Nöbetçi Eczaneler
Manisa’da kiraz üreticileri zor durumda: Maliyetlerin altında satış ve pazarlama sıkıntısı
CHP Manisa Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu üyesi Bekir Başevirgen, Manisa’da kiraz üreticilerini ziyaret ederek sorunlarını dinledi. Üreticiler, bir yıl zirai don bir yıl dolu yağışlarıyla boğuşmanın ardından para kazanamadıklarını; ürün bol olmasına rağmen maliyetine bile satış yapamamanın çıkmazını Başevirgen’e aktardı.
Kiraz üreticileri maliyetlerinin altında bırakıldıklarını belirtti. Birçok üretici, kiraz kilogram fiyatının en az 150 lira olması gerektiğini savundu. Üreticilerden biri, tüm zarara rağmen üretmeye devam etmek zorunda olduklarını vurgulayarak “Ekmek yemek için üretmemiz lazım, başka çaremiz yok” dedi.
Başka bir üretici, en son iyi para kazandığı dönemde sakallarının siyah olduğunu ifade ederek ülkenin tarım politikasının eksikliğine dikkat çekti: “Ülkemizin tarım politikası yok. Bu şekilde üretim yapıyoruz ama mal ağaçta kalıyor ya da maliyetine topluyorum. Benim sakallarım ağardı ama gençlerin sakalları daha siyah. Onların geleceği de kötü”.
Şu anda kirazı toplamakta bile zorlandıklarını belirten bir üretici, yurt dışına satamadıkları için fiyatların 70-80 liralara kadar düştüğünü söyledi. Bir üretici, “70-75 liraya çiftçi para kazanmaz. Çiftçilik artık büyük başlara kalıyor” ifadelerini kullandı.
65 yaşındaki bir vatandaş, hem emekli olduğunu hem de kamyonu olmasına rağmen para kazanamadığını anlattı. Vergi borçları nedeniyle icralık olduğunu ve tüm kartlarına bloke konduğuna dair telefonuna gelen mesajı Başevirgen’e gösterdi.
Fiyat dalgalanması ve işçilik maliyetleri üreticiyi zorluyor
İlk hasatta 150-200 lira arasında fiyat verilen kirazın, bir hafta içinde 70-80 liralara düşmesinden yakınan bir üretici, “Birinci kalite kiraz 70-80 lira, ikinci kalite 30-40 lira arasında satılıyor. İki senedir kiraz yoktu para kazanamadık, bu yılda kiraz var para etmiyor” dedi. Üretici ayrıca yevmiye maliyetinin 30-40 lira olduğunu ve tüm maliyetin 70 lirayı geçtiğini belirterek, para kazanabilmeleri için kilogram fiyatının 120-130 liradan aşağı düşmemesi gerektiğini ifade etti. Böyle olursa 3’e 1 oranında gelir dağılımı sağlanabileceğini anlattı: işçiye bir, üreticiye bir, maliyete bir düşecekti; ancak şu an üretici hiç kazanamıyor.
Tüm zarara rağmen üretmeye devam etmek zorunda olduklarını yineleyen bir diğer çiftçi de “Ekmek yemek için üretmemiz lazım, başka çaremiz yok” dedi. Aynı yöndeki yakınmalar arasında, ülkenin tarım politikası eksikliğine vurgu yapan ifadeler tekrarlandı.
Pazar kaybı ve dış satım sorunları
Yurt dışına satış yapamamanın fiyatları düşüren başlıca nedenlerden biri olduğunu belirten üreticiler, Avrupa pazarının artık talep göstermediğini söyledi. Bir üretici, Yunanistan’ın şu an kendilerinden daha uygun fiyatla mal verdiğini, bunun da rekabeti etkilediğini belirterek, “Yunanistan şu an bizi engelliyor. Onlar şu an bize göre 50-100 lira aşağıya veriyorlar” dedi. Bu durumun da Türkiye’de kiraz fiyatlarının gerilemesine neden olduğunu vurguladı.
Başka bir üretici, yevmiye alarak kiraz toplayan işçilerin kendi tarlasından elde ettiği gelirle aynı parayı kazanıyor olmasına dikkat çekti. Bir üretici, 50 lira gibi düşük fiyatların çiftçiyi zarara sokacağını; 70-80 lira seviyesinin ise ancak girdi maliyetlerini karşılayacak düzeyde olduğunu belirtti. Ayrıca erkenci kirazların maliyeti kurtarmadığı için toplanmadığı, giderlerin yüksek olduğu aktarıldı.
Üreticiler, maliyetler ve pazar sorunları nedeniyle satış fiyatlarının yükseltilmesini, dış pazar erişiminin kolaylaştırılmasını ve tarım politikalarında somut adımlar atılmasını beklediklerini ifade ettiler. Ziyaret sırasında Başevirgen’e iletilen bu sıkıntılar, Manisa’daki kiraz üreticilerinin ekonomik açıdan zor bir dönemde olduğunu ortaya koydu.