Belediye yaptı da biz elinden tuttuk veya engel koyduk mu?”
Bakan Kurum, milletvekillerinin eleştirilerinden birinin yerelden güçlendirme gerektiği yönünde olduğunu belirterek, merkezî idarenin yerelin yapması gereken işi ‘sen yapma da ben yapayım’ bakışıyla üstlenmek istemediğini söyledi. Kurum, il ve ilçelerin kendi sorunlarını çözmesinin arzu edildiğini; ancak kendilerinin belediyelerin işine engel olmadığını, belediye yaptığı halde müdahale edildiği yönündeki iddiaları kabul etmediğini ifade etti.
Kurum: “Avrupa ile kıyaslarken nüfus artışını da dikkate almak lazım”
Kurum, Türkiye’de ev sahipliği oranının yüzde 56 olduğunu, hedeflerinin bunu yüzde 65-70 seviyelerine çıkarmak olduğunu belirtti. İsviçre’de ev sahipliği oranının yüzde 43, Almanya’da yüzde 47 olduğunu, ev sahipliği oranının ülkenin gelişmişliğiyle doğrudan orantılı olmadığını söyledi. Yakın coğrafyada yaşanan göç hareketleri, pandemi ve büyük ölçekli depremler gibi olağanüstü durumların da oranları etkilediğini, bu nedenle Avrupa ile kıyas ederken nüfus artışının da dikkate alınması gerektiğini vurguladı.
Kurum’dan Akın’a: “Siz ne kadar rahatsızlık duysanız da biz rahatsız olmuyoruz”
Kurum, Akın’ın “Saray’dan gelen” ifadelerini bu toplantıya yakıştıramadığını belirtti. Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’ne atıf yaparak, Cumhurbaşkanı’nın millet tarafından seçildiğini ve ülkenin 81 ilinde hizmetlerin ayrım gözetmeksizin yürütüldüğünü söyledi. Kurum, Cumhurbaşkanı ile istişare etmekten ve gerektiğinde talimat almaktan memnuniyet duyduklarını, talimat almanın ve istişare etmenin kendileri için bir sıkıntı olmadığını ifade etti. Ayrıca Akın’a kendi öz eleştirisini de yapmasını tavsiye etti ve kendi yönetimleriyle ilgili hususları gözden geçirmesinin faydalı olacağını söyledi.