Alevi Bektaşi Kurumlarından Dizi ve Yapımlarda Deyiş Kullanımına Duyarlılık Çağrısı
Alevi Bektaşi Federasyonu, Avrupa Alevi Birlikleri Konfederasyonu, Hacı Bektaş Veli Anadolu Kültür Vakfı, Türkiye Alevi Federasyonu, Alevi Kültür Dernekleri, Pir Sultan Abdal Kültür Derneği ve Avustralya Alevi Bektaşi Federasyonu ortak bir yazılı açıklama yayımladı. Açıklamada, dizi ve yapımlarda kullanılan Alevi deyişlerinin bağlamından koparılarak, özellikle mafyatik ve şiddet içeren sahnelerde fon müziği olarak kullanılmasına itiraz edildi.
Açıklamada şöyle denildi: Alevi Bektaşi inancı, yüzyıllar boyunca sözlü kültürle taşınmıştır; deyişler ve nefesler, hak aşıklığı ve ozanlık geleneğiyle bugüne ulaşmıştır. Bu deyişler yalnızca birer müzik eseri değil; Alevi toplumunun ibadet vesilesi, inanç hafızası, yol erkânının sesi ve kolektif oluşturulmuş inanç eserleridir.
Son dönemde bazı dizi film ve yapımlarda Alevi deyişlerinin özünden koparılarak ve inancın ruhuyla örtüşmeyen sahnelerde kullanıldığı üzülerek gözlemlenmektedir. Özellikle şiddet, mafyatik ilişkiler ve güç gösterileriyle örülü anlatılar içinde yer alan bu kullanım biçimi, Alevi Bektaşi öğretisinin özüne aykırı olduğundan deyişleri şiddetin, suçun ve kötülüğün fon müziğine indirgemektedir.
Açıklamada Alevi Bektaşi edebiyatının her deyişinin yaşamın bir alanına dokunan düstur, öğüt ve kuşaktan kuşağa aktarılması gereken bir yol bilgisi barındırdığı vurgulandı. Kalu Belâ’dan bugüne taşınan bu sözlerin ortak özelliği olarak deyişlerde kötülük, şiddet, yıkım ve yok etme kültürünün bulunmadığı; ulu ozanların tam tersine rızayı, adaleti ve insan sevgisini öğütlediği ifade edildi.
DUYARLI DAVRANMAYA DAVET EDİYORUZ
Açıklamanın devamında, Alevi Bektaşi kültürüne ait sözlü mirası kullanırken daha hassas olunması istendi. Metinde şu ifadelere yer verildi: Bizler insanı kamil olmayı salık veren bir inanç topluluğu olarak sanatsal üretimin ve ifade özgürlüğünün kıymetini bilmekteyiz. Ancak inançsal değerlerimizin rızalık ilkesinden ve tarihsel bağlamından koparılarak kullanılmasının, iyi niyetle olsa bile incitici sonuçlar doğurabileceğini hatırlatmak isteriz.
Bu nedenle yapımcılar, senaristler, eser sahipleri ve eser mirasçıları; Alevi Bektaşi kültürüne ait sözlü mirası kullanırken daha özenli ve daha sorumlu bir yaklaşım benimsemeye davet edildi. Alevi kurumlarının beklentisi, deyişlerin ait olduğu inancın edebi, felsefi ve inançsal bütünlüğü gözetilerek ele alınmasıdır.
‘BOYKOT’ UYARISI
Açıklamada, bu çağrının yasakçı bir anlayışla değil, inancın düsturunun doğru aktarılması ile ilgili olduğu belirtildi. Ayrıca, bu konudaki yaklaşımı görmezden gelen yapımcılara yönelik boykot hakkının saklı tutulduğu ve herkese bu konuda duyarlı davranma çağrısında bulunulduğu ifade edildi.
