Erdoğan’ın Bloomberg Mülakatı ve F-35 Mesajı
Cumhurbaşkanı Erdoğan dün Bloomberg’e verdiği mülakatta Türkiye-Amerika ilişkilerini değerlendirirken F-35 konusunda, “Türkiye’nin F-35 programından çıkarılması haksızdı. Türkiye’nin parasını zaten ödediği F-35 uçaklarını teslim alması ve programa yeniden entegre olması, daha iyi bir ABD ve NATO güvenliği için önemli ve gereklidir” ifadelerini kullandı. Mülakatın, Erdoğan’ın ABD Başkanı Donald Trump ile planlanan telefon görüşmesinden birkaç saat önce yayımlanması dikkat çekti.
CHP’den Yankı Bağcıoğlu’nun Değerlendirmesi: CAATSA Yaptırımları ve Milli Savunma Zafiyetleri
CHP’nin Milli Güvenlik Politikalarından Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Yankı Bağcıoğlu, Erdoğan’ın açıklamalarına ilişkin Cumhuriyet’e konuştu. Son 20 yılda yanlış savunma planlama ve yönetimi nedeniyle milli güvenliğin zafiyete uğradığını belirten Bağcıoğlu, burada kritik noktanın Türkiye’yi S-400 alımının neden olduğu CAATSA yaptırımlarından kurtarmak olduğunu vurguladı.
Bağcıoğlu, CAATSA yaptırımlarının yalnızca F-35 alımını engellemediğini, motor tedarikinde de zafiyet yarattığını söyledi. Kaan Milli Muharip Uçak (MMU) için ara dönem motor tedarikinin bu zafiyetlere örnek olduğunu ifade etti: 2017 yılında prototipler için 10 adet motor ABD’den tedarik edilmişken, 2019’daki yaptırımlardan sonra ara dönem için planlanan 80 adet motor tedariki askıya alındı. Ayrıca S-400 tedariki nedeniyle milli hava savunma sistemi tedarik sürecinin sekteye uğradığını belirterek bunun farkındalık ve öngörü eksikliği olmadığını söyledi.
Bağcıoğlu’nun Talep Ettiği Adımlar
Bağcıoğlu, Türkiye’nin hava savunması konusunda atılması gereken adımları şöyle sıraladı: Semalardaki harekât ve teknolojik bağımsızlığın sembolü olan Kaan muharip uçak projesinde gecikme yaşanmaması için her türlü tedbir alınmalı; ANKA-3 ve Kızılelma muharip insansız uçak sistemlerinin geliştirme süreçleri hızlandırılmalı; 2023’te sözleşmesi imzalanmasına rağmen arzu edilen seviyeye ulaşmayan F-16 Özgür-2 modernizasyonu süratlendirilmeli; CAATSA yaptırımlarının kaldırılması için her türlü girişim yapılmalı; ön ödemesi yapılan F-16 Blok 70 tedarikinde Hava Kuvvetleri Komutanlığı ihtiyaçları çerçevesinde belirlenecek sayıda uçak alınmalıdır.
İYİ Parti’den Rafet Kılıç’ın Değerlendirmesi: 5. Nesil Uçak İhtiyacı ve Bölgesel Tehditler
İYİ Parti Milli Güvenlik Politikaları Başdanışmanı Rafet Kılıç, Türkiye’nin F-35’lere sahip olmamasının yarattığı savunma zafiyetine dikkat çekti. Hava Kuvvetleri’nin acilen 5. nesil savaş uçağına ihtiyaç duyduğunu belirten Kılıç, bunun iki nedeni olduğunu söyledi. Birincisi, Yunanistan’ın son 10 yılda Fransa’dan temin ettiği 4. ve 4.5 nesil uçaklar ile F-35 teslim tarihinin netleşmiş olması (2028) ve Türkiye’nin son 30 yılda Hava Kuvvetlerine kayda değer yeni uçak kazandıramaması nedeniyle havadaki göreceli üstünlüğün tehlikeye girmesi. İkinci neden ise İsrail’dir; Kılıç, İsrail’in bölgedeki yayılmacılığını artırdığını, Türkiye’yi tehdit eden bir ülke haline geldiğini ve elinde F-35 bulunduğunu belirterek, Türkiye’nin en azından belli sayıda F-35 tedarik ederek Yunanistan ve İsrail karşısında hava kuvvetleri dengesini değiştirecek adım atması gerektiğini ifade etti.
Kılıç, F-35 tedarikini engelleyen S-400 alımını tekrar eleştirirken, modernize edilmiş F-16’larla ilgili yüksek fiyat sorununun çözülmesi gerektiğini de vurguladı.
Trump’ın Sözü ve Kılıç’ın Talebi: Kullanım Kısıtlaması Endişesi
Rafet Kılıç, ABD Başkanı Donald Trump’ın İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile görüşmesinde, “F-35’leri Türkiye’ye satmayı düşünüyoruz, İsrail’e karşı kullanmayacaklar” açıklamasını değerlendirdi. Bu söylemin, Türkiye’yi bağımsız ve kendi ihtiyaçlarına göre silah sistemini kullanacak bir ülke olma durumundan çıkarma riski taşıdığını belirten Kılıç, bunun Türkiye’ye yakışmayan bir tutum olduğunu söyledi ve en azından bunun böyle olmadığının açıklığa kavuşturulması gerektiğini ifade etti. Kılıç ayrıca, İsrail’in Türkiye’ye saldırması halinde kullanılamayacak F-35’lerin ne şekilde değerlendirileceği konusunda soru işaretleri olduğunu dile getirdi.
Diğer Savunma Önerileri
Kılıç, Çelik Kubbe (İron Dome) benzeri sistemlerin de bütün imkânlar seferber edilerek hızla geliştirilmesi gerektiğini belirtti.

