TÜİK Formülüne Göre Asgari Ücret Hesabı: 66 Bin TL Öngören Kritik Veriler ve Tartışmalar
Milyonlarca dar gelirli vatandaş ve maaş zamları asgari ücret zammına bağlı olan çalışanlar için tespit komisyonu maratonunun başlamasına az bir süre kaldı. Komisyondan çıkacak karar, devletin çok sayıda kalemde yapacağı zamları da belirleyecek olması açısından Türkiye’nin tamamını ilgilendiriyor.
Gözler 12 Aralık’ta yapılacak yılın ilk Asgari Ücret Tespit Komisyonu’ndan gelecek habere çevrilmişken masadan çıkacak zam oranını belirleyen gerçekten uzak enflasyon verilerinin sahibi TÜİK’in yaşam maliyeti formülü akıllara geldi. TÜİK’in o formülü, 22 bin 104 liralık olarak belirlenen asgari ücret için bambaşka bir tutarı ortaya koydu.
ASGARİ ÜCRET 66 BİN LİRA OLARAK HESAPLANDI
Kritik zam görüşmeleri öncesinde geçtiğimiz yıldan farklı bir süreç ilerletilmeyeceğini tahmin eden uzmanlar, asgari ücretin TÜİK’in açıkladığı enflasyon oranlarına yakın oranda zamlanmasını beklediklerini açıkladı; piyasalarda hazırlıklar buna göre yapıldı. Bir yandan da ‘beklenen enflasyona göre zam’ formülü, dar gelirlinin Merkez Bankası’nın sürekli değiştirdiği ve tutmayan enflasyon beklentilerine yenik düşmesine neden olurken dar gelirlinin bütçesinde temel ihtiyaçlar dahi karşılanamaz hale geldi.
TÜİK’in bir işçinin aylık harcama gereksinimini belirlerken gıdanın payını yüzde 23.1, gıda dışı harcamaların payını ise yüzde 76.9 olarak baz aldığı 2020 tarihli hesaplama, olması gereken asgari ücreti yaklaşık 66 bin lira olarak ortaya koydu. Sözcü’den Belce Örü Erçin’in haberine göre TÜİK’in aylık harcama gereksinimine göre yapılan hesaplamaya göre; Aralık 2024’te 50 bin 129 TL olması gereken asgari ücret, bu yıl 66 bin 103 TL olmalıydı.
TÜİK’İN FORMÜLÜNÜ BAKANLIK VERİLERİ DESTEKLEDİ
TÜİK’in formülüne giren gıda maliyetlerini Sağlık Bakanlığı’nın Türkiye Beslenme Rehberi’nde bir işçi için önerdiği temel besin grupları oluşturdu. Rehberdeki öneriler doğrultusunda hazırlanan menüde 125 gram et, 75 gram pirinç, 250 gram yoğurt, 250 gram meyve (portakal ya da elma), 50 gram bal, 225 gram ekmek ve 50’şer gram katı ve sıvı yağ bulunuyor. Bu menünün bir zincir marketten alınan fiyatlarla tek öğün maliyeti yaklaşık 254.5 TL oldu.
Menünün iki öğünden oluşan günlük maliyeti ise 509 TL’yi buluyor. Menünün 30 gün üzerinden hesaplanan aylık maliyeti de 15 bin 270 TL’ye ulaşıyor. TÜİK’in aylık harcama gereksinimine göre yapılan hesaplamada ise asgari ücretin 66 bin 103 TL olması gerekiyor. Gazetemizin hesaplamasına göre Aralık 2024’te bu ücret 50 bin 129 TL idi.
İKTİDAR MEDYASI 28 BİNİ AÇIKLADI BİLE
Geçtiğimiz yıl nokta atışı zam oranını bilen bankacılık devi JPMorgan, Türkiye Tüketici Şirketleri 2026 Görünümü raporunda asgari ücrete zam beklentisini yüzde 25 olarak açıklarken, JPMorgan’ın tahminine göre 2026 yılında asgari ücret 27 bin 630 TL olacak.
İktidarın yakını Sabah Gazetesi ise “Asgari ücrete temmuz ayında bir artış yapılmadığı için yıllık enflasyona göre bir zam yapılması bekleniyor. Bu doğrultuda asgari ücret, yüzde 31.07’lik zam oranı baz alındığında 28 bin 971 TL olacak” diyerek zamlı asgari ücreti açlık sınırının altında açıkladı.
