Yeni Yönetmelik Yayımlandı: Yabancı Plakalı Araçların Ücretli Karayolları Kullanımına İlişkin Düzenleme
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, “Ücretli Karayollarında Yabancı Plakalı Araçlara Ait Geçiş Ücretleri ve İdari Para Cezaları ile Cezaların Tahsiline İlişkin Yönetmelik”in 29 Temmuz tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdiğini bildirdi. Yeni yönetmelikle yabancı plakalı araçların ücretli otoyollar ile erişme kontrollü kara yollarındaki geçiş ücretleri, idari para cezaları ve cezaların tahsiline ilişkin usul ve esasların yeniden düzenlendiğini, ödeme, takip, veri paylaşımı ve tahsil süreçlerinin güncellendiğini açıkladı.
Uygulamada Birlik Sağlanacak
Bakan Uraloğlu, düzenlemenin yabancı plakalı araçların ücretli kara yollarını kullanımına ilişkin uygulamaları tek bir çerçevede topladığını belirtti. Yönetmelikle hem Karayolları Genel Müdürlüğü sorumluluğundaki ücretli yollar hem de işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollarda uygulanacak usul ve esasların ayrıntılı şekilde belirlendiğini, böylece uygulamada birlik sağlanacağını ve tahsilat süreçlerinin daha etkin hale getirileceğini söyledi.
Yabancı Plakalı Araçlara Geçiş Ücreti Ödemek Zorunlu Oldu
Yönetmelik kapsamında yabancı plakalı araçların ücretli kara yollarını kullandıkları her geçiş için yürürlükteki geçiş ücretleri tarifesine göre ödeme yapmakla yükümlü olduğu belirtildi. Düzenleme, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından işletilen otoyolların yanı sıra 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar kapsamında işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar ile erişme kontrollü kara yollarını da kapsıyor.
Abonelik ve Yeterli Bakiye Esas Alınacak
Yabancı plakalı araçların ücretli karayollarını kullanırken Hızlı Geçiş Sistemi (HGS) veya benzeri elektronik geçiş sistemlerinden birine abone olmalarının esas olduğu, araçlarda kullanılacak elektronik etiketlerin çalışır durumda bulundurulmasının zorunlu olduğu bildirildi. Araç sahipleri ve sürücüler; etiketin çalışır durumda olmasından, ön cama uygun şekilde yerleştirilmesinden ve araç plakalarının temiz ile okunabilir durumda tutulmasından sorumlu olacak. Ayrıca hesaplarda geçiş ücretlerini karşılayacak yeterli bakiyenin bulundurulması da araç sahiplerinin sorumluluğunda olacak.
Yabancı plakalı araçlara ait HGS hesaplarının PTT şubeleri, PTT acenteleri ile PTT’nin anlaşmalı bankaları ve üye iş yerleri üzerinden açılabileceği, HGS etiketlerinin de araç sahiplerine bu kanallar aracılığıyla teslim edileceği belirtildi. Yönetmelikte “ihlalli geçiş” kavramı açık şekilde tanımlandı; herhangi bir geçiş sistemi aboneliği bulunmadan, hesabında yeterli bakiye olmadan veya geçiş ücretini ödemeden ücretli yol kesiminden yapılan geçişler ihlalli geçiş olarak değerlendirilecek.
15 Gün İçinde Ödemeyenlerden Ceza Alınmayacak
Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından işletilen ücretli otoyollarda geçiş ücretini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen yabancı plakalı araçlara, geçiş ücretine ilave olarak geçiş ücretinin dört katı tutarında idari para cezası uygulanacağı bildirildi. Ancak ihlalli geçiş tarihini izleyen 15 gün içerisinde geçiş ücretini usulüne uygun şekilde ödeyenlerden idari para cezası tahsil edilmeyecek. 15 günlük sürenin ardından başlayacak 30 günlük dönem içerisinde ödeme yapılması halinde ise geçiş ücretiyle birlikte geçiş ücreti kadar idari para cezası uygulanacak; bu durumda ayrıca tebligat yapılmayacak ve Kabahatler Kanunu’ndaki peşin ödeme indirimi uygulanmayacak.
İhlalli geçiş tarihinden itibaren 45. günden sonra ise geçiş ücreti ödenmeden giriş-çıkış yapılan mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında ceza tahsil edileceği kaydedildi. Yap-İşlet-Devret kapsamında işletilen otoyollarda da aynı esasların geçerli olacağı ifade edildi.
Geçiş Sistemine Uygun Şerit Kullanılacak
Yabancı plakalı araç sürücülerinin abonesi oldukları geçiş ücreti toplama sistemine ait giriş ve çıkış şeritlerini kurallarına uygun şekilde kullanmakla yükümlü olduğu vurgulandı. Aynı şeritte birden fazla geçiş ücreti toplama sisteminin hizmet verdiği ücretli kara yollarında ise bu zorunluluğun uygulanmayacağı belirtildi.
Borçlar Ödenmeden Yurt Dışına Çıkışa İzin Verilmeyecek
Yönetmelikle sınır kapılarındaki tahsilat sürecinin yeniden düzenlendiği, yabancı plakalı araçlara ait geçiş ücretleri ile idari para cezalarının sürücünün Türk vatandaşı olup olmadığına bakılmaksızın, ayrıca tebligat şartı aranmaksızın sürücünün bilgilendirilmesi suretiyle tahsil edileceği bildirildi. Önceliğin ülke içerisindeki ödeme kanalları üzerinden tahsil olduğu, ülke içerisinde tahsil edilemeyen borçların yabancı plakalı aracın Türkiye’den çıkış yapmak üzere sınır kapısına gelmesi halinde elektronik ortamda sorgulanacağı aktarıldı. Karayolları Genel Müdürlüğü sistemlerinde kayıtlı borçların Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığı sistemleri üzerinden görüntülenmesiyle birlikte borçlar tahsil edilmeden aracın yurt dışına çıkışına gümrük idaresince izin verilmeyeceği belirtildi.
Ödemeler Banka Kartı, Kredi Kartı veya Nakit Yapılabilecek
Gümrük kapılarında yabancı plakalı araçlara ilişkin geçiş ücretleri ile idari para cezalarının banka kartı veya kredi kartıyla ödenebileceği, muhasebe birimlerinin veznelerinde ise nakit ödeme yapılabileceği ifade edildi. Böylece sürücülere farklı ödeme alternatifleri sunulacağı belirtildi. Yabancı plakalı araçların halen kullanımda olan ücret toplama sistemlerine abone olarak açtıracakları hesaplar üzerinden geçiş ücretlerini ödemelerinin esastığı ve bu hesaplarda yeterli bakiye bulundurmanın araç sahipleri veya sürücülerin sorumluluğunda olduğu vurgulandı.
Tahsilat Süreçleri Düzenlendi
Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından işletilen ücretli otoyollarda ödemesiz geçişlere ilişkin geçiş ücretlerinin belirlenen ödeme kanalları aracılığıyla tahsil edileceği, tahsil edilen idari para cezalarının genel bütçeye gelir olarak kaydedileceği, geçiş ücretlerinin ise Karayolları Genel Müdürlüğüne aktarılacağı açıklandı. İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollarda yabancı plakalı araçların geçiş ücretleri ve cezalarının sınır kapılarında tahsil edilmesi halinde elde edilen tutarın yüzde 60’ının hizmet payı olarak genel bütçeye gelir kaydedileceği, kalan yüzde 40’lık kısmın ise Karayolları Genel Müdürlüğü aracılığıyla ilgili işletici şirkete aktarılacağı ifade edildi. Karayolları Genel Müdürlüğüne aktarılan tutarın takip eden yedi iş günü içerisinde işletici şirketlerin hesaplarına gönderileceği kaydedildi.
2017 Tarihli Yönetmelik Yürürlükten Kaldırıldı
Bakan Uraloğlu, yeni düzenlemeyle birlikte 17 Şubat 2017 tarihli “Ücretli Karayollarında Yabancı Plakalı Araçlara Ait Geçiş Ücretleri ve İdari Para Cezalarının Tahsiline İlişkin Yönetmelik”in yürürlükten kaldırıldığını duyurdu. Yeni yönetmelikle yabancı plakalı araçların ücretli karayollarındaki geçiş ücretleri, idari para cezaları, veri paylaşımı ve tahsil süreçlerine ilişkin hükümlerinin günümüz ihtiyaçları doğrultusunda yeniden düzenlendiğini, uygulamanın daha etkin, hızlı ve koordineli yürütülmesini sağlayacak kapsamlı bir çerçeve oluşturulduğunu değerlendirdi.
