Amasya’da Alevi örgütlerini kızdıran ayrımcılık: ‘Asimilasyon politikalarına izin vermeyeceğiz’

Amasya’da Alevi İnanç Önderleri ve Cemevi Başkanları İstişare Toplantısı Düzenlendi

Geçen hafta Amasya’da, Vali Önder Bakan başkanlığında ve Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesinde kurulan Alevi-Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanlığı temsilcilerinin katılımıyla “Alevi İnanç Önderleri ve Cemevi Başkanları İstişare Toplantısı” gerçekleştirildi. Toplantıya Amasya İl Milli Eğitim Müdürlüğü salonunda çeşitli Alevi köy muhtarları, cemevi başkanları ve Cumhuriyetçi Eğitim Merkezi Vakfı (Cem Vakfı) yöneticileri katıldı.

Toplantıda muhtarlara cemevleriyle ilgili ihtiyaçlarının olup olmadığı soruldu; birçok muhtar köylerindeki yol, su ve benzeri altyapı eksikliklerini dile getirdi. Bazı muhtarlar toplantının sonunu beklemeden salondan ayrıldı. Toplantı sonunda Amasya Cem Vakfı yöneticileri ve bazı köy muhtarları toplu fotoğraf çekti.

Gençlik Akademisi ve Dede Yetiştirme Açıklaması

Alevi Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanlığı adına konuşan Başkan Esma Ersin, Ankara Tuzluçayır’da bir gençlik akademisi kurma planlarından söz etti. Ersin, burada dede yetiştirme eğitimleri verileceğini ve yetiştirilecek dedelerin cemevlerine tayin edileceğini belirtti. Bu açıklama, toplantıya katılan bazı kesimlerde farklı tepkilere yol açtı.

Amasya Demokrasi Platformu’ndan Toplantıya Tepki

Toplantının sosyal medyada duyurulmasının ardından, toplantıya çağrılmayan Alevi dernek ve idarecileri ile birlikte Amasya Demokrasi Platformu üyeleri tepki gösterdi. Amasya Demokrasi Platformu üyesi kurumlar 21 Aralık Cumartesi günü Eğitim-Sen Lokalinde bir araya gelerek demokrasi bileşenleriyle toplantı düzenledi. Toplantıya Eğitim-Sen, Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği (ÇYDD), Pir Sultan Abdal Temsilciliği, Cumhuriyetçi Eğitim Merkezi Vakfı (Cem Vakfı), Ali Pir Civan Yaşatma ve Kültür Derneği, Merzifon Hacı Bektaş Veli Kültür Vakfı, Hamdullah Efendi Cem Evi, İmirler Niyaz Baba Kültür Dayanışma Derneği, Tüm Köy-Sen, çeşitli siyasi parti temsilcileri ve köy muhtarları katıldı.

Ortak Bildiri ve Maddeleri

Toplantıda, Alevilere yönelik asimilasyon süreci ve mevcut siyasi iradenin uygulamaları ele alındı ve ortak bir bildiri yayımlandı. Bildiride yer alan maddeler şu şekilde sıralandı:

• Kültür Bakanlığı bünyesinde kurulan Alevi Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanlığı’nın iki yıldır yürüttüğü çalışmalardan anlaşıldığı üzere Alevileri temsil etmekten ve Alevilerin eşit yurttaşlık ile demokratik haklarına ilişkin taleplerini çözmekten uzak olduğu belirtildi.
• Bunun, geçmişten bu yana süren Alevi asimilasyonunun merkezi bir uygulaması olduğu iddia edildi. Cemevi Başkanlığı’nın cemevlerine ve Alevilere yönelik çalışmalarında Alevileri siyasi iradeye bağlama, yandaş kazanma, Alevileri kendi içinde bölme ve ayrıştırma yönünde adımlar attığı ifade edildi. Aleviler olarak bu başkanlığı tanımadıkları vurgulandı.
• Alevi Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanı Esma Ersin’in Alevi inancına sahip olsa da geçmişten bugüne AKP iktidarına hizmet ettiği, bu doğrultuda sorumluluklar üstlendiği, iktidarın projelerinde yer aldığı ve tarafsız olmadığı belirtildi.
• Amasya’da cemevi başkanlığının birçok köy cemevine çeşitli harcamalarda bulunduğu ancak bu harcamaların ölçütü ve şeffaflığı konusunda belirsizlik bulunduğu belirtildi.
• Cemevi Başkanlığı’nın yardım yaptığı cemevlerinin yasal ve anayasal statüden yoksun olduğu; bu nedenle yapılan yardımlardan ziyade cemevlerinin yasal statüye kavuşturulmasının daha öncelikli olduğu vurgulandı.
• Cemevi Başkanlığı’nın dedelere maaş bağlamasını ve dede yetiştirip cemevlerine atama uygulamasını kabul etmeyecekleri; Aleviler Diyanet İşleri Başkanlığı’nın kaldırılmasını isterken, siyasi iktidara bağlı bir Alevi diyaneti oluşturulmasına kesinlikle karşı oldukları belirtildi.
• Zorunlu din dersleri, ÇEDES projeleri ve laikliğe aykırı, bilimden uzak eğitim uygulamalarının Alevi çocuklarının asimile edilmesine ve demokrat aile çocuklarının devşirilmesine yönelik olduğu; iktidarın bu sorunlara çözüm üretmek yerine eğitimde daha fazla dinselleşmeyi tercih ettiği eleştirildi.
• Zorunlu din derslerine ve “seçmeli zorunlu din dersi” uygulamasına son verilmesi, laik, bilimsel, parasız ve eşitlikçi eğitimin hayata geçirilmesi gerektiği; AİHM kararları doğrultusunda adımlar atılması gerektiği vurgulandı.
• Aleviliğin birçok koldan asimilasyon tehdidi altında olduğu; kutsal mekânlar da dâhil ülkenin değerli coğrafyalarının çok uluslu emperyalist maden şirketlerine ruhsatlandırılarak yaşam ve üretim alanlarının yok olma tehlikesiyle karşı karşıya bulunduğu belirtildi.
• Alevilerin dergâhları ve türbelerinin cami ve mescide çevrilerek Alevilikten koparma girişimlerine maruz kaldığı iddia edildi.
• Kamuya alınacak işçi, memur ve idareci pozisyonlarında mülakat sisteminin engel teşkil ettiği, sınavla atamanın önüne engeller konulduğu, özellikle Alevi ve demokrat aile çocuklarının ekonomik sistemin dışına itilerek yoksullaştırılmasının hedeflendiği kaydedildi.
• Alevilerin toplu olarak yaşadığı köy, kasaba ve şehir merkezlerine yeterli hizmet gitmediği, bu alanların çeşitli zararlı etkinliklere ve saldırılara açık hale getirildiği ifade edildi.
• Hükümetin cem evlerine masa, sandalye, klima, buzdolabı gibi yardımlarda bulunduğu; bu tür yardımların Alevilere bir lütuf değil, vergisini veren her vatandaş gibi hakları olduğu, yapılan yardımların eşit yurttaşlık haklarını karşılamaktan uzak olduğu belirtildi. Hükümetin inanç ve kimliği tanımlama, yol ve erkân tartışmalarına müdahil olmaktan uzak durması gerektiği vurgulandı.
• Cami ve mescide çevrilen Alevi dergâhlarının gerçek sahipleri olan Alevilere iade edilmesi talep edildi.
• Alevilerin Alevilerle bir sorunu olmadığı; Aleviliği asimile etmeye veya başka yönlere çekmeye çalışan, değiştiren, dönüştüren ve bunu destekleyenlerle sorunları bulunduğu; asimilasyon politikalarına karşı güç ve eylem birliği içinde hareket edileceği ifade edildi.
• Alevilerin bu devletin asli unsuru olduğu, Alevilik inancının hak olduğu; Aleviler’in birlik, beraberlik, barış ve kardeşliği savunmayı sürdüreceği belirtildi.
• Amasya merkez ve ilçelerini kapsayan “Amasya Demokrasi Meclisi” kurulmasına ve üç ayda bir toplantı yapılarak laik, demokratik ve özgür bir Türkiye için birlikte mücadele etme kararı alındı.

Cem Vakfı’nın Bildiriye İmza Atmaması

Amasya Valisi Önder Bakan başkanlığında yapılan toplantıya çağrılan ve Amasya Demokrasi Platformu içinde yer alan Cem Vakfı Amasya Şubesi, platformun ortak bildirisini imzalamadı. Yönetim kurulunun açıklamasında, Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesinde kurulan Alevi Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanlığı’nın asimilasyon merkezi olmadığı ileri sürüldü ve platform kararlarının Cem Vakfı tüzüğüne aykırı olduğu ifade edildi. Geçmişte Ankara Tuzluçayır’da cami-cemevi projesi yürüten ve iktidara yakın durduğu belirtilen Cem Vakfı’nın bu tavrı platform içinde dikkat çekti.